Yorktowngo setioa
| Yorktowngo setioa | ||
|---|---|---|
| ||
 | ||
| Mota | gudu setio | |
| Honen izena darama | Yorktown | |
| Honen parte da | Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerra | |
| Denbora-tarte | 1781eko irailaren 28a - 1781eko urriaren 19a | |
| Data | 1781 | |
| Kokaleku | Yorktown | |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak | |
| Koordenatuak | 37°13′51″N 76°30′09″W / 37.2308°N 76.5025°W | |
| Parte-hartzaileak | ||
| Pertsona hilak | 397 | |
| Pertsona zaurituak | 896 | |
 |
Artikulu edo atal hau ez dator bat formatu hitzarmenekin. |
Yorktowngo bataila AEBetako Independentzia Gerraren azken fasean gertatu zen (1775–1783). Garai hartan, Ameriketako koloniek Britainia Handiaren aurkako borroka luzea zeramaten, eta Frantziak 1778an amerikarren aliatua bihurtu zen, independentzia babestuz.
1781ean, bi aldeak nekatuta zeuden, baina britainiarren jeneral Charles Cornwallis Virginiara mugitu zen, Yorktown herrian gotortu nahian, itsas armadaren babesa espero zuelako.
Batailaren garapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Parte-hartzaileak:
- AEB + Frantzia: 17.000 soldadu inguru (9.000 amerikar eta 8.000 frantziar).
- Britainiak: 8.000 soldadu inguru, Cornwallisen agindupean.
- Plan estrategikoa: George Washington (AEB) eta Rochambeau (Frantzia) elkartu ziren iparraldean eta hegoalderantz jo zuten isilpean, Yorktownera. Aldi berean, admiral de Grasse-ren Frantziako itsas armadak Chesapeake badia blokeatu zuen, britainiarren laguntza-ontziak geldiaraziz.
- Gertaerak:
- Amerikarren eta frantziarren artilleriak egun eta gau bombardatu zuten Yorktown.
- Cornwallisek ihes egiteko saiakera egin zuen itsasotik, baina frantsesek blokeatu zuten.
- Azkenean, 1781eko urriaren 19an, Cornwallisek errenditzea sinatu zuen, eta bere 8.000 soldaduek armak utzi zituzten.
Ondorio nagusiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Gerraren amaiera praktikoa: Yorktowngo porrotak Britainia Handiaren borrokarako borondatea hautsi zuen.
- Negoziazio diplomatikoak: Porrotaren ondoren, britainiarrak bakea negoziatzen hasi ziren, eta 1783ko Pariseko Itunak AEBen independentzia aitortu zuen.
- Frantziaren rola: Frantziako laguntza militar eta ekonomikoa funtsezkoa izan zen garaipenerako, baina kostu handiak sortu zituen, eta hori Frantziako Iraultzaren kausetako bat bihurtu zen urte batzuk geroago (1789).
- Ikur historikoa: Yorktown izan zen kolonien batasunaren eta askatasunaren sinboloa, eta Washingtonen lidergoa sendotu zuen.
Laburbilduz:
Yorktowngo bataila (1781) izan zen AEBetako independentzia lortu zuen azken garaipena, Frantziaren laguntzari esker, eta Britainiaren amaierako errendizioa ekarri zuen. Gerraren ondorioz sortu zen mundu modernoko lehen errepublika demokratikoa.