Edukira joan

Yuk Hui

Wikipedia, Entziklopedia askea
Yuk Hui
Bizitza
JaiotzaHong Kong, 1985 (40/41 urte)
Hezkuntza
HeziketaHong Kongeko Unibertsitatea
Londresko Unibertsitatea
Leuphana Universität Lüneburg
Hizkuntzakingelesa
txinera
frantsesa
alemana
Irakaslea(k)Bernard Stiegler
Jarduerak
Jarduerakfilosofoa eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k)Erasmus University Rotterdam
Lan nabarmenak
InfluentziakGilbert Simondon, Martin Heidegger, Friedrich Schelling, Karl Marx, Bernard Stiegler eta André Leroi-Gourhan
digitalmilieu.net
Twitter: digital_objects Edit the value on Wikidata

Yuk Hui filosofo hongkondarra da, filosofia irakaslea eta katedraduna Rotterdameko Erasmo Unibertsitatean (Herbehereak). Filosofiari eta teknologiari buruzko idatziengatik da ezaguna. Hui teknologia garaikidearen filosofo interesgarrienetako bat bezala deskribatua izan da.[1][2][3]

Hezkuntza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Huik ingeniaritza informatikoa ikasi zuen Hong Kongeko Unibertsitatean, Bernard Stiegler frantziar filosofoarekin doktore tesia idatzi zuen Londresko Goldsmiths College-n eta Alemaniako Leuphana Unibertsitatean lortu zuen teknologiaren filosofian gaitzea.[4][5]

Ikertzaile elkartua izan zen Hedabideetako Kulturaren eta Estetikaren Institutuan (ICAM), doktoratu ondoko ikertzailea Parisko Pompidou Zentroko Ikerketa eta Berrikuntza Institutuan, eta zientzialari bisitaria Berlingo Deutsche Telekom Laborategietan. Filosofiako eta Teknologiako Ikerketa Sarea sortu zuen, ikerketak eta lankidetzak trukatzeko nazioarteko sare bat.[1]

Karrera profesionala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Huik Leuphana Unibertsitatean, Bauhaus Unibertsitatean, Hong Kong Hiriko Unibertsitatean irakatsi du eta irakasle gonbidatua izan da Txinako Arte Akademian, Tokioko unibertsitatean. Filosofia eta Teknologia Ikerketa Sareko koordinatzailea izan da 2014tik aurrera, eta Filosofia eta Kulturako Berggruen Sariko epaimahaikidea da 2020tik aurrera.[6][7]

Eragina eta kontzeptuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Huik teknologia eta filosofiaren arteko elkargunean egiten du lan. Gilbert Simondonen lanari omenaldia egin zion Objektu digitalen existentziari buruz (2016) izeneko bere lehen monografiaren aurretik Bernard Stiegler izan zen. Jahrbuch Technikphilosophiek babestu zuen liburua, "etorkizunean benetako klasiko bihurtzeko gaitasun guztiak" izateagatik. Huiren bigarren liburua, Teknologiaren auzia Txinan. An Essay in Cosmotechnics (2016) Martin Heideggerrek 1953an egindako "Teknologiaren auzia" saiakerari emandako erantzuna da. Huik zalantzan jarri zuen mendebaldeko literatura filosofikoan teknologiaren kontzeptua Txinakoarekin bat ez etortzea eta, beraz, Txinako pentsamendu teknologiko bat berreraikitzea iradoki zuen. Carl Mitcham teknologiaren filosofo estatubatuarrak, Hui-ren liburuaren erreseina batean, honako hau adierazi zuen: "Ez dago lan desafiatzaileagorik mendebaldeko teknologia zientifikoaren erronka filosofiko anitzak eta Txinak munduko eszena historikoan izan duen gaur egungo igoera ulertzen saiatzeko interesa duen edonorentzat."[8]

Huiren hirugarren monografia, Errekurtsibitatea eta kontingentzia (2019), zibernetikari buruzko tratatu filosofiko bat da. The Philosophical Quarterly-k hau dio bere erreseinan: "Gutxi gorabehera 250 urteko epe historikoa izan arren, azpian dauden egile, diziplina eta arazo ugariak, errekurtsibitatea eta kontingentzia tinko lotuta mantentzen dira izen bereko bi kontzeptuekin".[9] Bruce Clarke irakasleak, American Book Review aldizkarirako egindako iruzkinean, honako hau dio: "Errekurtsibitatea eta kontingentzia zibernetikaren mende jartzen du irakurketa genealogiko masibo bat, alemaniar idealismoan eta Naturphilosphie-n oinarritua, bere sustrairik sakonenak Immanuel Kant-en "filosofatzearen egoera organikoan" erakusten dituelarik, organismoaren kontzeptua definizio baten azpian garatu baitzuen.[10] Huik errekurtsibitateari buruzko lanarekin jarraitu zuen Art and Cosmotechnics (2021) izeneko sekuelan.[11][12] Politika eta teknologiari buruz idatzi zituenen antza duen Huiren antologia 2020an argitaratu zen portugesez zein gaztelaniaz. Kritika eta abal ugari jaso ditu Latinoamerikan.[13][14][15] El Mundo egunkari espainiarrak "pentsamenduaren superizar berri" gisa deskribatu zuen.[16]

Ez dago logika arrazional eta unibertsal pururik, logika horiek beti daude leku zehatz batean kokatuta; sinesmen eta uste batzuek ahalbidetzen dituzte, baita mugatzen ere. Yuk Hui (2024)[17]

Teknoaniztasuna eta kosmoteknia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hui ezagunagoa da teknoaniztasuna eta kosmoteknia kontzeptuengatik, berak teknologiaren unibertsaltasunaren antinomia deitzen duen horretan oinarritzen baita.[18] Mendebaldeko modernitatetik sortu eta gaur egun mundu mailako eskala lortu duten zientzia eta teknologia unibertsalen ikuskeratik aldentzea da asmoa. Huik teknoaniztasunaren historia berrasmatzea proposatzen du, hainbat pentsamendu eta praktika moduren bidez teknologiaren ikusmoldeak lantzeko, alternatibak asmatzeko.[19] Beste batzuei dei egiten die teknodibertsitatea lantzeko proiektuan laguntzera, epistemologia desberdinen bidez pentsamendu teknologikoa ikertuz, gure mundu modernoan teknologien dibertsifikaziora irekitzeko. Angelaki aldizkarian ( 25. bol., 4. zenbakia, 2020) eta Ellul Forumek-en (68. zenbakia, 2021) leku eman zioten Huiren kosmoteknia kontzeptuari.[20][21]

Teknologia-aniztasunean pentsatu nahi dut, baina ez horretan bakarrik. Matrize bat eraiki nahi dut, hiru aniztasun-mota lotzen dituena: teknoaniztasuna bera, nooaniztasuna –hau da, pentsamenduaren aniztasuna– eta bioaniztasuna. Hiru horien uztarketa proposatzen dut gaur egun dugun egoera pentsatzeko. Yuk Hui (2024)[17]

Argitalpenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Huik hainbat komunikabidetan argitaratu ditu artikuluak: Research in Phenomenology, Metaphilosophy, Cahiers Simondon, Deleuze Studies, Implications Philosophiques, Techné, eta abarretan. Gaztelaniaz, Caja Negra argitaletxeak Fragmentar el futuro. Ensayos sobre tecnodiversidad (2020) eta Recursividad y contingencia (2022) argitaratu ditu. Honako lan hauek idatzi ditu: 30 Years after Les Immatériaux: Art, Science and Theory (2015, Andreas Broeckmannekin batera), On the Existence of Digital Objects (2016), The Question Concerning Technology in China -An Essay in Cosmotechnics (2016), Recursivity and Contingency (2019) eta Art and Cosmotechnics (2021). Haren lanak dozena bat hizkuntzatara itzuli dituzte.[1]

Yuk Hui Euskal Herrian

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean egon zen Yuk Hui Euskal Herrian, Donostiako Tabakaleran.[22][17]

"Teknologiari buruzko diskurtso estuen ondorioz, oso zaila gertatzen zaigu etorkizun posibleei buruz pentsatzea. Eta uste dut askotarikotasunetik irudikatu behar dugula etorkizuna". Yuk Hui, 2024.[17]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ a b c «Yuk Hui» Encuentros de Pamplona / Iruñeko Topaketak (kontsulta data: 2025-07-02).
  2. ↑ Numerico, Teresa. (2021-09-14). «Yuk Hui interprete tra due mondi» il manifesto.
  3. ↑ Veilleux, Félix. (2021-04-22). «Review: Yuk Hui, Recursivity and Contingency» The Neutral: Graduate Journal of Cinema and Media Studies (2) ISSN 2563-0695..
  4. ↑ «Yuk Hui Biography» www.digitalmilieu.net.
  5. ↑ «Yuk Hui | Tabakalera» www.tabakalera.eus (kontsulta data: 2025-07-02).
  6. ↑ «Research Network for Philosophy and Technology | 技術與哲學研究網絡 - Philosophy of Technology | 技術哲學» Research Network for Philosophy and Technology | 技術與哲學研究網絡.
  7. ↑ «Berggruen Prize for Philosophy and Culture» Berggruen Institute.
  8. ↑ Mitcham, Carl. (2018-08-20). «Varieties of Technological Experience» Issues in Science and Technology.
  9. ↑ «Validate User» The Philosophical Quarterly.
  10. ↑ Clarke, Bruce. (2020-04-06). «Cybernetics, Intelligence, and Cosmotechnics» American Book Review 42 (1): 12–14.  doi:10.1353/abr.2020.0119..
  11. ↑ «A Conversation on Art and Cosmotechnics, Part 1 - Journal #124 February 2022 - e-flux» www.e-flux.com.
  12. ↑ «A Conversation on Art and Cosmotechnics, Part 2 - Journal #125 March 2022 - e-flux» www.e-flux.com.
  13. ↑ «Tecnología digital, cibernética y capitalismo» La Izquierda Diario.
  14. ↑ «Yuk Hui: "La cosmotécnica no es nacionalismo, no es fascismo, no es una identidad política"» Perfil 2020-10-17.
  15. ↑ «Yuk Hui: el nuevo fenómeno del pensamiento global» Perfil 2020-09-06.
  16. ↑ «Yuk Hui, la nueva superestrella del pensamiento: "El desarrollo tecnológico en China es tan rápido que da miedo"» ELMUNDO 2020-11-17.
  17. ↑ a b c d «“Ez dut uste mundu bidezkoagorik lortuko dugunik datu gehiago bilduz”» Argia (kontsulta data: 2025-07-02).
  18. ↑ «Cosmotechnics as Cosmopolitics - Journal #86 November 2017 - e-flux» www.e-flux.com.
  19. ↑ «For philosopher Yuk Hui, reducing everything to data reduces our humanity. And we can turn to Chinese thought for an alternative» THE ALTERNATIVE.
  20. ↑ Angelaki. .
  21. ↑ «THE ELLUL FORUM» ellulforum.weebly.com.
  22. ↑ (Gaztelaniaz) Etxeberria, Oier. «“La oposición entre inteligencia humana y artificial tiende a plantearse de forma muy ingenua”» ctxt.es | Contexto y Acción (kontsulta data: 2025-07-02).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Yuk_Hui&oldid=10342557"(e)tik eskuratuta