Zaldi Zuriaren tenplua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Zaldi Zuriaren tenplua
白马寺全景.jpg
Kokapena
Herrialdea Txinako Herri Errepublika
Txinako probintziaHenan
Prefektura mailako hiriLuoyang
Koordenatuak 34° 43′ 26″ N, 112° 35′ 59″ E / 34.723888888889°N,112.59972222222°E / 34.723888888889; 112.59972222222Koordenatuak: 34° 43′ 26″ N, 112° 35′ 59″ E / 34.723888888889°N,112.59972222222°E / 34.723888888889; 112.59972222222
Historia eta erabilera
Irekiera68
Arkitektura
Estiloa Chinese architecture Itzuli
Ondarea

Zaldi Zuriaren tenplua (txinera tradizionalez: 白马寺; pinyinez: Báimǎsì), Luoyang hiritik gertu dagoen tenplu budista ezaguna da. K.o. 68. urtean eraiki zenez Txina guztian lehenengo altxatu zen tenplu budista da[1], horregatik "txinatar budismoaren sehaska" kontsideratzen dute sinistunek[2].

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tenploa 68. urtean eraiki bazen ere, gaur egungo konplexua Ming (1368-1644) eta Qing (1644-1912) dinastietan aegindako berriztatze lanen ondorioa da[3].

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hainbat eraikin eta patiok osatzen dute tenploa eta guztira 13 hektareatako azalera dauka. Tang dinastia garaian 10.000 monje bizi ziren tenpluan[1].

Sarrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ataria hegoaldera begira dauka eta 150 metrotako luzerako arkudun pasabide bat gehitu zaio azken urteetan. Pasabidea eta atearen artean putzu bat dago eta harrizko hiru zubik zeharkatzen dute[4]. Atarian bertan elkarri begira dauden bi zaldi daude. Zaldi hauek harri zuriz egin ziren Song dinastia garaian (960-1279). Monjeak eta izkribu sakratuak ekarri zituzten zaldiak irudikatzen dituzte.

Eraikinak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tenploaren barruan hainbat eraikin aurkitzen dira:

  • "Eraikin nagusia": Hiru estatua handi ditu, erdian Sakyamuni Buda eta alboetan Manjushri eta Samantabhadra. XVI. mendeko kanpai erraldoi bat ere badu, tona batetik gora pisatzen duena.
  • "Esker onaren eraikina": Denetan txikiena da.
  • "Sei fundatzaileen eraikina": Tenplua sortu zuten monjeen omenezko eraikina da. Chan sektako monjeak ziren denak.
  • "Jadezko Budaren eraikina": Myanmarren ezarri ziren txinatarrek 1988an Sakyamuni Budaren jadezko eskultura gordetzeko eraiki zen.
  • "Zeruko erregeen eraikina": Konplexuko aurreneko eraikina da. Maitreyaren (Barrez ari den Buda) estatua dauka aurrean.
  • "Mahaviraren eraikina": Hiru Buda nagusien estatuak daude.
  • "Changing Ge eraikina": 1995 urtean eraiki zen eta antzinako izribuak gordetzen dira bertan.
  • "Qiyun pagoda": XII. mendean eraiki zuten eta monjeen bizilekua da. 13 solairu ditu eta 25 metrotako altuera[2].
  • "Pilu liburutegia"

Qingliang terraza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraikin nagusiaren atzean "Qingliang terraza" aurkitzen da[1]. Banbu baso batek estaltzen du eta Kunlu pabiloia dauka erdian. She Moteng eta Zhu Falan monjeen estatuak nabarmentzen dira eta hauen hilobien aurrean kanpaiaren dorrea eta danborraren dorrea daude.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c (Ingelesez) Leffman, David; Lewis, Simon; Atiyah, Jeremy. (2003). China. Rough Guides ISBN 9781843530190 . Noiz kontsultatua: 2019-06-03.
  2. a b «China — White Horse Temple 白馬寺 - Buddhachannel» www.buddhachannel.tv . Noiz kontsultatua: 2019-06-03.
  3. Cummings, Joe et al.. (1991). China — A Travel Survival Kit. Lonely Planet Publications. Hawthorne, Vic., Australia. ISBN 0-86442-123-0.
  4. «White Horse Temple - Luoyang, China» www.sacred-destinations.com . Noiz kontsultatua: 2019-06-03.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]