Zeaxantina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Zeaxantina
Zeaxanthin2.svg
Zeaxanthin molecule spacefill.png
Formula kimikoa C₄₀H₅₆O₂
SMILES kanonikoa 2D eredua
SMILES isomerikoa
CC1=C(C(C[C@@H](C1)O)(C)C)/C=C/C(=C/C=C/C(=C/C=C/C=C(/C=C/C=C(/C=C/C2=C(C[C@H](CC2(C)C)O)C)\C)\C)/C)/C
InChl 3D eredua
Osatuta karbono
Mota food coloring (en) Itzuli
Masa molekularra 568,428031 u
Identifikatzaileak
InChlKey JKQXZKUSFCKOGQ-QAYBQHTQSA-N
CAS zenbakia 144-68-3
ChemSpider 4444421
PubChem 5280899
Gmelin 27547
ChEMBL CHEMBL2359248
EC zenbakia 205-636-4
ECHA 100.005.125
CosIng 91482
MeSH D065146
RxNorm 39918
Human Metabolome Database HMDB0002789
KNApSAcK C00000931
UNII CV0IB81ORO
NDF-RT N0000148866
KEGG C06098

Zeaxantina xantofila mota bat da, naturan agertzen den karotenoide alkohol ugarienetako bat. Luteinaren isomeroa da.

Izena eta iturriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artoan (Zea mays) aurkitu zenez honen izena hartzen du. Artotan baino kontzentrazio handiagotan hosto berdeko barazkietan aurkitzen da ordea; azatan, zerbatan, ziazerbatan... Animaliek ekoiztu ezin dutenez dietan bidez hartzen dute eta bioakumulazioz agertzen da[1] arrautza gorringotan adibidez.

Hona hemen zeaxantina gehien duten elikagaiak.

Elikagaia Luteina/Zeaxantina
(mg/100g)
Aza kizkurtua 39,5 (gordina)
18,2 (sukaldatua)
Arbia 12,8
Ziazerba 12,2 (gordina)
11,3 (sukaldatua)
Zerba 11,0
... ...
Bruselaza 1,6
Azenarioa 0,687
Artoa 0,642
Arrautza 0,353

Funtzioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Begi barneko erretinan badugu macula lutea deritzon orbain hori bat. Horrek detaileetan erreparatzeko gaitasuna ematen digu, besteak beste irakurri ahal izateko edo pertsonen aurpegiak desberdintzeko. Bertan aurkitzen dira luteina eta zeaxantina[2].

Antioxidatzaile eraginkorra da eta macula lutea horren endekapena ekiditen du, begi-lausoa garatzea oztopatzen du beteak beste[3][4].

Erabilerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Elikagaien koloratzailea da[5]. Afrikako marigold (Tagetes erecta) landaretik ateratzen da industrialki ekoizteko.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) «Carotenoids» Linus Pauling Institute 2014-04-28 . Noiz kontsultatua: 2019-01-05.
  2. (Ingelesez) «Lutein, zeaxanthin, and meso-zeaxanthin: The basic and clinical science underlying carotenoid-based nutritional interventions against ocular disease» Progress in Retinal and Eye Research (50): 34–66 2016-01-01 doi:10.1016/j.preteyeres.2015.10.003 ISSN 1350-9462 . Noiz kontsultatua: 2019-01-05.
  3. «NIH study provides clarity on supplements for protection against blinding eye disease | National Eye Institute» nei.nih.gov . Noiz kontsultatua: 2019-01-05.
  4. (Ingelesez) «The Relationship of Dietary Carotenoid and Vitamin A, E, and C Intake With Age-Related Macular Degeneration in a Case-Control Study: AREDS Report No. 22» Archives of Ophthalmology (9): 1225–1232 2007-09-01 doi:10.1001/archopht.125.9.1225 ISSN 0003-9950 . Noiz kontsultatua: 2019-01-05.
  5. «Maintaining Color Stability» Natural Products INSIDER 2018-01-08 . Noiz kontsultatua: 2019-01-05.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]