Zelta musika

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Zelta musika edo keltiar musika, zeltak diren Mendebaldeko Europako herrialdeetako folk musika izen beraren barnean biltzeko asmoz musikariek, disko etxeek, musika saltokiek eta musika aldizkariek sarritan aipatzen duten musika generoa da. Berez ezin liteke zehazki zelta izendapenaz musika jakin bat deskribatu, baina izendapenak indarra hartu zuenetik herrialde horietako ahozko musika nahiz musika herrikoiari deitzeko erabili izan da. Zelta musikak nagusiki Irlanda, Eskozia, Gales, Bretainia, Kornualles eta Man uhartean jo ohi diren herri-musikak batzen ditu. Horietatik at, herrialde horietako joandako herritar edo emigratzaile ugari bizi diren estatuetako musika talde askok ere musika genero horren barnean sartu ohi dira: Estatu Batuak, Kanada, Australia, Zeelanda Berria...

Zelta musika nagusiki bi baldintzon arabera defini liteke:

  • Euren buruei "zeltak" deitzen dieten jendearen musika da ("ingeles musika" eta "frantses musika" ez bezala), musika izenpena ez ezik, izendapen kulturala da: kasu batzuetan izendapen politikora ere irits daiteke.
  • Zeltiar herrialdeak nabarmentzen dituen edozein ezaugarriri deritzo. Hori musika definizioa izan liteke. Batzuen ustez, gaur egungo zelta musikek ez bide dute euren artean antzeko ezaugarririk (iritzi hori Geoff Wallis-ek eta Sue Wilson-ek beren The Rough Guide to Irish Music liburuan adierazten dute); beste batzuen ustez, aldiz, denen arteko ezaugarri komunak badaude (Alan Stivell musikari bretoia horren aldekoa da).

Batzuetan zelta musika izendapena Irlanda eta Eskoziako musika herrikoiari lotzen zaio, bi herrialdeetako musika herrikoiek ezaugarri nabariak eta elkarbanatuak baitituzte. Bitxiena Irlanda nahiz Eskoziako musikariek zelta musika izendapena saihestu nahi izatea da; dena dela, salbuespen gisa musika merkatuan agertu edota nabarmendu nahi izatean izendapen hori erabiltzen dute. Definizioa bera nahiko konplexua da; gainera, Irlandako Errepublikako independentziaren ondoren bertako gobernuak zelta musika soilik irlandar musika izango balitz bezala, produktu moduan saldu nahi izan du. Zinez, eskoziar edota irlandar geografia izendapenak erabat gaur egungoak dira, berez zelta arbaso berak, musika ondare bera eta hizkuntza iturri berak (gaelera) baitituzte.

Irlanda eta Eskoziako musika mota horren garrantzia mundu ingeles hiztunean erabatekoa da, bereziki Estatu Batuetan, bertan jaiotako bluegrassak eta country musikak euren iturburuetatik edaten baitute.

Musika taldeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nazio zeltak gisa deituak diren herrialdeetan musika mota hori jotzen duten talde edo musikari hauek nagusi dira:

Nazio zeltak ez diren herrialdeetan musika mota hori ere jo ohi izan duten talde hauek aipa daitezke:

Zelta musika jaialdiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zelta musika Aldatu lotura Wikidatan