Zheliu Zhelev

Zheliu Zhelev
	; Irudi gehiago
Bulgariako presidentea
Chairman (President) of Bulgaria (en)
Bulgariako Biltzar Nazionaleko kide
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Желю Митев Желев
Jaiotza	Veselinovo (en) , 1935eko martxoaren 3a
Herrialdea	Bulgaria
Lehen hizkuntza	bulgariera
Heriotza	Sofia, 2015eko urtarrilaren 30a (79 urte)
Hobiratze lekua	Sofiako Hilerri Zentrala
Familia
Ezkontidea(k)	Maria Zheleva (en)
Hezkuntza
Heziketa	Sofiako Unibertsitatea
Hezkuntza-maila	Doktor Nauk in Philosophy (en)
Hizkuntzak	bulgariera
Jarduerak
Jarduerak	politikaria, filosofoa eta saiakeragilea
Jasotako sariak	ikusi Order of Stara Planina ; Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland ; Grand Collar of the Order of Liberty ; Order 8-September ;
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioa	kristautasun ortodoxoa
Alderdi politikoa	Bulgariako Alderdi Komunista; Union of Democratic Forces (en)

Zheliu Mitev Zhelev (bulgarieraz: Желю Митев Желев; Veselinovo, 1935eko martxoaren 3a - Sofia, 2015eko urtarrilaren 30a) bulgariar politikaria izan zen.^[1] Bulgariako presidentea izan zen 1992 eta 1996 bitartean.

Bizitza

Sofiako Unibertsitatean filosofiako ikasketak amaitu ondoren, doktoregoa lortu zuen, baina ezin izan zuen unibertsitatean eskolarik eman, leninismoaren aurkako kritika egin baitzuen bere tesian. 1980an Bulgariaren Berregituratze eta Irekitzearen Aldeko Kluba sortu zuen, demokrazia politiko eta kulturalean oinarritua zegoena, eta bere indar ahula zela-eta, gobernu komunistak onartu egin zuen.

Gorbatxovek Sobietar Batasunetik bultzatutako erreformen ondorioz Europako komunismoen krisia sortu zenean, klub hori Demokrazia Indarren Batasuna zeritzan frontean sartu zen 1989an, beste hamabost talde politikorekin batera, eta Zhelev bertako koordinatzaile aukeratu zuten.

1990eko hauteskundeen ondoren, fronte haren talde parlamentarioaren presidente-kargua hartu zuen. Garai hartan, alderdi sozialistako Petar Mladenov Errepublikako presidenteak bere alderdi barruko krisialdiaren ondorioz dimititu egin behar izan zuenean, Zhelev aukeratu zuten presidente, bere alderdiaren eta beste zenbait alderdi politiko txikiren hitzarmenari esker. Kargua hartu eta berehala, demokrazia sendotzeko aldaketa politikoak eta merkatu-ekonomiarako garapena bultzatuko zituela zin egin zuen. 1992an Bulgaria Europako Kontseiluko kide gisa onar zezaten lortu zuen. 1997ko hauteskundeetan Petar Stoianovek hartu zuen Zheleven kargua.

Erreferentziak

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (kontsulta data: 2026-03-24).

Kanpo estekak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zheliu Zhelev

Datuak: Q276567
Multimedia: Zhelyu Zhelev / Q276567

[1] 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (kontsulta data: 2026-03-24).

[1]