Ziberespazio

Ziberespazioa[1] sare digitalek eta Internetek osatutako eremu interaktiboa da, informazioa biltegiratzeko, trukatzeko eta lantzeko erabiltzen dena. Eremu birtuala da, ikuspegi fisikotik existitzen ez dena, non pertsonek edo subjektuek, publiko zein pribatuek, era askotako jarduerak egiten dituzten (hala nola komunikazioa, edukien sorkuntza eta partekatzea, negozio-jarduerak edo zerbitzu-eskaintza).[2]
Terminoaren jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ziberespazioa aplikazio informatikoen bidez sortzen den ingurune artifiziala izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Hau da, ordenagailuek eraiki eta sare batek lotzen duen errealitate birtuala da. Informazioa denbora errealean edo geroratuan truka daiteke, eta erosi, jolastu, ikertu, lan egin... daiteke.
Ziberespazio terminoa William Gibsonen Neuromancer eleberriak zabaldu zuen,[3] 1984ko uztailaren 1ean argitaratua, baina egile beraren Johnny Mnemonic (1981) kontakizunetik dator, Burning Chrome liburukian sartua.
1996ko otsailaren 8an, Davosen (Suitza), John Perry Barlowek Ziberespazioaren Independentziaren Aldarrikapena argitaratu zuen, non gobernuei burujabetzarik ez erabiltzeko eskatzen zien, berak "Adimenaren etxe berria" bezala definitua.
Ziberespazioa Internetekin nahastu behar ez den arren, lehenengo kontzeptua bigarrena baino zabalagoa baita, terminoa askotan munduko sare informatiko beraren barruan dauden objektu eta identitateei dagokie. Beraz, esan liteke, metaforikoki, webgune bat ziberespazioan "dagoela". Interpretazio horren arabera, Interneten gertatzen diren gertaerak ez dira zehazki gertatzen ari parte-hartzaileak edo zerbitzariak fisikoki dauden herrialdeetan, baizik eta ziberespazioan: eremu ukiezina da, lurralde finkorik gabea, eta edozein pertsonak ordenagailu batekin sar daiteke etxetik, lantokitik edo gailu mugikorretatik. Ikuspuntu hori arrazoizkoa dela dirudi, behin zerbitzu banatuen erabilera zabaltzen denean (Freenet, adibidez); izan ere, oraingoz, parte-hartzaileen identitatea eta kokapen fisikoa ezinezkoa da (edo oso zaila da zehaztea), oro har anonimoa den edo ezizen batekin komunikatzen delako. Horregatik, Interneten kasuan, ezin dira herrialde jakin bateko legeak aplikatu edo ez lirateke aplikatu behar.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2001]
- ↑ Euskalterm: [SPRI. Industria Berriaren Hiztegia] [2025]
- ↑ (Ingelesez) «Neuromancer» Neuromancer Wiki.