Zigurat

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Dur-Untash zigurata (Susa, Iran).
Ur hiriaren hondarrak, eta, atzealdean, Ur-Nammu zigurata (Irak).

Zigurat bat Mesopotamiako tenplu erlijioso nagusia da. Piramide mailakatuaren forma du. Diseinua, eredu sinpleetatik konplexuenetara irits daiteke, obra artistiko, matematiko eta arkitektoniko ikusgarria osatuz. Oinarrian hainbat forma har ditzake (karratua, laukizuzena, zirkularra…), eta hainbat maila izan ditzake, baina egitura oso antzekoa da beti: eskailera edo pasabide batek tenpluaren terrazak lotuko ditu, zeruak eta lurrak bat egin dezaten.

Mesopotamiako hiri bakoitzak zuen bere zigurata eta eraikitzen zen hiriko patroia zen Jainko edo Jainkosa babesteko. Helburu nagusia zen zeruaren eta lurraren arteko zubia eraikitzea, trentza beharrezkoa baitzen bi errealitateak lotzeko. Sumertarrek ardatza kosmiko baten eran ulertu zuten: lokarri bertikala, zeruaren, lurraren ea lurrazpiko munduaren artean, baita unibertso ezberdinen lokarri horizontala ere. Honela, tenpluaren maila bakoitzak unibertsoko zeruak, lurrak, izarrak eta planetak irudikatzen ditu.

Haien helburua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ziguratetan ez ziren zeremonia edo ospakizun publikoak ospatzen, Jainkoen etxeak kontsideratzen baitziren. Helburua zen Jainkoak herritik hurbil sentitzea eta, aldi berean, herriak Jainkoen babesa sentitzea. Apaizek bakarrik zuten aukera tenpluaren barrura sartzeko, jainkoak zaintzeko eta jainkoen beharrak asetzeko. Hala, sakrifizioak, eskaintzak eta herriak eginiko opariak kudeatzen zituzten. Apaizak pertsonaia boteretsuak bilakatu ziren Mesopotamian. Jainkoekin zeukaten harreman zuzenak, estatus berezia eskaintzen zien garaiko gizarte mailakatuan.

Zigurata, babiloniarren, asiriarren eta sumertarren ohiko tenplua bilakatu zen. Guztira 32 zigurat ezagutzen dira garaiko Mesopotamia osatu zuten lurraldeetan. Gehienak Iranen eta Iraken kontserbatzen dira, nahiz eta Irakeko azken gerrak herrialde hartako zigurat ugari suntsitu dituen. Zaharrena Kashangoa da, K. a. 5. milurtekokoa. Hobekien kontserbatzen den zigurata, berriz, garaiko Elam erreinuko Choga Zanbil dugu, egungo Iranen. Hammurabiren obratzat jotzen da, eta oinarrian zigurat zaharragoen aztarnak topatu dira. Ondoren, Nabukodonosor erregeak amaitu zuen eraikina.

Mesopotamiako zibilizazioa amaitu ostean ere, beste hainbat kulturak ziguratetan oinarritu ziren tenpluak eraikitzeko orduan. Badirudi Babelgo dorrearen deskribapen biblikoa tenplu hauetan inspiratu zela.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zigurat Aldatu lotura Wikidatan