Edukira joan

Zilborreko ile-bola

Wikipedia, Entziklopedia askea
Zilborreko ile-bola
Deskribapena
Motaile-bola
Identifikatzaileak

Zilborreko ile-bola zilborrean sortzen den zuntz solteen pilaketa bat da. Jende asko konturatu da, egunaren hasieran eta amaieran, kolorezko iletxoen bola txiki bat agertzen zaiela zilborrean. Zergatia aieruz josia izan da urte luzez, baina 2001ean Sydneyko (Australia) Unibertsitateko Karl Krusniczelki doktoreak inkesta bat egin zuen bere webgunean eta zilborreko ileari buruzko datuak bildu[1]. Haren aurkikuntza nagusiak honako hauek izan ziren:

  • Zilborreko ile-bola jantzietan soberan dauden zuntzekin eratzen da, batez ere, azal hilarekin eta bilo pixka batekin nahastuta.
  • Ile-bola behetik gora mugitzen da, eta ez alderantziz, «egiantzekoagoa» izango litzatekeen bezala. Mugimendu haren prozesua gorputzeko biloa barruko arroparekin igurztearen emaitza da, horrek zuntz solteak zilborrerantz baitaramatza.
  • Emakumeek ile gutxiago dute zilborrean, gorputzeko ilea finagoa eta motzagoa dutelako. Arrazoi beragatik, adineko gizonek ile latz eta ugariagoak dituztenez, ile gehiago pilatzen dute.
  • Jantzi gehienek zuntz urdinak dituztenez, horrek ematen dio kolore hori.
  • Zilborrean ile-bolak sortzea ez da arriskutsua osasunarentzat.

Kruszelnickiren lanak 2002an Ig Nobel saria jaso zuen[2].

Beste ikerketa batzuk

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an, Medical Hypotheses aldizkariak Georg Steinhauser kimikariaren lan bat argitaratu zuen, haren zilborraren 503 laginetan oinarritua, eta ondorioztatzen du iletxoaren osaerak, ehun-zuntzez gain, zelula hilak, koipea eta proteinak ere badituela, abdomenaren eremu horren garbiketan funtzioren bat izan zezakeelako hipotesia aurkeztuz. Era berean, ile-bolak funtsezko zeregina du bere osaeran, eta, beraz, txikiagoa da emakumeetan, eta ez da depilatu ondoren agertzen. Datu bitxi gisa, ehun zaharrek berriek baino ile gutxiago sortzen dutela ere aipatzen da ikerketan[3][4].

Belly Button Diversity Project (BBDP) Ipar Carolinako Estatuko Unibertsitateko ikertzaileek egindako proiektu batek, 2010etik «zilborraren bioma» ikertzen duenak, guztira 2.368 bakterio-espezie desberdin identifikatu zituen 60 zilbor-hesteko frotisean, eta horietatik 1.400 ezezagunak ziren[5].

Era berean, Japoniako zirujauek ile-bolaren laginei buruzko azterketak egin zituzten 24 pazientetan, Pseudomonas aeruginosaren presentzia aurkitu ostean. Emaitzek agerian utzi zuten «bakterioen aniztasun harrigarria» dagoela[6].

Medical Hypotheses aldizkariak datu estatistiko bat eman du ileen masari buruz: estatistikoki, moda 1,20 eta 1,29 mg artean dago; batez bestekoa (muturrekiko oso sentikorra den neurri estatistikoa), berriz, 1,82 da, magnitude handiagoko ile-bola pare bat aurkitu zirelako[7].

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Fluff theory hits the button | Metro.co.uk» web.archive.org 2007-09-29 (kontsulta data: 2025-03-31).
  2. ↑ (Ingelesez) «Not noble, but navel fluff study wins prize» The Sydney Morning Herald 2002-10-05 (kontsulta data: 2025-03-31).
  3. ↑ Steinhauser, Georg. (2009-06). «The nature of navel fluff» Medical Hypotheses 72 (6): 623–625.  doi:10.1016/j.mehy.2009.01.015. ISSN 1532-2777. PMID 19231087. (kontsulta data: 2025-03-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «Revealed: The secrets of belly button fluff» The Telegraph 2009-02-28 (kontsulta data: 2025-03-31).
  5. ↑ (Alemanez) Herrmann, Sebastian. (2012-11-10). «Nabelschau» Süddeutsche.de (kontsulta data: 2025-03-31).
  6. ↑ Talmor, Mia; Barie, Philip S.. (2011-12). «Microbiota in “Austere” Environments: Belly Button Banter and Other (Navel) Fluff» Surgical Infections 12 (6): 427–428.  doi:10.1089/sur.2011.9911. ISSN 1096-2964. (kontsulta data: 2025-03-31).
  7. ↑ Steinhauser, Georg. (2009-06-01). «The nature of navel fluff» Medical Hypotheses 72 (6): 623–625.  doi:10.1016/j.mehy.2009.01.015. ISSN 0306-9877. (kontsulta data: 2025-03-31).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Zilborreko_ile-bola&oldid=10777868"(e)tik eskuratuta