Semaforo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Oinezkoentzako argiak

Semaforoa edo trafiko argiak errepide eta kaleetan dagoen trafiko-seinale argiduna da eta pasa daitekeen ala ez adieraztean du. Normalean, hiru edo bi argiz osatua egoten da.

Munduko lehen semaforoak bizitza laburra izan zuen. Gas bidez pizten zen, eskuz, eta Londresen instalatu zen 1868ko abenduan. Hilabete batzuk beranduago eztanda egin zuen eta kudeatzen zuen polizia zauritu zuen[1]. 1890ko hamarkadatik aurrera beharrezko bilakatzen hasi zen trafikoa kontrolatzea, baina ez zen izan 1910era arte Earnest Sirrinek lehenbizikoa patentatu zuena, Chicagon. "STOP" eta "PROCEED" hitzak zituen, baina ez ziren pizten[2].

Kolorezko argiak zituen lehen semaforoa 1914an, Alfred Benesch-ek asmatu zuen, Estatu Batuetako Cleveland hirian[3]. Lau urte geroago Britainia Handiko semaforoetan hiru koloreko sistema erabiltzen hasi ziren.

Semaforoa, trafikoa eta oinezkoak kontrolatzeko egina da. Autoek oinezkoak pasatzen uzteko, edo alderantzizko helburuarekin jartzen dira. Beste batzuetan ere, auto desberdinak (bidegurutze batean...) kontrolatzeko, eta gidatzea errazagoa izan dadin jartzen dira, istripurik ez gertatzeko etab.

Funtzionamendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oinezkoen semaforoak bi argi izaten ditu, kolore gorrikoa eta kolore berdekoa. Kolore gorriak itxaron egin behar dela adierazten du eta berdeak pasa daitekeela.

Autoen semaforoak berriz, bi edo hiru argi eduki ditzazke, oinezkoen kolore berdinak bi, eta bestea laranja. Kolore honek kontuz ibili behar dela adierazten du. Tenporizadore baten bidez, argiak txandaka pizten joaten dira. Oinezkoen semaforoan berdea dagoenean autoenean gorria egongo da. Oinezkoen semaforoan argi gorria dagoenean, autoenean hasieran berdea egongo da eta ondoren laranja. Horrela behin eta berriz, ziklo osoa errepikatzen joango da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez)  BBC, The man who gave us traffic lights, http://www.bbc.co.uk/nottingham/content/articles/2009/07/16/john_peake_knight_traffic_lights_feature.shtml. Noiz kontsultatua: 2018-04-15 .
  2. (Ingelesez)  Traffic lights in use before there were motorcars, http://didyouknow.org/trafficlights/. Noiz kontsultatua: 2018-04-15 .
  3. (Ingelesez)  Sessions, Gordon M (1971), Traffic devices: historical aspects thereof, Institute of Traffic Engineers, https://www.worldcat.org/oclc/278619. Noiz kontsultatua: 2018-04-15 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Semaforo Aldatu lotura Wikidatan