Hostoen morfologia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Txandakatu» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search

Hostoen morfologia espezieen sailkapenean erabiltzen den landare morfologiaren atala da, hostoen itxura aztertzen duena. Itxurak aldaera ugari dituenez, ezaugarri bistakoenetakoa da espezie bat identifikatu ahal izateko.

Hostoak izan daitezke bakunak (orri bat) edo konposatuak (orri edo foliolo bat baino gehiagorekin), iledunak edo ilegabeak, ertz osokoak edo zerratuak eta abar. Orrien antolaketak, hauen formak, ertzaren definizioak edo nerbiazioak parte hartzen dute hostoaren itxura orokorrean.

Hostoen atalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hosto bakun baten diagrama:
1. Erpina
2. Zain nagusia
3. Zain sekundarioa
4. Linboa edo orria
5. Ertza
6. Pezioloa edo txortena
7. Kimua
8. Zurtoina

Hostoa hainbat zatiz osaturiko egitura da. Fotosintesia gauzatzen duen egitura zapalari linbo edo hosto-orri izena ematen zaio. Linboa modu egokian paratzen eta adarrarekin lotzen duen egitura zilindrikoa, berriz, pezioloa edo txortena da. Pezioloa eta zurtoina lotzen dituen guneari hostoin izena ematen zaio.

Sailkapenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antolamendua (compositio)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itxura Mota Latinez Azalpena
Leaf morphology alternate.png
Txandakatua[1]
alterna
hostoak txandaka lotzen dira maila desberdinetan
Leaf morphology opposate.png
Aurkakoa[1] edo oposatua
abrupta
hostoak parez pare lotzen dira
oposatu dekusatua
decussata
oposatua, baina hostoak angelu zuzenean daude aurreko mailarekiko
Leaf morphology whorled.png
Bertizilatua
verticillata
aut
stellata
hostoak sortaka (gutxienez 3) puntu berean
Leaf morphology rosette.png
Erroseta
rosula
Hostoak oinarrian zirkuluan

Itxura (foliorum forma)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itxura Mota Latinez Azalpena
Leaf morphology ensiforme.PNG
Entsiformea
ensiformis
luzea eta zorrotza, ezpata itxurakoa
Leaf morphology acicular.png
Azikularra
acicularis
Orratz itxurakoa, zorrotza eta estua
Leaf morphology subulate.png
Subulatua
subulata
ezten itxurakoa
Leaf morphology linear.png
Linearra
linearis
Luzea eta oso estua
Leaf morphology oblong.png
Luzanga
oblonga
Itxura luzekara, ertz nahiko paralelo egin eta erpin biribilduekin
Leaf morphology lanceolate.png
Lantzeolatua
lanceolata
lantza itxurakoa, zabalagoa txortena aldean erpinean baino
Leaf morphology oblanceolate.png
Oblantzeolatua
oblanceolata
lantza itxurakoa, zabalagoa erpin aldean txortenean baino
Leaf morphology falcate.png
Faltziformea
falcata
Sega itxurakoa
Leaf morphology aristate.png
Aristatua
aristata
Leaf morphology elliptic.png
Eliptikoa
elliptica
Arrautza itxurakoa, zabalera ia berdina erpin eta txortena aldean
Leaf morphology orbicular.png
Ornikularra edo biribila
orbicularis
biribila
Leaf morphology ovale.png
Obala
ovata
Arrautza itxurakoa, zabalagoa txortena aldean
Leaf morphology obovate.png
Obobala
obovata
arrautza itxurakoa, zabalagoa erpin aldean
Leaf morphology spatulate.png
Espatulatua
spathulata
espatula itxurakoa, orria gutxika txorten bihurtzen
Leaf morphology cuneate.png
Kuneatua
cuneata
oinarria ziri itxurakoa
Leaf morphology spear-shaped.png
Sagitatua
sagittata
lantza itxurakoa, aurikulak beherantz zuzenduak
Leaf morphology hastate.png
Hastatua
hastata
lantza itxurakoa, aurikulak horizontalki hedatuak
Leaf morphology peltate.png
Peltatua
peltata
biribildua, txortena orria ren erdian atxikia
Leaf morphology acuminate.png
Akuminatua
acuminata
erpina punta finarekin
Leaf morphology obtuse.png
Kamutsa
obtusus
erpina biribildua
Leaf morphology truncate.png
Trunkatua
truncata
erpinak moztua dirudi
Leaf morphology reniform.png
Erreniformea
reniformis
Giltzurrun itxurakoa
Leaf morphology deltoid.png
Deltoidea
deltoidea
hirukia, txortena albo bati atxikia
Leaf morphology flabelate.png
Flabelatua
flabellata
erdi-zirkularra, haizemaile itxurakoa
Leaf morphology cordate.png
Kordatua
cordata
bihotz itxurakoa, punta erpinean
Leaf morphology obcordate.png
Obkordatua
obcordata
bihotz itxurakoa, punta txorten aldean
Leaf morphology rhomboid.png
Erronboidala
rhomboidalis
Erronbo itxurakoa
Leaf morphology lobed.png
Lobatua
lobata
gingiletan banatua
Leaf morphology pedate.png
Pedatua
pedata
Palmatua, albo gingilak oinarriari batuak
Leaf morphology multifide.svg
Multifidoa
multifida
xingolatan banatua
Leaf morphology perfoliate.png
Perfoliatua
perfoliata
zutoinak orria zulatu duela dirudi

Palmatuak:

Itxura Mota Latinez Azalpena
Leaf morphology palmate.png
Palmatua
palmata
segmentu edo gingiletan banatua, eskuko hatzen antzera
Palmatilobé.svg
Palmatilobatua
palmatilobata palmatua, segmentuen arteko hutsartea ez da orriaren erdiraino iristen
Palmatifide.svg
Palmatifidoa
palmatifinta palmatua, segmentuen arteko hutsartea orriaren ia erdiraino iristen da
Palmatipartite.svg
Palmatipartitua
palmatipartita palmatua, segmentuen arteko hutsartea segmentuen erdia igarotzen dute
Palmatiséquée.svg
Palmatisekatua
palmatisecata palmatua, segmentuen arteko hutsarte luzeak zain nagusiraino iristen dira

Pinatuak:

Itxura Mota Latinez Azalpena
Pennatilobé.svg
Pinatilobatua
pennatilobata
Pinatua, segmentuen arteko hutsarteak ez dira iristen orri-erdiaren erdibidera[2]
Pennatifide.svg
Pinatifidoa
pinnatifindata
Pinatua, segmentuen arteko hutsarteak orri-erdiaren erdibidera iristen dira[2]
Pennatipartite2.svg
Pinatipartitua
pennatipartita
Pinatua, segmentuen arteko hutsarteak orri-erdiaren erdibidea igarotzen dute[2]
Pennatiséquée.svg
Pinatisekatua
pennatisecata
Pinatua, segmentuen arteko hutsarteak zain nagusia iristen dira

Ertza (foliorum margo)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Forma Mota Latinez Azalpena
Leaf morphology entire.png
Osoa
integra
Koxkarik gabea
Leaf morphology ciliate.png
Ziliatua
ciliata
Iletxoduna
Leaf morphology crenate.png
Krenulatua
crenata
Koxka zabal eta biribilduak
Leaf morphology dentate.png
Horztuna (edo dentatua)
dentata
Hortz estu edo zabalekin
Leaf morphology doubly serrate.png
Horztun bikoitza
duplicato-dentata
Leaf morphology denticulate.png
Dentikulatua
denticulata
Hortz txikiduna
Leaf morphology serrate.png
Zerratua
serrata
Zerra itxurakoa, puntak aurrerantz
Leaf morphology serrulate.png
Zerrulatua
serrulata
Zerra hortz txikiekin
Leaf morphology lobate.png
Gilgilduna
lobata
Gingil biribilduekin
Leaf morphology undulate.png
Uhindua
undulata
Uhin itxurako koxka zabal eta biribilduak
Leaf morphology spiny.png
Espinulatua
spinulata
Arantzekin

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b   Euskal Herriko zuhaitz eta zuhaixken gida Eusko Jaurlaritzaren argitalpen zerbitzu nagusia 25-33 or. ISBN 9788445730515 .
  2. a b c (Frantsesez)  Bernard Boullard (1997) Dictionnaire, Plantes & Champignons ESTEM 875. or. .