Leize

Wikipedia(e)tik

Le(i)zea lur azpian dagoen zulo sistema naturala da, batzuk gizakiak etxe bihurturik Historiaurrean.

Espeleologia da leizeak aztertzen diharduen zientzia adarra, geologia, biologia eta meteorologia uztartzen dituena, besteak beste.

Arkeologia, aldiz, gizakiaren aztarnak ikertzen ditu.

Eduki-taula 1 Sinonimoak 2 Osagaiak 3 Euskal Herriko leizeak 4 Munduko leizeak 5 Labar-pinturak 6 Ikus, gainera 7 Kanpo loturak

[aldatu] Sinonimoak

Euskaraz hitz ugarirekin izendatu dezakegu kontzeptu hau: Kobazulo, harpe, karbi, osin, troka eta haitzulo.

[aldatu] Osagaiak

Estalaktita (goitik behera) eta estalagmitak (behetik gora) dira, eta biak elkartzen direnean zutabeak sortzen dira. Hauexek dira kobazuloen osagai ezagunak.

[aldatu] Euskal Herriko leizeak

• Araba:
  • Lezea
  • Mairuelegorreta

• Bizkaia:
  • Antoliña
  • Arenaza
  • Axlor
  • Baltzola
  • Goikolau
  • Pozalagua
  • Santimamiñe
  • Torca del Carlista
  • Venta Laperra

• Gipuzkoa:
  • Altxerri
  • Arrikrutz
  • Ekain
  • Lezetxiki
  • Praile Haitz

• Lapurdi:
  • Sara

• Nafarroa:
  • Koskobilo
  • Mendukilo
  • Urdazubi
  • Zugarramurdi

• Nafarroa Beherea:
  • Izturitze eta Otsozelaiako leizeak

• Xiberoa:
  • Elzarreko karbia
  • Etxeberriko karbia

[aldatu] Munduko leizeak

• Espainia: Altamirako leizea (Kantabria).
• Frantzia: Lascaux (Dordoina)

[aldatu] Labar-pinturak

 Sakontzeko, irakurri: Labar-pintura

Historiaurreko gizakien aztarnen artetik, ikusgarriak dira labar-pintura deitutakoak, hau da, hormetan egindako marrazkiak. Batik bat, animalia basatiak irudikatzen dituzte margo hauek, zaldiak, oreinak eta zezenen familiakoak, ziur aski ehizarekin lotutako errito funtzioarekin.

[aldatu] Ikus, gainera

• Euskal Herriko geologia
• Leizeen Liburua

[aldatu] Kanpo loturak

• (Ingelesez) "Journal of Cave and Karst Studies"
• (Gaztelaniaz) Espainiar Estatuko kobazulo turistikoak

• Espeleologoen lanari buruzko erreportajea Argia astekarian.