Itsas hobi

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Fosa.jpg

Itsas hobia ozeanoaren sakontasuna hazten den urazpiko lurraren gune beheratu eta luzangei deritze. Ozeanoan dagoen erliebe mota bat da, eta 12 kilometroko sakoneraraino iris daiteke.

Uraren tenperatura itsas hobietan oso baxua izaten da. Ohi, 0 eta 2 Â°C arteko tenperatura du. Oraingoz, itsas hobirik sakonena, Challenger osina da, Marianetako itsas hobian, 11.033 metroko sakonerarekin. Hala uste izaten ez bada ere, itsas hobietan bada bizidunik, soinberak kasu.

Ozeano Barearen mendebaldean daude itsas hobi gehien, baita sakonenak ere, horietatik seik, 10 kilometro baino gehiagoko sakonerarekin.

Urteetan zehar, oso harrigarria izan zen ozeanoko tokirik sakonenak, erdialdean beharrean uharte bolkanikoen eta kontinenteen ondoan egotea. Gertaera hau, baina, erraz azaldu eta ulertzen da plaken tektonikaren teoria eta kontinenteen jitoaren bidez, jarraian azaltzen den bezala.

Itsas hobiei lotutako prozesu geologikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Subdukzio gune bat, non, kostaldearen ondoan, itsas hobi bat ikus daitekeen.

Itsas hobiak, subdukzio guneetan eratzen dira, bi plaka tektonikok, elkarren aurka talka egin, eta horietako bat, dentsitaterik gehien duena, bestearen azpian sartzen den (subdukzioa) lurreko gainazaleko tokiak. Emaitza bezala, urazpiko lurrean beheragune handi bat eratzen du. Horren adibide on bat, Peru-Txiletako itsas hobia da, Hego Amerikako plakaren eta Nazcako plakaren arteko talkaren emaitza dena.

Subdukzio gune horiek, bi plaken arteko marruskadura, konpresio eta tentsioek eragindako aktibitate sismiko bizi batekin lotuak daude. Japonia edo Indonesiako lurrikara eta tsunami handiak, fenomeno honen ondorio dira

Subdukzioan beherantz doan plaka astenosferaraino heltzen denean, urtu egiten da, eta urtutako materialak, arinagoak, sumendiak eratuz igotzen dira. Elkartzen diren plaken izaeraren arabera, hainbat eratako itsas hobiak daude:

Itsas hobi garrantzitsuenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsas hobia Kokalekua Sakonera (m)
Marianetako itsas hobia (Challenger osina) Ozeano Barea (S Marianak) 11.034
Tongako itsas hobia Ozeano Barea (NE Zeelanda Berria) 10.822
Japoniako itsas hobia Ozeano Barea (E Japonia) 10.554
Kuriletako itsas hobia Ozeano Barea (S Kuril uharteak) 10.542
Mindanaoko itsas hobia Ozeano Barea (E Filipinak) 10.497
Kermadeceko itsas hobia Pacífico (NE Zeelanda Berria) 10.047
Puerto Ricoko itsas hobia Atlantiko Ozeanoa (E Puerto Rico) 9.700
Bougainvilleko itsas hobia Ozeano Barea (E Ginea Berria) 9.140
Hego Sandwichetako itsas hobia Ozeano Atlantikoa (E Sandwich uharteak) 8.428
Peru-Txiletako itsas hobia edo Atakamakoa Ozeano Barea (O Peru eta Txile) 8.065
Aleutiarretako itsas hobia Ozeano Barea (S Aleutiar uharteak) 7.822
Kaiman uharteetako itsas hobia Karibe itsasoa (S Kuba) 7.680
Javako itsas hobia Indiako ozeanoa (Java uhartea) 7.450
Cabo Verdeko itsas hobia Ozeano Atlantikoa (Cabo Verde uharteak) 7.292
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Itsas hobi Aldatu lotura Wikidatan