Östersund

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Östersund
 Suedia
Östersund from Frösön.jpg
Östersund hiria Frosön uhartetik ikusita.
Östersund vapen.svg
Administrazioa
Herrialdea  Suedia
Probintzia Västernorrland
Jämtlandeko konderria Konderria
Geografia
Koordenatuak 63° 11′ 00″ N, 14° 40′ 00″ E / 63.183333333333°N,14.666666666667°E / 63.183333333333; 14.666666666667Koordenatuak: 63° 11′ 00″ N, 14° 40′ 00″ E / 63.183333333333°N,14.666666666667°E / 63.183333333333; 14.666666666667
Östersund hemen kokatua: Suedia
Östersund
Östersund
Östersund (Suedia)
Azalera 27.28 km²
Altuera 312 m
Demografia
Biztanleria 44,327 bizt. (2016ko abenduak 31)
Dentsitatea 1.625 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 063
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Sanok
http://www.ostersund.se

Östersund, Suediako hiria da, Jämtlandeko konderriko hiriburua. 2010eko erroldaren arabera hiriak 44.327 biztanle ditu. Suedia Iparraldeko hiri handiena da.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jämtierazko Åstersånn izenetik dator eta "ekialdeko urbidea" esan nahi du, Storsjön aintziraren ekialdeko beso luze estuaren hasieran kokaturik baitago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Storsjön aintziraren ertzak aintzinatik izan dira populatuak. Frösön uhartea Jämtlandeko erdigunea izan zen eta 300 urtearen inguruan Jamtamót gotorlekua eraiki zen bertan. Frösöngo erruna-harria munduan iparralderen dagoen erruna-harria da eta kristautasunaren mugarria adierazten du.

Gotorlekutik kanpora hiria sortzeko ahaleginak egin ziren XVII mendean baina 1786 arte ez zen egitasmoa gauzatu. Jämtlandeko merkataritza oso aberasgarria zela ikusirik Suediako koroak Östersund sortu zuen merkataritzaren gunea ezartzeko eta horrela kontrolatu ahal izateko. Jämtlandarrak ordea aurka azaldu ziren eta hiriak urte luzez txiki izaten jarraitu zuen, 1820an oraindik 400 biztanle inguru zituen.

XIX mendean trenbidea iristearekin batera hiria hazten hasi zen eta berehala Jämtlandeko erreferentziagune bihurtu zen. Erdigunean harrizko etxeak eraiki ziren neogotiko edo neopizkundeko estiloan. Hainbatek aintzinako dorreen itxura hartu zuten. Udaletxeak berak ere gaztelu itxura dauka. Garai hartan herri mugimenduek indarra hartu zuten, Tenplario Onak taldeak bereziki eta hauek gogor egin zuten hiriaren industrializazioaren aurka, ohitura txarrak ekarriko zituelakoan, eta herria eskuinekoa bihurtu zen. 1918an oraindik Suedian industrializazio txikiena zuen hiria zen. 1908an Boden gotorlekua eraiki zen eta aire armada ere bertan ezarri zen. Gerra hotza izan zen bitartean militar asko egon zen hirian.

1952an sozialdemokratek lortu zuten boterea eta industriarekiko ikuspuntua erabat aldatu zuten. Östersund inguruetako biztanleek hirira jo zuten nekazal eremua hustuz. Suediako gobernuaren politiken errua zela egotzita, 1963an protesta gisa "Jämtlandeko Errepublika" izendatu zuten eta beren bandera ere atera zuten. Askatasunaren jaialdi bat ere sortu zuten, Storsjöyran, oraindik urtero ospatzen dena.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Östersund Airport (Frösön), 2002–2015; precipitation 1961-1990; extremes since 1901)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 9.8 10.3 17.8 20.5 26.5 32.0 33.0 31.7 25.0 17.8 12.2 10.8 33.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -3.1 -2.3 1.6 7.4 12.5 16.5 19.7 18.1 12.8 6.4 1.7 -1.3 7.5
Batez besteko tenperatura (ºC) -6.0 -5.3 -1.9 3.4 8.1 12.2 15.5 14.3 9.8 3.9 -0.5 -4.1 4.1
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -38.0 -34.6 -32.5 -22.0 -9.0 -3.0 -1.5 -0.8 -5.2 -17.7 -25.2 -38.1 -38.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -8.9 -8.4 -5.4 -0.5 3.8 7.9 11.2 10.5 6.8 1.5 -2.7 -6.9 0.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 27.0 21.4 22.6 28.3 34.9 56.8 75.7 59.9 58.6 36.6 31.2 31.1 484.2
Eguzki orduak 32 70 156 199 242 256 259 201 132 87 40 24 1698
Iturria (1): SMHI Temperature Data[1]
Iturria (2): SMHI Precipitation[2]

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Vinterstaden ezizena eman izan zaio, "neguko hiria" esan nahi du. Marketing kontua da, bertan neguko kirolen erdigunea ezarri nahi izan baita. Hainbat munduko txapelketa jokatu izan dira (biathloia, skate, eskia...) bai eta hainbat Neguko Olinpiar Joko ere. Futbolean talde apalak izan ditu beti baina Östersunds FK taldeak 2106an egin zuen lehen mailarako jauzia eta 2017an Suediako Kopa irabazi du.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo-loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Östersund Aldatu lotura Wikidatan