Edukira joan

Albertville

Wikipedia, Entziklopedia askea
Herriaren ikuspegi orokorra.

Albertville Frantziako herria da, Rodano-Alpeak eskualdean eta Savoia departamenduan kokatua. Azken erroldaren arabera 19.978 biztanle zituen 17,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

340 metroko garaieran dago, baina, Rodano-Alpeak eskualde osoa Alpeetako mendilerroak gurutzatzen duenez, bere garaiera, 2.037 metroraino heltzen da. Arly ibaiak gurutzatzen du, eta Isère ibaiaren bazterrean dago.

Hedadura eta biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

17,54 kilometro karratuko hedadura eta 17.340 biztanleko biztanleria du.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Esserts-Blay, Gilly-sur-Isère, Grignon, Mercury, Pallud, Queige, Tours-en-Savoie eta Venthon.

Mapa
Albertville eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 19,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1445 mm-koa da, urtarrilean 10,2 euri-egun eta uztailean 0,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ugine udalerrian dago, 9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1398,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1836an sortu zen, Karlos Alberto erregearen eskutik. Aurretik, inguru horretan, L´Hôpital eta Conflans izeneko bi herritxo aurkitzen ziren, eta erregeak, biak batu zituen, herri berriari, bere izena emanez.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.00021.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 9.227 gizon, 10.481 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.20
 
95+
 
0.70
0.83
 
90-94
 
1.71
1.68
 
85-89
 
2.94
2.15
 
80-84
 
4.11
3.51
 
75-79
 
4.26
4.93
 
70-74
 
5.46
4.76
 
65-69
 
5.67
4.78
 
60-64
 
5.72
5.58
 
55-59
 
5.49
6.05
 
50-54
 
6.08
6.97
 
45-49
 
5.38
6.39
 
40-44
 
6.04
7.21
 
35-39
 
6.49
7.65
 
30-34
 
5.97
5.92
 
25-29
 
6.07
5.88
 
20-24
 
5.16
5.68
 
15-19
 
5.19
6.20
 
10-14
 
7.60
6.72
 
5-9
 
5.12
6.91
 
0-4
 
4.86
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Albertville udalerrian 19.497 biztanle zeuden eta 9.829 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

19.497biztanle
9.829elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
5.093familia
Udalerria
% 20
% 20
% 11
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 5.093 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.031). Guraso bakarreko 1.096 familietatik 891etan ama zen guraso bakarra. 2.399 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.273k seme-alaba bakarra zuten etxean, 858k bi, eta 563k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.966 bikoteetatik 244tan (% 12,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

2.031
1.966
1.096
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.399
Seme-alaba bat1.273
Bi seme-alaba858
Hiru seme-alaba394
Lau edo gehiago169

15 urte edo gehiago zituzten 16.500 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,7). 80 urte edo gehiagoko 1.590 biztanleetatik 1.400 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 190 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 20
40-54% 23
55-64% 35
65-79% 38
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 63
40-54% 59
55-64% 56
65-79% 55
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 29,7 ezkongabeak ziren, % 8,0 alargunak eta % 10,3 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 36,4
Ezkongabea% 29,7
Izatezko bikotean% 10,4
Dibortziatuta% 10,3
Alarguna% 8,0
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,8), eskulangileak (% 20,4), enplegatuak (% 17,3), erdi-mailako lanbideak (% 13,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,8) Savoia departamenduko batez bestekoaren (% 31,2) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 14
% 17
% 20
% 32
Savoia
% 11
% 18
% 15
% 14
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 11.474 etxebizitza zeuden. Horietatik 9.804 egoitza nagusi ziren, 487 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.182 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (8.826), etxeak baino gehiago (2.569). Egoitza nagusietatik 4.208 beren jabearen bizilekuak ziren, 5.404 alokairuan zeuden, 2.515 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 193 doan lagata.[9]

11.474etxebizitza
9.804egoitza nagusi
2.569etxe
8.826apartamentu

Etxebizitza multzoa

9.804
1.182
Egoitza nagusia (9.804)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (487)Hutsik (1.182)

Etxe mota

2.569
8.826
Etxea (2.569)Apartamentua (8.826)

Jabetza egoera

4.208
5.404
2.515
Jabeak (4.208)Alokairuan (5.404)HLM (2.515)Doan lagata (193)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.759).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik406
1919-1945461
1946-19702.598
1971-19902.759
1991-20051.850
2006-20201.640

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (2.783). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (5.070 etxebizitzatan). 6.129 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.474 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.585tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela390
2 gela2.022
3 gela2.783
4 gela2.454
5 gela edo gehiago2.156

Berogailu mota

5.070
3.370
Gas sarea (5.070)Fuel-olioa (683)Elektrizitatea (3.370)Gas botila (80)Bestelakoak (602)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.129aparkalekua
5.474ibilgailu 1
2.585ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 11.984 biztanleetatik 8.941 aktibo ziren (% 74,6), horietako 7.957 lanean (% 66,4) eta 984 langabezian (aktiboen % 11,0).

11.98415-64 urteko biztanle
% 74,6aktibo
% 66,4lanean
% 11,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,4
25-54 urte% 87,0
55-64 urte% 53,7
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 70,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,5
BEPC, brebeta% 19,8
CAP-BEP% 12,4
Batxilergoa% 10,4
Goi-mailako +2% 5,4
Goi-mailako +3/4% 6,3
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.043 ez-aktibotik 882 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,0), 684 erretiraturik zeuden (% 22,5) eta 1.477 bestelako ez-aktibo ziren (% 48,5).

Ez-aktiboak

% 29
% 22
% 49
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 23
% 30
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 11.577 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.957 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

11.577enplegu udalerrian
% 86,5soldatapeko
% 13,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.690 eurokoa zen, eta biztanleen % 19 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.690 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.910 €
% 19,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,1

Neguko Olinpiar Jokoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1992an, Savoiako departamenduan ospatu ziren Neguko Olinpiar Jokoak, Albertville kokaleku zentrala zelarik. Udako Olinpiar Jokoen urte berean ospatu ziren Neguko azken Olinpiar Jokoak izan ziren Albertvillekoak

Herritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ugine », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Albertville&oldid=11312025"(e)tik eskuratuta