Mary Walton

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mary Walton
Bizitza
JaiotzaNew York, 1827
Herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
Heriotzaezezaguna (194/195 urte)
Jarduerak
Jarduerakasmatzailea eta ingeniaria
Mary Walton ingeniari-asmatzaileak trenen soinu-kutsadura murriztea lortu zuen.(Argazkia: New York,1896)

Mary Elizabeth Walton (New York, 1827) Estatu Batuetako asmatzailea eta ingeniaria izan zen, ingurumenaren, poluzio atmosferikoaren eta kutsadura akustikoaren aldeko borrokan aitzindaria, eta hiri handietako kutsadura arintzeko hainbat sistema asmatu zituen.[1][2][3]

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Walton New Yorken jaio zen 1827an. Han bizi izan zen eta pentsio baten jabea zen.[3][4] Aitak zientzia eta ingeniaritzan hezi zuen.[2] Batez ere gizonezkoen diziplina zen garaian bizi izan zen, eta, beraz, garai hartako emakume gutxik lortu zuten nolabaiteko onarpen soziala eta ekonomikoa eremu horretan, industria-iraultzaren ondorio kutsatzaileen aurkako borrokari esker.[1]

1879ko azaroaren 18an, Waltonek industrietako kearen ondorio kutsagarriak minimizatzen zituen sistema bat patentatu zuen, isuri horiek partikula kutsatzaileak kea kanporatu aurretik eta, ondoren, estolderiara isurtzen ziren ur-biltegietara desbideratuz.[1][3][5]

XIX. mendeko laurogeiko hamarkadan, terapeuta batzuek zioten Estatu Batuetako hirietan gertatzen ziren nerbio-krisiak trenbideak eragindako kutsadura akustikoaren ondorio zirela.[6] Beraz, Waltonek asmakizun bat patentatu zuen 1891ko otsailean. Asmakizun horrek soinu-kutsadura murrizten zuen, errailak mundrunez eta kotoiz pintatutako egurrezko bilgarri batez estaltzen baitzituen, hareaz betetzen baitzen, eta horrek zarata eta bibrazioak xurgatzen laguntzen zuen. Waltonek asmakizun horren eskubideak saldu zizkion New Yorkeko Trenbide Metropolitarrari 10.000 dolarren truke, eta beste tren-konpainia batzuek ere hartu zuten sistema hori.[3]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Claramunt Vallespí, R. M., Portela Peñas, I., eta Claramunt Vallespí, T. (2003). Las mujeres en las ciencia experimentales (2. arg.).). Madril: Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala.
  • 2020, Damas de Manhattan, Pilar Tejera, Casiopea argitaletxea. ISBN ά121020-9-3.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]