Bolumen (espazioa)

Bolumena gorputz batek okupa dezakeen espazio kantitatea da. Ontziei buruz ari denean, edukiera terminoa erabiltzen da. Bolumenaren nazioarteko unitatea metro kubikoa da, hau da, m³. Beste neurri batzuk ere, litroa kasu, oso erabiliak dira, batez ere ontzien edukierari dagokionean.

Bolumena hiru dimentsiotako espazio zatiaren neurria da. Dimentsio bakarreko neurria luzera da eta azalera bi dimentsiokoa. Dimentsio bakarreko edo biko gorputzak ez du bolumenik betetzen.

Gorputz geometrikoen bolumena kalkulu integralaren bidez definitu daiteke, tamaina diferentzialeko kubo kopuru handiaren bolumenen arteko batura eginez.

Hainbat gorputzen bolumena

Hainbat gorputz sinpleren bolumenak

Itxura	$Ekuazioak$	Aldagaiak
Kuboa	$l^3 = l \cdot l \cdot l$	$l \,$
Prisma laukizuzena	$l \cdot a \cdot s \,$	$l \,$: luzera, $a \,$: altuera, $s \,$: sakonera
Zilindroa (prisma zirkularra)	$\pi \cdot r^2 \cdot a$	$r \,$:eradioa, $a \,$: altuera
Esfera	$\frac {4}{3} \cdot \pi \cdot r^3$	$r \,$: eradioa. ekuazio hau esferaren azaleraren lehenengo integrala da
Elipsoidea	$\frac {4}{3} \cdot \pi \cdot a \cdot b \cdot c$	$a \,$, $b \,$ eta $c \,$
Piramidea	$\frac {1}{3} \cdot A \cdot a$	$A \,$: oinarriaren Azalera, $a \,$: altuera
Konoa (oinarri zirkulardun piramidea)	$\frac {1}{3} \cdot \pi \cdot r^2 \cdot a$	$r \,$: oinarriko erradioa, $a \,$: altuera
Paralelepipedoa	$| \vec l \times \vec a \times \vec s |$	aldagaien bektoreen biderkadura bektoriala

Dentsitatearekiko harremana

Sakontzeko, irakurri: dentsitate

Gorputz baten bolumena masari batezbesteko dentsitatea zatitzen. Dentsitatea masa zati bolumena definitzen baita.

$\rho = \frac {m}{V} \rightarrow V = \frac {m}{\rho}$

$V \,$: Bolumena

$m \,$: Masa

$\rho \,$: Dentsitatea

Oso gutxi erabiltzen den arren, kontrako magnitudea ere existitzen da, bolumen espezifikoa alegia:

$v = \frac {V}{m} = \frac {1}{\rho}$

$v \,$: Bolumen espezifikoa

Unitateak

Esan bezala, Nazioarteko Unitate Sistemaren arabera, metro kubikoa da unitaterik egokiena. Hala ere, Lurraren parte handi baten gehien erabiltzen den unitatea litroa da bere erabilgarritasunagatik, mila aldiz txikiagoa baita. Ingalaterrak eragina izan zuen herrietan, aldiz, oraindik erabiltzen dira bertako unitateak.