Sodio kloruro

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Sodio kloruro
Identifikadoreak
CAS zenbakia 7647-14-5 YesY
PubChem 5234
ChemSpider 5044 YesY
UNII 451W47IQ8X YesY
EC zenbakia 231-598-3
KEGG D02056 YesY
MeSH Sodium+chloride
ChEBI CHEBI:26710 YesY
ChEMBL CHEMBL1200574 YesY
RTECS zbka. VZ4725000
ATC kodea A12CA01,B05CB01, B05XA03
Beilstein Erreferentzia 3534976
Gmelin Erreferentzia 13673
Propietateak
Formula molekularra NaCl
Masa molarra 58.44 g mol−1
Masa zehatza 57.958622382 g mol−1
Itxura Koloregabeko kristalak
Usaina Usaingabea
Dentsitatea 2.165 g cm−3
Fusio puntua

801 °C, 1074 K, 1474 °F

Irakite-puntua

1413 °C, 1686 K, 2575 °F

Disolbagarritasuna uretan 359 g L−1
Disolbagarritasuna amonia 21.5 g L−1
Disolbagarritasuna metanol 14.9 g L−1
Errefrakzio indizea (nD) 1.5442 (at 589 nm)
Egitura
Egitura kristalinoa Kubiko
cF8
Eremu taldea Fm3m, No. 225
Sare parametroa a = 564.02 pm
Koordinazio geometria Oktaedriko (Na+)
Oktaedriko (Cl)
Termokimika
Formazio entalpia
estandarra
ΔfHo298
-411.12 kJ mol−1
Entropia molar
Estandar
So298
72.11 J K−1 mol−1
Bero-ahalmen espezifiko, C 36.79 J K−1 mol−1
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
1
0
LD50 3000–8000 mg/kg (ahozkoa, arratoi eta erbietan)[1]
Harremana duten konposatuak
Beste anioi batzuk Sodio fluoruro
Sodio bromuro
Sodio ioduro
Beste katioiak Litio kloruro
Potasio kloruro
Rubidio kloruro
Zesio kloruro
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak
Artikulu hau elikagaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gatz».

Sodio kloruroa edo gatz arrunta NaCl formula duen konposatu kimikoa da. Naturan halita mineral gisa edo hainbat disoluziotan agertzen da, itsasoan kasu. Halaber, itsasoaren gazitasunaren eragile nagusia da eta hainbat organismoren jariakin extrazelularra da. Orokorrean jaki edo kontserbante bezala erabiltzen da.

Beste nomenklatura kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NaCl era ezberdinetan izenda daiteke, nomenklatura kimikoaren arabera. Nomenklatura sistematikoan sodio monokloruro izango litzateke, Stock-en nomenklaturan sodio (I) kloruroa eta nomenklatura tradizionalean sodio kloruro edo kloruro sodikoa. Era berean, izen arruntak ere baditu, gatza edo gatz arrunta kasu.

Lorpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Canevas puntuz brodaturiko gatzakutoa, Zuberoa. Baionako Euskal Museoa.

Gatz arrunta lortzea ez da batere zaila edo garestia, orokorrean gatzagatan egiten da, ur gaziak desbideratzen. Itsasoko ur edo beste motatakoa sodio klorurodun urak desbideratzen dira eta plataforma edo lur eremu itxietara eramaten da, metro inguruko sakontasuneko aintziratxoak sortuz. Ura lurruntzean, sodio kloruroa prezipitatu egiten da, eta gero jaso. Ondoren tratamendu ezberdinak ematen zaizkio, kontsumorako gai izan dadin.

Eraginak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kantitate handietan hartzean oso toxikoa izan daiteke bai animalia bai landareentzat. Zelulen lisia ekar dezake. Kantitate normaletan hartzean denbora luzean iraitz sisteman arazoak ekarriko luke.

Ukipenari begira, larruazala sumindu daiteke, baita begiak ere. Era berean, inhalazioak sudur konduktuen narritadura larria ekar dezake kantitatean handiak badira.

Propietate fisiko-kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Propietate fisikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Agregazio egoera giro tenperaturan: Solidoa.
  • Itxura: Koloregabea; hala ere zuria edo zurixka agertu daiteke kristalak final baldin badira.
  • Dentsitatea: 2200 kg/m3; 2,2 g/cm3.
  • Masa: 58,4 u.
  • Fusio puntua: 1.074 K (801 Â°C)
  • Irakite puntua: 1.738 K (1.465 Â°C)
  • Egitura kristalinoa: Kristal kubikoak

Propietate Kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Uretan disolbagarritasuna: 35,9g/100 mL ur
  • KPS: 37,79 mol2
  • Erlazionatutako konposatuak: Potasio kloruroa (KCl)

Termokimika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • ΔfH0gas: -181,42 kJ/mol
  • ΔfH0likido: -385,92 kJ/mol
  • ΔfH0solido: -411,12 kJ/mol
  • S0gas, 1 bar: 229,79 J·mol-1·K-1
  • S0likido, 1 bar: 385,06 J·mol-1·K-1
  • S0solido: 72,11 J·mol-1·K-1

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Martel, B.; Cassidy, K. (2004), Chemical Risk Analysis: A Practical Handbook, Butterworth–Heinemann, 369. orrialdea, ISBN 1-903996-65-1 .
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sodio kloruro Aldatu lotura Wikidatan