Adimen-gaitasun handiko haur

Wikipedia(e)tik
Talentu aparteko haur» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Magnus Carlsen xakelaria adimen-gaitasun handiko haurra izan zen.

Adimen-gaitasun handiko haurra edo talentu aparteko haurra erlatiboki kalifikazio akademiko oso onak, adimen altua, sormen handia edo oro har talentu berezia duen haurra da. Haur gaigabetuek ez bezala, haur hauek ez dute laguntza berezirik behar euren ikaskuntza prozesuan; baina, dituzten berezitasunak direla eta, bestelako arazo pertsonalak eta gelan arazoak sor ditzaketen haurrak dira. Horrela, hezkuntza bereziaren helburu ere badira. Eskolak haur hauen ikaskuntza-beharrei erantzuten ez dienez, batzuetan zapuztu egiten dira eta nortasun-arazoak izaten dituzte.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Talentu aparteko haurren hezkuntza berezia Antzinako Txinan abiatu zela ezaguna da, haur horiek enperadorearen gortera eramaten baitziren hezkuntza berezia jasotzera. XIX. mendean, berdintasunaren filosofia zabaldu eta talentu aparteko haurrak besteekin batera hezi behar direla bultzatu zen, elitismoaren aurkako jarrera argudiatuz.

Zer da adimen-gaitasuna handia?[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Adimen-gaitasun handiaz hitz egitean, adimenaz hitz egiten da. Adimen-gaitasun handia duten umeak eraginkortasun kognitibo handiaren jabe izaten dira. Adimen-gaitasun handia definitzeko, superdotazioa hitza baliatu behar da. Superdotazioaren egitura kognitiboaren ezaugarri nagusia adimen baliabide guztien konbinazioa da, Eusko Jaurlaritzak 2013 argitaratutako Hezkuntza Orientabideak izeneko txostenak dioenez. Superdotazio horri esker, adimen-gaitasun handiko ikasle batek eraginkortasun-maila handia lortzen du informazioa edozein modutara prozesatzeko eta kudeatzeko orduan. Hala, hauexek dira ikasle horien ezaugarririk nabarmenenak: oroimen ona; arretarako eta kontzentratzeko ahalmen handia; malgutasun kognitiboa egoera berrien aurrean erantzuteko eta aldaketetara moldatzeko erraztasuna;gaitasuna informazio eta testuinguru desberdinen artean loturak egiteko,kontzeptu eta pertzepzio berriak garatzeko, eta proposamen eta irtenbide berritzaileak asmatzeko; oreka nortasunean; autoestimu handia eta konfiantza beren baliabideengan, inguruneak beren premiak betetzea ahalbideratuz gero.

Hala ere, adimena dinamikoa eta aldakorra da, eta bizitzan zehar zenbait aldaketa izan dezake. Hartara, adimena elikatzen edo garatzen ez bada, moteldu egin daiteke.


Nahitaezkoa da irakasleak adimen-gaitasun handiko ikasleari antzematea, haurraren garapen emozionala eta intelektuala egokia izan dadin. Hala, komeni da hezkuntza-erantzun berezia ematea ikasle multzo horri. Honako ezaugarri hauek (guztiak ez, derrigorrean) biltzen dira ikasle horiengan:

  1. Azkar hasten da irakurtzen.
  2. Oso hiztegi aberatsa, duen adinerako.
  3. Koloreak ezagutzen ditu 18 hilabeterekin.
  4. Bi urte eta erdirekin 10 zenbakira arte zenbatzen du.
  5. Bi urterekin ikasten du alfabetoa.
  6. Jakin-min handia du gauza berriak ikasteko.
  7. Hiru eta erdirekin batuketak eta kenketak buruz egiten ditu 10 arteko zenbakiekin.
  8. Eragiketak ebazteko, intuizioa baliatzen du.
  9. Bost urterekin gai da denbora ordutan (erlojua erabilita) zenbatzeko.
  10. Gaika ikasten du (zenbakiak, letrak, auto-matrikulak, logotipoak, unibertsoa).
  11. Hobeto moldatzen da adinez nagusiagoak diren haurrekin.
  12. Ezohiko galderak egin ohi ditu (desberdinak, sakonak, originalak, abstrakzio handikoak, gai askotarikoak...).

Zenbat adimen-gaitasun handiko ume dago?[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hezkuntza Ministerioaren arabera, ikasleen % 2-% 5ek du adimen-gaitasun handia. Kontuan hartuta Euskal Autonomi Erkidegoak 341.723 ikasle dituela Haur Hezkuntzan, Lehen Hezkuntzan, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan eta Batxilergoan (EUSTAT: 2010/11ko datuak), EAEko 6.800-17.000 ikasle adimen-handikoak dira. Hala ere, gai hau ikertzen diharduten zenbait ikerlarik ehuneko altuagoak proposatu dituzte adimen-gaitasun handiko haurrentzat: % 10 (Gagné), % 15-20 (Renzulli)... Halaber, uste da Euskal Autonomia Erkidegoan 4.700tik 11.800 ikasle bitartean detektatu gabe daudela. Ikasle kopuru handia da, alegia.

Adimen-gaitasun handiko haurren inguruko topikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezin da aipatu gabe utzi uste,topiko eta mito ugari sortu izan direla adimen-gaitasun handiko haurren inguruan. Besteak beste, honako hauek jaso nahi dira hemen:

  1. Ikasleak arrakasta izan ohi du ikasketetan eta ikasgai guztietan, eta eskolan porrot egitea ere gerta dakioke.
  2. Ikasleak beren kabuz, laguntzarik gabe lortzen du arrakasta akademikoa eta egiten du aurrera.
  3. Erraza da ikaslearen gaitasuna nolakoa den antzematea.
  4. Ikasleak ez du estimulaziorik behar, kalte besterik ez baitio egiten.
  5. Ikasleak arazoa dauka bere adinekoekin harreman ona izatek.
  6. Ahula, ez egonkorra eta gaixotia da ikaslea.
  7. Aspertu egin ohi da ikasgelan.
  8. Mutilak gehiago dira neskak baino.
  9. Gaitasun handiko haur guztiak goiztiarrak dira.
  10. Ikasle gehiago dago maila soziokultural altuetan.