Eusko Jaurlaritza
Wikipedia(e)tik
| Euskal Autonomia Erkidegoa |
 |
| Botere betearazlea |
|
| Botere legegilea |
| Botere judiziala |
| Erakundeak |
Eusko Jaurlaritza Euskadi edo Euskal Autonomia Erkidegoko gobernua da eta egoitza nagusia Gasteizen du. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako lurralde historikoetan du eskumena. Jaurlaritzaren burua Lehendakaria da (gaur egun, PSE-EE alderdiko Patxi Lopez ). Eusko Legebiltzarra edo parlamentua da Eusko jaurlaritzaren kontrola daraman erakundea, eta orobat lehendakaria aukeratzen duena.
[aldatu] Historia
Eusko Jaurlaritza 1936an sortu zen, Espainiako gerra garaian, aurreneko lehendakari Jose Antonio Agirre izan zelarik. Autonomiak, ordea, ez zuen luze iraun: Francisco Francoren altxamendua nagusitu zenean, bertan behera gelditu ziren Euskadiko eta Kataluniako Autonomia Estatutuak. Franco hil eta diktadura amaitu zenean, trantsizio garaia ireki zen Espainian eta handik pixka batera Gernikako Estatutua onartu zen. Ondorioz, 1979an, berriro abian jarri zen Eusko Jaurlaritza, Karlos Garaikoetxea lehendakari aukeratu zutelarik.
[aldatu] Gaurko gobernua
[aldatu] IX. Legealdia (2009ko maiatza - egun)
Artikulu nagusia: 2009tik 2013rako Eusko Jaurlaritza
Eusko Jaurlaritzak hamaika sailetan banatzen ditu bere funtzioak. Sail bakoitzak sailburu bana du:
[aldatu] Garai eta Legealdiak
[aldatu] II. Errepublikako Eusko Jaurlaritza (1936-1937)
Lehendabiziko Eusko Jaurlaritzak hamaika sailetan banatzen zituen bere funtzioak. Sail bakoitzak sailburu bana zuen:
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza eta Defentsa | Jose Antonio Agirre Lekube | EAJ | |
| Lehendakariordetza eta Justizia eta Kultura | Jesus Maria Leizaola Sanchez | EAJ | |
| Herrizaintza | Telesforo Monzon Ortiz de Urruela | EAJ | |
| Ogasuna | Heliodoro de la Torre Larrinaga | EAJ | |
| Industria | Santiago Aznar Saratxaga | PSOE | |
| Lana, Aurreikuspena eta Komunikazioak | Juan de los Toyos Gonzalez | PSOE | |
| Gizarte Laguntza | Juan Gracia Colas | PSOE | |
| Merkataritza eta Hornidura | Ramon Maria Aldasoro Galartza | Ezker Errepublikarra | |
| Herri Lanak | Juan Astigarribia Andonegi | PCE | |
| Osasuna | Alfredo Espinosa Oribe | Batasun Errepublikarra | |
| Nekazaritza | Gonzalo Nardiz Bengoetxea | EAE |
[aldatu] Erbestealdian
[aldatu] Euskal Kontseilu Nagusia (1978-1980)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Ramon Rubial Cavia | PSE | |
| Ekonomia eta Ogasuna | Pedro Morales Moya | UCD | |
| Hezkuntza | Carlos Santamaria Ansa | EAJ | |
| Herrizaingoa | Jose Maria Benegas Haddad | PSE | |
| Industria, Merkataritza eta Arrantza | Mikel Isasi Gabilondo | EAJ | |
| Justizia | Jose Antonio Agiriano Fornies | PSE | |
| Herri Lan eta Etxebizitza | Jesus Maria Viana Santa Cruz | UCD | |
| Lurralde-Antolamendu, Hirigintza eta Ingurumena | Juan Ajuriagerra Otxandiano | EAJ | |
| Osasun eta Gizarte Segurantza | Andoni Monforte Arregi | EAJ | |
| Garraio eta Komunikazioa | Juan Maria Bandres Moles | EE | |
| Lana | Juan Iglesias Garrigas | PSE |
[aldatu] I Legealdia (1980ko apirila-1984ko otsaila)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Carlos Garaikoetxea Urriza | EAJ | |
| Lehendakaritzaren Idazkaritza | Javier Caño Moreno | EAJ | |
| Hezkuntza | Pedro Miguel Etxenike Landiribar | EAJ | |
| Kultura | Ramon Labaien Santsinenea | EAJ | 1983an kargua utzi zuen eta Hezkuntza Sailari lotu zitzaion Kulturarena |
| Justizia | Carmelo Renobales Vivanco | EAJ | 1982an kargua utzi zuen eta Lehendakaritza Sailari lotu zitzaion Justiziarena |
| Herrizaingoa | Luis Maria Retolaza Ibarguengoitia | EAJ | |
| Osasun eta Gizarte Segurantza | Jesus Javier Agirre Bilbao | EAJ | |
| Nekazaritza | Felix Ormazabal Askasibar | EAJ | |
| Ekonomia eta Ogasuna | Pedro Luis Uriarte Santamaria | EAJ | |
| Lan | Mario Fernandez Pelaz | EAJ | |
| Industria | Javier Garcia Egotxeaga | EAJ | 1983an kargua utzi zuen |
| Garraio, Komunikabide eta Itsas Arazoak | Jose Luis Robles Kanibe | EAJ | 1982an kargua utzi zuen eta Lurralde Antolamendu eta Herri Lan Sailari lotu zitzaion Garraio, Komunikabide eta Itsas Arazoak saila |
| Lurralde Antolamendu eta Herri Lan | Xabier Lasagabazter Etxarri | EAJ | |
| Merkataritza eta Turismo | Carlos Blasco Imaz | EAJ | |
| Autonomia Garapenerako Lehendakariordetza | Mario Fernandez Pelaz | EAJ | |
| Industria eta Energia | Juan Carlos Isasti Borica | EAJ |
[aldatu] II. Legealdia (1984ko apirila-1987ko martxoa)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Carlos Garaikoetxea Urriza | EAJ | |
| Jaurlaritzaren Lehendakariordetza | Mario Fernadez Pelaz | EAJ | |
| Lehendakaritza eta Justizia | Juan Porres Azkona | EAJ | |
| Herrizaingoa | Luis Maria Retolaza Ibarguengoitia | EAJ | |
| Ekonomia eta Ogasuna | Joaquin Otxoa Saratxaga | EAJ | |
| Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Juan Urrutia Elexande | EAJ | |
| Kultura | Joseba Arregi Aranburu | EAJ | |
| Lana | Javier Caño Moreno | EAJ | |
| Osasuna eta Gizarte Segurantza | Angel Larrañaga Bolinaga | EAJ | |
| Industria eta Merkataritza | Juan Carlos Isasti Borica | EAJ | |
| Nekazaritza eta Arrantza | Felix Ormazabal Askasibar | EAJ | |
| Lurralde Antolamendu, Garraio eta Turismoa | Castor Garate Muñoz | EAJ |
EAJ eta EA arteko banaketa zela eta, 1985eko urtarrilaren 27an Gobernuak kargua utzi eta Gobernu berria egin zen:
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Jose Antonio Ardanza Garro | EAJ | |
| Ekonomia Gaietarako Lehendariordetza | Javier Garcia Egotxeaga | EAJ | |
| Lehendakaritza eta Justizia | Juan Ramon Gebera Saleta | EAJ | |
| Herrizaingoa | Luis Maria Retolaza Ibarguengoitia | EAJ | |
| Ekonomia eta Ogasuna | Fernando Spagnolo de la Torre | EAJ | |
| Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Juan Txurruka Arellano | EAJ | |
| Kultura eta Turismoa | Luis Maria Bandres Unanue | EAJ | |
| Lan, Osasun eta Gizarte Segurantza | Jon Imanol Azua Mendia | EAJ | |
| Industria eta Merkataritza | Jose Ignacio Arrieta Heras | EAJ | |
| Nekazaritza eta Arrantza | Felix Ormazabal Askasibar | EAJ | |
| Lurralde Antolamendu eta Garraioa | Jose Ramon Estonba Goikoetxea | EAJ | |
| Lehendakaritzaren Idazkaria | Eugenio Ibarzabal Aranbarri | EAJ |
[aldatu] III. Legealdia (1987ko martxoa-1991ko otsaila)
[aldatu] IV. Legealdia (1991ko otsaila-1995eko urtarrila)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Jose Antonio Ardanza Garro | EAJ | |
| Industria eta Merkataritza Saila eta Lehendakariordetza | Jon Imanol Azua Mendia | EAJ | |
| Lehendakariordetza, Lege Araubide eta Autonomia Garapena | Joseba Zubia Atxaerandio | EAJ | |
| Herrizaingoa | Juan Maria Atutxa Mandiola | EAJ | |
| Ogasun eta Finantza | Jose Luis Larrea Jimenez de Bikuña | EAJ | |
| Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Inaxio Oliveri Albizu | EA | |
| Justizia | Javier Caño Moreno | EA | |
| Osasuna | Iñaki Azkuna Urreta | EAJ | |
| Lan eta Gizarte Segurantza | Martin Auzmendi Aierbe | EE | |
| Kultura eta Turismoa | Joseba Arregi Aranburu | EAJ | |
| Ekonomia eta Plangintza | Maria Karmen Gallastegi Zulaika | EA | |
| Garraio eta Herri Lan | Josu Bergara Etxebarria | EAJ | |
| Hirigintza, Etxebizitza eta Ingurugiroa | Jon Larrinaga Apraiz | EE | |
| Nekazaritza eta Arrantza | Jose Manuel Goikoetxea Askorbe | EAJ | |
| Lehendakaritzaren idazkaritza | Carmelo Sainz de la Maza Arrola | EAJ |
1991an beste gobernu bat osatu zen.
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Jose Antonio Ardanza Garro | EAJ | |
| Ekonomia gaietarako lehendakariordea, Industria | Jon Imanol Azua Mendia | EAJ | |
| Lege Araubide eta Autonomia Garapena | Joseba Zubia Atxaerandio | EAJ | |
| Herrizaingoa | Juan Maria Atutxa Mandiola | EAJ | |
| Ogasun eta Finantza | Jose Luis Larrea Jimenez de Bikuña | EAJ | |
| Gizarte gaietarako lehendakariordea, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Fernando Buesa Blanco | PSOE | |
| Justizia | Jose Ramon Rekalde Diez | PSOE | |
| Osasuna | Iñaki Azkuna Urreta | EAJ | |
| Lan eta Gizarte Segurantza | Paulino Luesma Correas | PSOE | |
| Kultura | Joseba Arregi Aranburu | EAJ | |
| Ekonomia, Plangintza eta Ingurugiroa | Jon Larrinaga Apraiz | PSOE-EE | 1993an utzi |
| Garraio eta Herri Lan | Josu Bergara Etxebarria | EAJ | |
| Hirigintza eta Etxebizitza | Jose Antonio Maturana Plaza | PSOE | |
| Nekazaritza eta Arrantza | Jose Manuel Goikoetxea Askorbe | EAJ | |
| Lehendakaritzaren idazkaritza | Carmelo Sainz de la Maza Arrola | EAJ | |
| Merkataritza, Kontsumo eta Turismo | Rosa Diez Gonzalez | PSOE |
[aldatu] V. Legealdia (1995eko urtarrila-1998ko abendua)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Jose Antonio Ardanza Garro | EAJ | |
| Lehendakariordetza eta Ogasun eta Herri Administrazioa | Juan Jose Ibarretxe Markuartu | EAJ | |
| Justizia, Ekonomia, Lan eta Gizarte Segurantza | Ramon Jauregi Atondo | PSOE | 1997an utzi |
| Francisco Egea Garcia | PSOE | 1998an utzi | |
| Sabin Intxaurraga Mendibil | EA | ||
| Herrizaingoa | Juan Maria Atutxa Mendiola | EAJ | 1998an utzi |
| Jose Manuel Martiarena Lizarazu | EAJ | ||
| Industria, Nekazaritza eta Arrantza | Javier Retegi Aiastui | EAJ | |
| Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Inaxio Oliveri Albizu | EA | |
| Osasuna | Iñaki Azkuna Urreta | EAJ | |
| Kultura eta Bozeramalea | Maria Karmen Garmendia Lasa | EAJ | |
| Lurralde Antolamendu, Etxebizitza eta Ingurugiroa | Francisco Jose Ormazabal Zamakona | EA | |
| Garraio eta Herri Lana | Jose Antonio Maturana Plaza | PSOE | 1998an utzi |
| Alavaro Amann Rabanera | EAJ | ||
| Merkataritza, Kontsumo eta Turismoa | Rosa Diez Gonzalez | PSOE | 1998an utzi |
| Belen Greaves Badillo | EAJ |
[aldatu] VI. Legealdia (1999ko urtarrila-2001ko uztaila)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Juan Jose Ibarretxe Markuartu | EAJ | |
| Lehendakariordetza eta Ogasun eta Herri Administrazioa | Idoia Zenarruzabeitia Beldarrain | EAJ | |
| Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Inaxio Oliveri Albizu | EA | |
| Herrizaingoa | Javier Balza Aguilera | EAJ | |
| Industria, Merkataritza eta Turismoa | Josu Jon Imaz San Miguel | EAJ | |
| Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza | Sabin Intxaurraga Mendibil | EA | |
| Osasuna | Iñaki Azkuna Urreta | EAJ | 1999an utzi |
| Gabriel Maria Inclan Iribar | EAJ | ||
| Kultura | Maria Karmen Garmendia Lasa | EAJ | |
| Lurralde Antolamendu, Etxebizitza eta Ingurugiroa | Francisco Jose Ormazabal Zamakona | EA | |
| Garraio eta Herri Lan | Alvaro Amann Rabanera | EAJ | |
| Nekazaritza eta Arrantza | Iñaki Gerenabarrena Martinez de Lahidalga | EAJ |
[aldatu] VII. Legealdia (2001eko uztaila - 2005eko ekaina)
| Saila | Sailburua | Alderdia | Oharrak |
|---|---|---|---|
| Lehendakaritza | Juan Jose Ibarretxe Markuartu | EAJ | |
| Lehendakariordetza eta Ogasun eta Herri Administrazioa | Idoia Zenarruzabeitia Beldarrain | EAJ | |
| Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa | Anjeles Iztueta Azkue | EA | |
| Herrizaingoa | Javier Balza Aguilera | EAJ | |
| Industria, Merkataritza eta Turismoa | Ana Agirre Zurutuza | EAJ | |
| Etxebizitza eta Gizarte Gaiak | Javier Madrazo Lavin | EB | |
| Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza | Joseba Azkarraga Rodero | EA | |
| Osasuna | Gabriel Maria Inclan Iribar | EAJ | |
| Kultura eta bozeramailea | Miren Azkarate Villar | EAJ | |
| Lurralde Antolamendu eta Ingurugiroa | Sabin Intxaurraga Mendibil | EA | |
| Garraio eta Herri Lan | Alvaro Amann Rabanera | EAJ | |
| Nekazaritza eta Arrantza | Gonzalo Saenz de Samaniego Berganzo | EAJ |
[aldatu] VIII. Legealdia (2005eko ekaina - 2009ko maiatza)
Artikulu nagusia: 2005etik 2009rako Eusko Jaurlaritza
Eusko Jaurlaritzak hamahiru sailetan banatzen ditu bere funtzioak. Sail bakoitzak sailburu bana du:
[aldatu] Egoitzak
Sakontzeko, irakurri: Eusko Jaurlaritzaren nazioarteko harremanak
Eusko Jaurlaritzak honako egoitzak ditu Gasteizen:
- Egoitza nagusia (Lakua, Gasteiz)
- Lehendakaritza (Gasteiz)
- Lehendakariaren egoitza ofiziala: Ajuria Enea (Gasteiz)
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Kanpo loturak
- Eusko Jaurlaritzaren webgunea (Euskaraz) (Gaztelaniaz)
 |
Euskal Herriko gobernu erakundeak | |
|---|---|---|
|
|
||
.svg){kind=small}
