American Broadcasting Company
- Artikulu hau Ameriketako Estatu Batuetako telebista kateari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «ABC (argipena)».
| American Broadcasting Company ABC | |
|---|---|
| Jabea | The Walt Disney Company |
| Emisio eremua | |
| Hasiera data | 1943an Edward Noblek sortua |
| Egoitza | New York |
| www.abc.com/ | |
American Broadcasting Company (ABC) Estatu Batuetako irrati-difusio komertzialeko lau telebista-kate handienetako bat da. 1943an sortu zen aurreko NBC Blue Network katean oinarrituta, eta, orain, ABC The Walt Disney Companyren jabetzakoa da, eta Disney General Entertainment Content-en parte. Telebista kate horren lehen emisioa 1948an eman zen. Big Three Television Networks-eko (Hiru Telebista Kate Handi) kate bat denez, kateak Estatu Batuetako kultura herrikoiari lagundu dio bere programazioarekin.
ABCren egoitza korporatiboa Manhattaneko Upper West Side auzoan dago, New York hirian[1], eta konpainiaren informazio-eragiketak ere Manhattan-en zentratzen dira, entretenimendu-programaziorako bulegoak, berriz, Burbank-en (Kalifornia), Walt Disney Studios-en, eta The Walt Disney Company-ren egoitza korporatiboaren ondoan.
Enpresaren izen formala American Broadcasting Companies, Inc. da, eta izen hori bere barne produkzioen copyright ohar eta bere dokumentu ofizial guztietan agertzen da, bere ordainketa txekeak eta kontratuak barne. ABCk bereak edo operatutako zortzi telebista-kate ditu, baita 230 afiliatu baino gehiago Estatu Batu osoan eta bere lurraldeetan. ABCra afiliatutako estazio batzuk ere ikus daitezke Kanadan ordainpeko telebista-hornitzaileen bidez, eta beste afiliatu batzuk ere airez jaso daitezke Kanada eta Estatu Batuen arteko mugatik gertu dauden eremuetan, nahiz eta audientzia handieneko ordutegian haren programazioaren zatirik handiena, sare nazionalen eskubideak babesteko, Kanadako Irrati, Telebista eta Telekomunikazio Batzordeak (CRTC) ezarritako ordainpeko telebista-hornitzaileentzako aldi bereko ordezpen-erregulazioen mende dagoen.
Konpainia zenbait unitatek osatzen dute, besteak beste, telebistako dibisioak (ABCren kate nagusia), irrati-emanaldietarako sail bat (ABC Radio), albiste-sail bat (ABC News), kirol-sail bat (ESPN on ABC) eta entretenimenduzko dibisio bat (ABC Entertainment).
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
1927an, NBCk NBC Blue Network izeneko irrati-sarea erabiltzen zuen. American Broadcasting Company (ABC) izeneko irrati-kate (eta azkenean telebista) independente bihurtu zen 1943an. Beranduago, ABCk bat egingo du United Paramount Theatres-ekin, eta American Balsburgo-Paramount Theatres sortuko dute (American Broadcasting Companies, Inc. bihurtuko zena).
1960 eta 1970eko hamarkadetan irratian eta telebistan sartu ondoren eta 1982an ESPN erosi ondoren, enpresa Capital Citiesek erosi, eta bat egingo zuten Capital Cities/ABC sortuz 1986an. Enpresa, 1996an, Walt Disney Company enpresari saldu zioten.
Programazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]ABC telebista kateak, batez beste, 89 orduko programazioa eskaintzen du astero. Halaber, 22 orduko programazioa eskaintzen du ikus-entzule gehien dagoen ordutegian, arratsaldeko 18:00etatik 23:00etara, astelehenetik larunbatera (ekialdeko eta Pazifikoko ordua) eta arratsaldeko 19:00etatik 23:00etara igandetan.
Eguneko programazioa ere eskaintzen da astegunetan 11:00etatik 15:00etara (ekialdeko eta Pazifikoko orduan, ordu bat kendu gainerako ordu-eremu guztietarako) (12:00etan ordubeteko atsedenaldiarekin ekialdeko/Pazifikoko kateek albistegiak, tokiko programazioa edo sindikatutako programak emateko), The View eta GMA3 The Third Hour elkarrizketak eta bizimoduari buruzko programa eta General Hospital telenobela barne hartuz. Gainera, ABC News-en programazioak barne hartzen du: Good Morning America, goizeko 7:00etatik 9:00etara astegun eta larunbatetan (igandeetan, ordubeteko edizioekin), ABC World News Tonight gaueko edizioaren (asteburuko edizioak noizean behin laburdura edo aurrerapena jasaten dutenak kirol emankizunak programaren ordutegian gainditzen direlako) igandeko tertulia politikoko This Week saioa, World News Now eta Good Morning America First Look goizeko albistegi goiztiarrak eta Nightline gaueko news-magazine programa. Astean zehar, gaueko Jimmy Kimmel Live! elkarrizketa programa aurkezten da.
Katearen hiru orduko asteburu goizeko haurrentzako programazioa Litton's Weekend Adventure ekoizten duen Litton Entertainment sindikatutako banatzaileak programatzen du ABC irrati eta filialekin soilik sindikatua den akordio baten pean eta ez kateak Littoni zuzenean alokatuz.
Kateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Sortuz geroztik, ABCk 300&bsp;telebista kate baino gehiago izan ditu, bere historian, une ezberdinetan, katearen programazioa eraman dutenak, bere lehen bi irrati kate barne, enpresa berak eta afiliatuak kudeatuta, O&O WABC-TV eta WPVI-TV bere lehen afiliatua sortuz. 2020an, ABCk zortzi irrati zituen bereak eta kudeatutakoak eta 50 estatu, Columbiako barrutia, AEBko lau lurralde, Bermuda eta Saba barne hartzen duten beste 236 telebista katerekin bazkidetza hitzarmen eginak edo egiteko zituen[2][3]. Horrek ABC bihurtzen du, bazkidetzari dagokionez, AEBko telebista zabalena kate irekien artean. Kateak AEBko etxe guztien % 97,72ko irismen nazionala duela kalkulatzen da (edo 305.347.338 estatubatuar, gutxienez, telebista tresna bat duena). New Jersey, Rhode Island, eta Delaware dira AEBko estatu bakarrak non ABCk ez duen tokiko lizentziadun bazkideturik (New Jerseyn, New York City O&O WABC-TVk zerbitzatzen du estatuaren iparraldeko erdian eta Philadelphia O&O WPVI-TVk hegoaldean[4]; Rhode Island New Bedfordek zerbitzatzen du Massachussets WLNE lizentziarekin, nahiz eta transmisoretik kanpo, katearen beste operazio guztiak Providencen oinarritzen baitira[5], eta Delaware WPVIk zerbitzatzen du iparraldeko bi herenetan eta Salisbury (Maryland) WMDT bazkidea estatuko hegoaldeko herenean)[6].
ABCk, merkatu gutxi batzuetan, bazkidetzak mantentzen ditu potentzia txikiko kateekin (analogikoan edo digitalean ematen dutenak), hala nola Birmingham, Alabama (WBMA-LD), Lima, Ohio (WPNM-LD) eta South Bend, Indiana (WBND-LD). Zenbait merkatutan, Lima eta South Bend barne, kate horiek simulazio digitalak ere mantentzen dituzte elkarren jabetzaz kudeatutako telebista kate oso baten azpikanal batean. Sareak badu bereizgarri bitxi bat: merkatu berean, bereizita, ematen duten filialak izatea, hala nola Tampa, Florida (WARS-TV eta WWSB), Boston, Massachusetts (WCVB-TV eta WMUR-TV), Lincoln, Nebraska (KLKN eta KHGI-TV), eta Grand Rapids, Michigan (WZZM eta WOTV); antzeko egoeran daude Kansas City, Missouri eta K-BCn ere. KQTVk lizentzia du St. Josepherako, Nielsenek Kansas Citytik bereizitako merkatu gisa izendatzen duena, nahiz eta bi hirien eta Kansas Cityn (KMBC barne) egoitza duten kateen artean 89 km (55 milia) eskaseko distantzia egon eta estaldura hobea ematen dion eremuari B graduko estaldurarekin, aipatutako afiliatu bikoitza duten gainerako ABCren afiliatu nagusien seinaleekin alderatuta. KQTV izan zen St. Josepheko sare nagusira lotutako bakarra 2011ra arte. Orduan, tokiko News-Press & Gazette Company enpresak ABCren ingelesezko lau lehiakideen eta Telemundoren potentzia baxuko bazkideak ezartzen hasi zen, eta potentzia baxuko hiru kate ezarri zituen Kansas Cityko St. Josephen mendekotasunarekin amaitzeko. WWSBk, KHGIk eta WOTVk zerbitzatzen dituzte ABC afiliatu nagusiaren seinale egokia jasotzen ez duten eremuko merkatuak.
Hasieran, ABC, Tampa-St. Petersburg merkatuaren hegoaldeko zatiak —WWSBren lizentzia hiria, Sarasota barne— estaltzeko, WWSBrekin bazkidetu zen, WTSPren igorlea (1965etik 1994ra merkatuaren ABCren afiliatu nagusia izandakoa) eta Miamiko WPLGren bazkidetu ohia, 10. kanal analogikoko VHF seinalen arteko interferentziak saihesteko tartea zabaldu zuten. WWSBk ABCren bazkide izaten jarraitu zuen haren Tampako bazkidetza WTSPtik WFTSra aldatu ondoren, 1994ko abenduan, nahiz eta WFTSren seinalea Sarasotara eta inguruko eremu batzuetara iristen den. WCVB-TV Bostonen bazkidetuta dago, eta WMUR-TV Manchesterren, New Hampshiren (ofizialki Bostongo merkatuaren parte dena). WCVB erraz hartzen da Manchesterren antena on batez, eta New Hampshire estaltzen duen albiste saila du; estatu horretan, lizentzia duen kate bakarra da hori egiten duena. Bai WCVB, bai WMUR Hearst Television enpresarenak dira.
Sinclair Broadcast Group ABC kateen operadore handiena da zenbaki totalari dagokionez, eta bereak diren edo bazkidetu nagusi diren 28 ABC kateei eta bi azpikanal soilik dituztenei zerbitzua ematen die. Sinclairrek ABC azpikanal afiliatu handiena du merkatuaren tamainari dagokionez, WABM-DT2/WDBB-DT2, Birminghameko merkatuan eta WBMA-LDren errepikagailu gisa balio duena, zeina, aldi berean, WBMA satelite ohiaren WGWW azpikanal batean (Sinclairren bazkide den Howard Stirk Holdings enpresaren jabetzakoa) emititzen den. E.W. Scripps Company ABC kateen operadore handiena da merkatuaren irismen orokorrari dagokionez; ABCra afiliatutako 15 kateen jabea da, barne hartuz Cleveland (WEWS-TV), Phoenix (KNXV-TV), Detroit (WXYZ-TV) eta Denver (KMGH-TV) gisako merkatu handiagoetako afiliatuak. E.W. Scripps Company, KNXVren jabetzari esker, zeina Phoenixeko KNXVren afiliatua, Las Vegaseko KTNV-TVren afiliatua eta Tucsoneko KGUN-TVren afiliatua den, ABCren programazioaren hornitzaile bakarra da Arizona gehienarentzat (Yuma-El Centro merkatutik kanpo) eta Nevada hegoaldearentzat. Scrippsek, halaber, hainbat ABC kate ditu, mendialdeko eta Pazifikoko ordu-eremuetan zerbitzua ematen dutenak, besteak beste, Denverren, San Diegon (KGTV), Bakersfielden (KERO-TV) eta Boisen (Idaho) (KIVI-TV). ABCren jabetzako kateak Los Angeleseko (KABC-TV), Fresnoko (KFSN-TV) eta San Frantziskoko (KGO-TV) telebista-kateekin elkartzen direnean, orduan, Santa Barbarako (KEYT-TV), Palm Springseko (KESQ-TV), Yuma–El Centroko (KECY-TV) eta Colorado Springs–Puebloko (KRDO-TV) News-Press & Gazette Companyren afiliazioek eta Sinclairren Seattleko (KOMO-TV) eta Portlandeko (Oregon) (KATU) afiliazioekin konbinatuta, lau erakunde horiek kontrolatzen dute ABC sareko programazioaren sarbidea Estatu Batuetako mendebaldeko zatirik handienean, batez ere audientziaren irismenari dagokionez.
Jimmy Kimmel Live (beste propietate batzuen artean bi enpresen jabetzakoa) 2025eko irailean eten zutenean, Nexstar Media Group-ek 201 irrati-kate zituen 116 merkatutan zerbitzuak ematen zituztenak, eta Sinclair-ek, berriz, 81 merkatutan zerbitzua ematen zituen 178 irrati-kate zituen[7]. 2024-2025eko Nielsen Media Researchen merkatu-estimazioen arabera, ABCren jabetzako eta kudeatutako ABC Owned Television Stations irrati-filiala (zeinaren zortzi irratiak gehienbat merkatu nagusietan multzokatuta dauden, hala nola New York hirian, Los Angelesen, Chicagon, San Frantziskon, Filadelfian eta Houstonen) zen ABC irrati-kateen jabe handiena merkatu nazionalaren kuota metatuari dagokionez, Estatu Batuetako etxeen % 21,87 estaltzen zuelarik. Banaka, Sinclair eta Nexstar ziren ABC irrati-kateen bigarren eta laugarren jabe handienak, hurrenez hurren, Estatu Batuetako etxeen % 14,56 eta % 9,28ra iritsiz (The E.W. Scripps Company izanik hirugarren handiena, 17 afiliaturekin Estatu Batuetako % 12,87 estaltzen zuelarik)[8].
Estudioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ABCren egoitzaren sarrera, West 66th Street kaleko 77. zenbakian
- WABC-TV eraikinak Columbus etorbideko 147-155 zenbakietan eta Columbus etorbideko 157 zenbakien atzean
- ABC instalazioak New Yorkeko Guardia Nazionaleko Lehen Bateriaren Armategia ohian.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ "Frequently Asked Questions." American Broadcasting Company. Consultado el 28 de agosto de 2009.
- ↑ «Stations for Network – ABC» RabbitEars.info jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2023-10-12) (kontsulta data: 2019-10-30).
- ↑ Network Profile: ABC. Station Index jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2025-09-03) (kontsulta data: 2025-05-26).
- ↑ https://tbh.lerctr.org/~ekb/TVMarkets/Maps/new_jersey.gif |url=https://web.archive.org/web/20240106095840/https://tbh.lerctr.org/~ekb/TVMarkets/Maps/new_jersey.gif |data=2024-01-06
- ↑ https://tbh.lerctr.org/~ekb/TVMarkets/Maps/rhode_island.gif |url=https://web.archive.org/web/20221127043151/https://tbh.lerctr.org/~ekb/TVMarkets/Maps/rhode_island.gif |data=2022-11-27
- ↑ https://tbh.lerctr.org/~ekb/TVMarkets/Maps/delaware.gif |url=https://web.archive.org/web/20221127041651/https://tbh.lerctr.org/~ekb/TVMarkets/Maps/delaware.gif |data=2022-11-27
- ↑ Anderson, Mae; Sedensky, Matt. (September 19, 2025). «Who exactly are the ABC affiliate owners who issued statements against Jimmy Kimmel?» Los Angeles Times (kontsulta data: 2025-09-22).
- ↑ «Nielsen DMA Rankings 2025» USTVDB 2024-09-28 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2025-10-02) (kontsulta data: 2025-09-22).
Irakurketa gehiago
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Gernsheimer, Jack. (2010). Designing Logos: The Process of Creating Symbols That Endure. Allworth Communications, Inc. ISBN 978-1-58115-751-2..
- Goldenson, Leonard H.; Wolf, Marvin J.. (1991–1993). Beating the Odds: The Untold Story Behind the Rise of ABC. New York City: Charles Scribner's Sons ISBN 0-684-19055-9..
- Higgins, Steven. (2006). Still Moving: The Film and Media Collections of the Museum of Modern Art. The Museum of Modern Art ISBN 0-87070-326-9..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ABC telebista katearen webgunea (Ingelesez)