Edukira joan

Arbon (Garona Garaia)

Arbon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
Izen ofizialaArbon
Posta kodea31160
Geografia
Koordenatuak43°00′02″N 0°44′49″E / 43.0006°N 0.7469°E / 43.0006; 0.7469
Mapa
Azalera4,47 km²
Altitudea580 m, 468 m, 896 m eta 696 m
MugakideakIzaut-de-l'Hôtel, Cazaunous, Juzet-d'Izaut eta Malvezie
Demografia
Biztanleria93 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 55 (%57,9) (%42,1) 40 alt_right
Dentsitatea21 bizt/km²

Arbon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 93 biztanle zituen 4,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Izaut-de-l'Hôtel, Cazaunous, Juzet-d'Izaut eta Malvezie.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArbonArbon
Població amb 67 habitants (2000)Cazaunous (1,9 km)
Població amb 202 habitants (2000)Juzet-d'Izaut (2,7 km)
Població amb 50 habitants (2000)Arguenos (3,8 km)
Població amb 221 habitants (2000)Sengouagnet (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1084 mm-koa da, urtarrilean 9,4 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clarac_(Garona_Garaia) udalerrian dago, 15,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 804,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (17,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 969 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (108 mm) eta lehorrena abuztua (62 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (11,6 °C) eta hotzena 1972 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Arbon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.5 6.3 8.3 12.0 15.4 17.4 17.6 14.2 10.9 6.2 3.8 9.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 86 70 75 102 108 77 65 62 67 74 101 82 969
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4+0,1+1,2+1,0+1,1+1,0+0,3+0,8−0,4+0,4+0,5+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Arbon udalerrian erroldatutako biztanleak 67 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 40 gizon, 55 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
9.09
25.00
 
75-79
 
9.09
12.50
 
70-74
 
18.18
0.00
 
65-69
 
18.18
12.50
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
12.50
 
50-54
 
9.09
0.00
 
45-49
 
0.00
12.50
 
40-44
 
9.09
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
9.09
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
12.50
 
15-19
 
0.00
12.50
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
9.09
0.00
 
0-4
 
9.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arbon udalerrian 93 biztanle zeuden eta 49 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 20 kide bakarrekoak ziren, 15 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

93biztanle
49elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
29familia
10Bikotea seme-alabekin
15Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
20Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 29 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (15). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 15 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

15
10
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 99 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (50), 48 egoitza nagusiekin alderatuta eta 1 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (98), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 43 beren jabearen bizilekuak ziren, 5 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

99etxebizitza
48egoitza nagusi
98etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

48
50
Egoitza nagusia (48)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (50)Hutsik (1)

Etxe mota

98
Etxea (98)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

43
5
Jabeak (43)Alokairuan (5)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik12
1919-19455
1946-19704
1971-199012
1991-20054
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (23). 25 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 38 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 24 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 22tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela8
4 gela16
5 gela edo gehiago23

Berogailu mota

7
15
25
Gas sarea (1)Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (15)Bestelakoak (25)

Aparkalekua eta ibilgailuak

38aparkalekua
24ibilgailu 1
22ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 45 biztanleetatik 35 aktibo ziren (% 77,8), horietako 32 lanean (% 71,1) eta 4 langabezian (aktiboen % 11,4).

4515-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 71,1lanean
% 11,4langabezia-tasa

10 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 10,0), 7 erretiraturik zeuden (% 70,0) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,0).

Ez-aktiboak

% 10
% 70
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 2 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 32 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2enplegu udalerrian
% 100,0soldatapeko
% 0,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 34 ziren, horien artean 20 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 20 pertsona aktiboak lanean(10 gizon eta 10 emakume) zeuden.. 14 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.[14]

2000. urtean Arbon udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Clarac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]