Edukira joan

Arpajon

Arpajon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaChristian Béraud (en) Itzuli
Izen ofizialaArpajon
Francval
Posta kodea91290
HerriburuaQ98729325 Itzuli
Geografia
Koordenatuak48°35′25″N 2°14′52″E / 48.5903°N 2.2478°E / 48.5903; 2.2478
Mapa
Azalera2,4 km²
Altitudea47 m, 89 m eta 69 m
MugakideakAvrainville, Égly, La Norville, Ollainville eta Saint-Germain-lès-Arpajon
Demografia
Biztanleria11.698 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.193 (%44,4) (%44,3) 5.185 alt_right
Dentsitatea4.874 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakFreising
arpajon91.fr

Arpajon Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 11.698 biztanle zituen 2,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Avrainville, Égly, La Norville, Ollainville eta Saint-Germain-lès-Arpajon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Arpajon
Població amb 4009 habitants (2000)La Norville (0,8 km)
Població amb 5240 habitants (2000)Égly (2,1 km)
Població amb 4565 habitants (2000)Ollainville (2,4 km)
Població amb 744 habitants (2000)Guibeville (2,4 km)
Població amb 683 habitants (2000)Avrainville (2,7 km)


Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.719 gizon, 5.787 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.24
0.40
 
90-94
 
1.31
2.05
 
85-89
 
3.09
1.36
 
80-84
 
3.89
1.89
 
75-79
 
3.08
3.50
 
70-74
 
4.06
3.85
 
65-69
 
4.75
4.90
 
60-64
 
4.72
6.94
 
55-59
 
4.68
5.65
 
50-54
 
6.76
6.54
 
45-49
 
6.69
5.04
 
40-44
 
5.55
6.45
 
35-39
 
7.36
9.27
 
30-34
 
7.60
9.91
 
25-29
 
8.24
8.03
 
20-24
 
5.65
5.58
 
15-19
 
6.03
5.04
 
10-14
 
5.25
5.96
 
5-9
 
4.82
7.66
 
0-4
 
6.22
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arpajon udalerrian 11.323 biztanle zeuden eta 5.596 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,6), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

11.323biztanle
5.596elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
2.830familia
Udalerria
% 19
% 17
% 13
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.830 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.102). Guraso bakarreko 751 familietatik 635etan ama zen guraso bakarra. 1.172 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 734k seme-alaba bakarra zuten etxean, 588k bi, eta 334k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.102 bikoteetatik 130tan (% 11,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

976
1.102
751
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.172
Seme-alaba bat734
Bi seme-alaba588
Hiru seme-alaba251
Lau edo gehiago83

15 urte edo gehiago zituzten 9.659 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 52,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,2). 80 urte edo gehiagoko 740 biztanleetatik 671 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 69 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 14
25-39% 28
40-54% 23
55-64% 26
65-79% 40
80 +% 53
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 54
40-54% 53
55-64% 57
65-79% 48
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 32,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 4,2 PACS bidez lotuta). % 35,1 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 8,8 dibortziatuak.[3]

Ezkongabea% 35,1
Ezkonduta% 32,4
Izatezko bikotean% 12,7
Dibortziatuta% 8,8
Alarguna% 6,8
PACS bidez lotuta% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 23,5), erdi-mailako lanbideak (% 20,2), enplegatuak (% 19,2), goi-mailako langileak (% 16,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 23,5) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 23,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[3]

Udalerria
% 16
% 20
% 19
% 13
% 24
Essonne
% 19
% 19
% 17
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.257 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.606 egoitza nagusi ziren, 154 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 497 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.942), etxeak baino gehiago (1.269). Egoitza nagusietatik 2.271 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.208 alokairuan zeuden, 922 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 127 doan lagata.[4]

6.257etxebizitza
5.606egoitza nagusi
1.269etxe
4.942apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.606
Egoitza nagusia (5.606)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (154)Hutsik (497)

Etxe mota

1.269
4.942
Etxea (1.269)Apartamentua (4.942)

Jabetza egoera

2.271
3.208
922
Jabeak (2.271)Alokairuan (3.208)HLM (922)Doan lagata (127)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.641).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik375
1919-1945375
1946-1970972
1971-19901.641
1991-2005858
2006-20201.331

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (1.682). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.697 etxebizitzatan). 4.090 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.084 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.289tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela533
2 gela1.406
3 gela1.682
4 gela1.113
5 gela edo gehiago871

Berogailu mota

2.561
2.697
Gas sarea (2.561)Fuel-olioa (191)Elektrizitatea (2.697)Gas botila (29)Bestelakoak (127)

Aparkalekua eta ibilgailuak

4.090aparkalekua
3.084ibilgailu 1
1.289ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.718 biztanleetatik 6.192 aktibo ziren (% 80,2), horietako 5.471 lanean (% 70,9) eta 720 langabezian (aktiboen % 11,6).

7.71815-64 urteko biztanle
% 80,2aktibo
% 70,9lanean
% 11,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,1
25-54 urte% 92,8
55-64 urte% 65,6
Gizonak% 83,4
Emakumeak% 76,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,6
BEPC, brebeta% 18,0
CAP-BEP% 9,6
Batxilergoa% 14,2
Goi-mailako +2% 9,2
Goi-mailako +3/4% 8,1
Goi-mailako +5% 6,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.527 ez-aktibotik 647 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,4), 313 erretiraturik zeuden (% 20,5) eta 566 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,1).

Ez-aktiboak

% 42
% 20
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 23
% 29
% 27
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.556 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 5.471 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

5.556enplegu udalerrian
% 88,1soldatapeko
% 11,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.340 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.340 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.940 €
% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 701 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 11 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 64 eraikuntza enpresak ziren, 192 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 47 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 15 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 28 finantziazio enpresak ziren, 30 higiezinen enpresak ziren, 89 zerbitzu enpresak ziren, 128 administrazio publikoko enpresak ziren eta 56 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 171 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 autoeskolak, 9 igeltseroak, 8 margolariak, 9 zurginak, 7 iturginak, 11 argiketariak, 8 eraikuntza enpresak, 17 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 36 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 8 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 93 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 7 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 arraindegiak, 2 liburu dendak, 30 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 6 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Arpajon udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat eta 4 botika zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Arpajon udalerrian 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta lizeo teknologiko bat zegoen.Hezkuntza orokorreko lizeoetan 2.104 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 705.

Arpajon udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]