Edukira joan

Arthon

Arthon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaIndre
Izen ofizialaArthon
Posta kodea36330
Geografia
Koordenatuak46°41′37″N 1°41′58″E / 46.6936°N 1.6994°E / 46.6936; 1.6994
Mapa
Azalera46,8 km²
Altitudea132 m, 184 m eta 156 m
MugakideakBouesse, Buxières-d'Aillac, Jeu-les-Bois, Le Poinçonnet eta Velles
Demografia
Biztanleria1.215 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 621 (%51,2) (%48,8) 593 alt_right
Dentsitatea26 bizt/km²
arthon.fr

Arthon Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.215 biztanle zituen 46,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bouesse, Buxières-d'Aillac, Jeu-les-Bois, Le Poinçonnet eta Velles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArthonArthon
Població amb 852 habitants (2000)Velles (3,8 km)
Població amb 361 habitants (2000)Jeu-les-Bois (7,8 km)
Població amb 395 habitants (2000)Bouesse (8,6 km)
Població amb 464 habitants (2000)Mosnay (9,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 768 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Jeu-les-Bois udalerrian dago, 8,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 746,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea50060070080090010001100120013001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 593 gizon, 621 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.01
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.97
0.84
 
85-89
 
0.97
0.00
 
80-84
 
2.58
2.70
 
75-79
 
0.81
4.38
 
70-74
 
6.92
5.40
 
65-69
 
4.35
8.94
 
60-64
 
10.63
8.94
 
55-59
 
6.12
5.06
 
50-54
 
8.37
8.94
 
45-49
 
7.73
8.09
 
40-44
 
6.76
2.53
 
35-39
 
4.03
4.05
 
30-34
 
5.64
6.91
 
25-29
 
4.19
6.75
 
20-24
 
6.60
9.27
 
15-19
 
9.98
4.55
 
10-14
 
3.54
7.08
 
5-9
 
5.15
4.55
 
0-4
 
4.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arthon udalerrian 1.205 biztanle zeuden eta 515 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.205biztanle
515elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
378familia
Udalerria
% 32
% 36
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 378 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (184). Guraso bakarreko 29 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 189 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 88k seme-alaba bakarra zuten etxean, 87k bi, eta 14k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 165 bikoteetatik 19tan (% 11,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

184
165
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean189
Seme-alaba bat88
Bi seme-alaba87
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 1.000 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 7
40-54% 7
55-64% 19
65-79% 27
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 83
40-54% 83
55-64% 77
65-79% 73
80 +% 61

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 16,2 izatezko bikotean eta % 9,6 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 4,4 alargunak eta % 4,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,1
Ezkongabea% 20,9
Izatezko bikotean% 16,2
PACS bidez lotuta% 9,6
Dibortziatuta% 4,6
Alarguna% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,1), erdi-mailako lanbideak (% 23,9), enplegatuak (% 18,3), eskulangileak (% 13,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,1) Indre departamenduko batez bestekoaren (% 41,2) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,9).[9]

Udalerria
% 24
% 18
% 13
% 31
Indre
% 12
% 15
% 16
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 604 etxebizitza zeuden. Horietatik 518 egoitza nagusi ziren, 49 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (601), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 418 beren jabearen bizilekuak ziren, 93 alokairuan zeuden, 32 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

604etxebizitza
518egoitza nagusi
601etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

518
49
Egoitza nagusia (518)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (49)Hutsik (37)

Etxe mota

601
Etxea (601)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

418
93
Jabeak (418)Alokairuan (93)HLM (32)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (174).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik62
1919-194524
1946-197030
1971-1990174
1991-200593
2006-2020103

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (296). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (209 etxebizitzatan). 422 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 181 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 321tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela13
3 gela69
4 gela140
5 gela edo gehiago296

Berogailu mota

89
209
174
Gas sarea (89)Fuel-olioa (39)Elektrizitatea (209)Gas botila (7)Bestelakoak (174)

Aparkalekua eta ibilgailuak

422aparkalekua
181ibilgailu 1
321ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 758 biztanleetatik 620 aktibo ziren (% 81,8), horietako 583 lanean (% 76,9) eta 37 langabezian (aktiboen % 6,0).

75815-64 urteko biztanle
% 81,8aktibo
% 76,9lanean
% 6,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,5
25-54 urte% 96,7
55-64 urte% 62,9
Gizonak% 81,3
Emakumeak% 82,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,5
BEPC, brebeta% 6,5
CAP-BEP% 9,4
Batxilergoa% 5,8
Goi-mailako +2% 1,9
Goi-mailako +3/4% 4,9
Goi-mailako +5% 2,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

137 ez-aktibotik 50 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,5), 52 erretiraturik zeuden (% 38,0) eta 35 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,5).

Ez-aktiboak

% 36
% 38
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 32
% 28
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 319 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 583 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

319enplegu udalerrian
% 87,5soldatapeko
% 12,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.280 eurokoa zen.

26.280 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.020 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Arthon udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.280 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1986ko uztailaren 1an eta 2021ko urriaren 5an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Jeu-les-Bois-Auto », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]