Edukira joan

Aubiat

Aubiat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
Izen ofizialaAubiat
Posta kodea63260
Geografia
Koordenatuak45°58′40″N 3°10′03″E / 45.9778°N 3.1675°E / 45.9778; 3.1675
Mapa
Azalera14,79 km²
Altitudea323 m, 385 m eta 355 m
MugakideakSardon, Aigueperse, Artonne, Bussières-et-Pruns, Le Cheix-sur-Morge, Chambaron-sur-Morge eta Thuret
Demografia
Biztanleria1.023 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 465 (%45,4) (%54,6) 560 alt_right
Dentsitatea69 bizt/km²
aubiat.fr

Aubiat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.023 biztanle zituen 14,79 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sardon, Aigueperse, Artonne, Bussières-et-Pruns, Le Cheix-sur-Morge, Chambaron-sur-Morge eta Thuret.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AubiatAubiat
Població amb 463 habitants (2000)La Moutade (1,3 km)
Població amb 603 habitants (2000)Le Cheix (2,2 km)
Població amb 407 habitants (2000)Saint-Myon (3,3 km)
Població amb 772 habitants (2000)Artonne (3,4 km)
Població amb 911 habitants (2000)Cellule (4,0 km)
Població amb 274 habitants (2000)Sardon (4,7 km)
Població amb 565 habitants (2000)Davayat (5,6 km)
Població amb 2522 habitants (2000)Aigueperse (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 671 mm-koa da, urtarrilean 7,5 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charmes_(Allier) udalerrian dago, 10,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 675,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 560 gizon, 465 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.68
 
85-89
 
2.15
0.00
 
80-84
 
0.00
3.57
 
75-79
 
4.30
5.36
 
70-74
 
3.23
6.25
 
65-69
 
4.30
2.68
 
60-64
 
5.38
8.04
 
55-59
 
7.53
9.82
 
50-54
 
10.75
5.36
 
45-49
 
5.38
4.46
 
40-44
 
5.38
7.14
 
35-39
 
10.75
8.04
 
30-34
 
9.68
3.57
 
25-29
 
5.38
2.68
 
20-24
 
1.08
7.14
 
15-19
 
6.45
7.14
 
10-14
 
4.30
7.14
 
5-9
 
5.38
8.93
 
0-4
 
8.60
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aubiat udalerrian 1.023 biztanle zeuden eta 421 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 35,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.023biztanle
421elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
315familia
Udalerria
% 35
% 35
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 315 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (149). Guraso bakarreko 20 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 151 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 60k seme-alaba bakarra zuten etxean, 84k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[9]

146
149
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean151
Seme-alaba bat60
Bi seme-alaba84
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 821 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 84,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 6
40-54% 9
55-64% 15
65-79% 19
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 85
40-54% 84
55-64% 77
65-79% 77
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 31,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,9 izatezko bikotean eta % 18,1 PACS bidez lotuta). % 17,2 ezkongabeak ziren, % 5,0 alargunak eta % 4,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,0
PACS bidez lotuta% 18,1
Ezkongabea% 17,2
Izatezko bikotean% 12,9
Alarguna% 5,0
Dibortziatuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,0), enplegatuak (% 17,8), eskulangileak (% 16,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,0) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[9]

Udalerria
% 13
% 15
% 18
% 17
% 24
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 491 etxebizitza zeuden. Horietatik 420 egoitza nagusi ziren, 17 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 53 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (480), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 373 beren jabearen bizilekuak ziren, 39 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[10]

491etxebizitza
420egoitza nagusi
480etxe
9apartamentu

Etxebizitza multzoa

420
53
Egoitza nagusia (420)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (17)Hutsik (53)

Etxe mota

480
Etxea (480)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

373
39
Jabeak (373)Alokairuan (39)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (93).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik91
1919-194531
1946-197051
1971-199070
1991-200575
2006-202093

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (261). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (158 etxebizitzatan). 345 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 128 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 278tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela11
3 gela38
4 gela106
5 gela edo gehiago261

Berogailu mota

54
79
158
111
Gas sarea (54)Fuel-olioa (79)Elektrizitatea (158)Gas botila (18)Bestelakoak (111)

Aparkalekua eta ibilgailuak

345aparkalekua
128ibilgailu 1
278ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 647 biztanleetatik 543 aktibo ziren (% 83,9), horietako 519 lanean (% 80,2) eta 24 langabezian (aktiboen % 4,4).

64715-64 urteko biztanle
% 83,9aktibo
% 80,2lanean
% 4,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,6
25-54 urte% 96,9
55-64 urte% 60,7
Gizonak% 85,1
Emakumeak% 82,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 5,3
Batxilergoa% 2,2
Goi-mailako +2% 5,7
Goi-mailako +3/4% 1,2
Goi-mailako +5% 4,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

105 ez-aktibotik 43 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,0), 35 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 26 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,8).

Ez-aktiboak

% 41
% 33
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 17
% 23
% 30
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 81 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 519 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

81enplegu udalerrian
% 58,0soldatapeko
% 42,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.150 eurokoa zen.

28.150 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 iturgina eta 2 argiketariak.[12]

2000. urtean Aubiat udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.344 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1995ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Charmes_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]