Baden (Argovia)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Baden
Suitzako udalerria
Switzerland-Baden-oldcityview.jpg
Coat of arms of Baden AG.svg
Administrazioa
Estatu Suitza
Suitzako kantonamendua Argovia
District of the canton of AargauBaden barrutia
Izen ofiziala Baden
Udalerri kodea 4021
Geografia
Koordenatuak 47° 28′ 22″ N, 8° 18′ 29″ E / 47.47291°N,8.30799°E / 47.47291; 8.30799Koordenatuak: 47° 28′ 22″ N, 8° 18′ 29″ E / 47.47291°N,8.30799°E / 47.47291; 8.30799
Karte Gemeinde Baden 2010.png
Azalera 13.17 km²
Altuera 381 m eta 422 m
Mugakideak Fislisbach, Birmenstorf (AG), Gebenstorf, Turgi, Obersiggenthal, Ennetbaden, Wettingen eta Neuenhof
Demografia
Biztanleria 19.122 (2016ko abenduaren 31)
Red Arrow Down.svg-53 (2017)
Dentsitatea 1.451,94 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 056
Hiri senidetuak Sighișoara
Matrikula AG
Hizkuntza ofiziala Swiss Standard German (en) Itzuli
baden.ch
Artikulu hau Suitzako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Baden (argipena)».

Baden, Suitzako udalerria, Argovia kantonamenduan. Limmat ibaiaren mendebaldeko ertzean dago, Zurichetik 25 km ipar-mendebaldera. Udalerri mugakide hauek ditu: Obersiggenthal, Ennetbaden, Wettingen, Neuenhof, Fislisbach, Birmenstorf, Gebenstorf, Mellingen eta Turgi.

Ur bero sufreduneko iturriak ditu, jada Tazito historialari erromatarrak aipatuak (Aquae Helveticae), eta XV. eta XVI. mendeetan modan egon zirenak.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Stein gaztelua, habsburgotarren gotorlekua, 1415ean suntsitu zuten, eta 1712an ere bai. Baden, eta Argoviako kantonamendu osoa, suitzar konfederatuek bereganatu zuten, eta bertan ezarri zuten Dieta Federala 1492 eta 1712 bitartean. Bitarte horretan, Suitzako hiriburutza izan zuen, ofizialki hiriburu izendatuta ez bazegoen ere.

1714an, hirian sinatu zen Badengo hitzarmena. Frantziaren eta Inperio Santuaren arteko gerrari amaia eman ziona.

Badengo kantonamenduaren hiriburua izan zen 1798tik 1803 arte, orduan Argoviako kantonamendua sortu baitzen.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]