Edukira joan

Bertenons

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bertenons
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
BarrutiFigeaceko barrutia
Kantonamenducanton of Bretenoux
AlkateaJean Launay
Izen ofizialaBretenoux
Posta kodea46130
Geografia
Koordenatuak44°54′52″N 1°50′18″E / 44.9144°N 1.8383°E / 44.9144; 1.8383
Mapa
Azalera5,69 km²
Altitudea136 m, 129 m, 245 m eta 147 m
MugakideakBiars-sur-Cère, Cornac, Girac, Glanes, Prudhomat eta Saint-Michel-Loubéjou
Demografia
Biztanleria1.468 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 724 (%50,7) (%49,3) 705 alt_right
Dentsitatea258 bizt/km²
bretenoux.fr

Bertenons (okzitanieraz Bertenons, frantsesez eta ofizialki: Bretenoux) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.468 biztanle zituen 5,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Biars-sur-Cère, Cornac, Girac, Glanes, Prudhomat eta Saint-Michel-Loubéjou.

Mapa
Bretenoux eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BretenouxBretenoux
Població amb 401 habitants (2000)Girac (2,3 km)
Població amb 208 habitants (2000)Liourdres (2,9 km)
Població amb 685 habitants (2000)Prudhomat (2,9 km)
Població amb 302 habitants (2000)Glanes (3,2 km)
Població amb 358 habitants (2000)Cornac (3,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 971 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Camps,_Sent_Maturin_e_Leubagel udalerrian dago, 14,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1432,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 18an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 705 gizon, 724 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.71
 
95+
 
2.07
0.71
 
90-94
 
2.62
3.97
 
85-89
 
4.42
3.97
 
80-84
 
6.08
4.68
 
75-79
 
10.22
8.79
 
70-74
 
6.49
10.92
 
65-69
 
11.19
7.94
 
60-64
 
10.91
3.97
 
55-59
 
5.80
7.52
 
50-54
 
4.70
5.53
 
45-49
 
8.01
5.67
 
40-44
 
2.76
7.66
 
35-39
 
5.66
2.70
 
30-34
 
2.90
2.55
 
25-29
 
0.69
4.11
 
20-24
 
1.93
3.55
 
15-19
 
5.66
7.52
 
10-14
 
2.90
6.10
 
5-9
 
2.90
1.42
 
0-4
 
2.07
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bretenoux udalerrian 1.418 biztanle zeuden eta 776 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.418biztanle
776elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
413familia
Udalerria
% 15
% 35
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 413 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (274). Guraso bakarreko 25 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 294 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 45k seme-alaba bakarra zuten etxean, 60k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

274
114
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean294
Seme-alaba bat45
Bi seme-alaba60
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.325 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 20,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,4). 80 urte edo gehiagoko 228 biztanleetatik 183 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 20
25-39% 26
40-54% 16
55-64% 29
65-79% 29
80 +% 41
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 56
40-54% 72
55-64% 66
65-79% 66
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 2,6 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 12,5 alargunak eta % 9,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,1
Ezkongabea% 21,1
Alarguna% 12,5
Izatezko bikotean% 11,3
Dibortziatuta% 9,4
PACS bidez lotuta% 2,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,0), eskulangileak (% 14,0), erdi-mailako lanbideak (% 10,3), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 7,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,0) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).[9]

Udalerria
% 10
% 14
% 50
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 929 etxebizitza zeuden. Horietatik 782 egoitza nagusi ziren, 51 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 96 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (721), eta apartamentuak gutxi ziren (185). Egoitza nagusietatik 474 beren jabearen bizilekuak ziren, 296 alokairuan zeuden, 22 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.[10]

929etxebizitza
782egoitza nagusi
721etxe
185apartamentu

Etxebizitza multzoa

782
96
Egoitza nagusia (782)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (51)Hutsik (96)

Etxe mota

721
185
Etxea (721)Apartamentua (185)

Jabetza egoera

474
296
Jabeak (474)Alokairuan (296)HLM (22)Doan lagata (12)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (232).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik55
1919-194573
1946-1970186
1971-1990232
1991-2005112
2006-2020113

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (296). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (406 etxebizitzatan). 570 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 417 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 253tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela19
2 gela83
3 gela140
4 gela244
5 gela edo gehiago296

Berogailu mota

186
406
145
Gas sarea (17)Fuel-olioa (186)Elektrizitatea (406)Gas botila (28)Bestelakoak (145)

Aparkalekua eta ibilgailuak

570aparkalekua
417ibilgailu 1
253ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 748 biztanleetatik 589 aktibo ziren (% 78,7), horietako 530 lanean (% 70,9) eta 59 langabezian (aktiboen % 10,0).

74815-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 70,9lanean
% 10,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,2
25-54 urte% 93,1
55-64 urte% 57,5
Gizonak% 81,2
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,2
BEPC, brebeta% 20,7
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 7,9
Goi-mailako +2% 2,1
Goi-mailako +3/4% 10,9
Goi-mailako +5% 3,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

159 ez-aktibotik 45 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,3), 55 erretiraturik zeuden (% 34,6) eta 59 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,1).

Ez-aktiboak

% 28
% 35
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 12
% 22
% 20
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 655 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 530 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

655enplegu udalerrian
% 79,8soldatapeko
% 20,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.660 eurokoa zen.

25.660 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 119 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 1 igeltseroa, 6 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Bretenoux udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 200 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , osasun-zentro 1 bat eta botika 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Bretenoux udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 335 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1957ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Camps », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bertenons&oldid=11338738"(e)tik eskuratuta