Edukira joan

Besaias

Besaias
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
Izen ofizialaBésayes
Posta kodea26300
Geografia
Koordenatuak44°57′54″N 5°04′45″E / 44.965°N 5.0792°E / 44.965; 5.0792
Mapa
Azalera9,53 km²
Altitudea208 m, 408 m eta 282 m
MugakideakAlixan, Barbières, Charpey, Chatuzange-le-Goubet, Marches eta Saint-Vincent-la-Commanderie
Demografia
Biztanleria1.370 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 663 (%50,7) (%49,3) 644 alt_right
Dentsitatea144 bizt/km²
besayes.fr

Besaias (okzitanieraz Besaias, frantsesez eta ofizialki: Bésayes) Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.370 biztanle zituen 9,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alixan, Barbières, Charpey, Chatuzange-le-Goubet, Marches eta Saint-Vincent-la-Commanderie.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BésayesBésayes
Població amb 717 habitants (2000)Marches (2,7 km)
Població amb 1201 habitants (2000)Charpey (3,1 km)
Població amb 2268 habitants (2000)Alixan (4,1 km)
Població amb 3351 habitants (2000)Fauconnières (4,9 km)
Població amb 719 habitants (2000)Barbières (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 924 mm-koa da, urtarrilean 8,1 euri-egun eta uztailean 0,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Rochefort-Samson udalerrian dago, 7,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1024,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea4006008001000120014001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 644 gizon, 663 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.78
 
95+
 
0.00
1.55
 
90-94
 
1.51
1.55
 
85-89
 
3.17
4.81
 
80-84
 
1.66
5.28
 
75-79
 
6.03
6.21
 
70-74
 
9.20
5.28
 
65-69
 
4.37
6.99
 
60-64
 
7.54
6.83
 
55-59
 
7.39
3.11
 
50-54
 
2.87
8.85
 
45-49
 
2.87
5.59
 
40-44
 
8.45
7.61
 
35-39
 
8.14
6.99
 
30-34
 
8.90
5.28
 
25-29
 
2.87
2.80
 
20-24
 
0.75
2.64
 
15-19
 
4.68
6.83
 
10-14
 
1.36
4.97
 
5-9
 
7.09
6.06
 
0-4
 
11.16
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bésayes udalerrian 1.290 biztanle zeuden eta 554 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.290biztanle
554elkarbizitza-unitate
2,33lagun elkarbizitza-unitateko
404familia
Udalerria
% 30
% 36
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 404 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (197). Guraso bakarreko 40 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 221 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 69k seme-alaba bakarra zuten etxean, 86k bi, eta 27k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 167 bikoteetatik 10tan (% 6,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

197
167
40
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean221
Seme-alaba bat69
Bi seme-alaba86
Hiru seme-alaba23
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 1.125 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 22,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,2). 80 urte edo gehiagoko 116 biztanleetatik 59 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 57 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 6
40-54% 10
55-64% 14
65-79% 24
80 +% 22
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 78
40-54% 81
55-64% 78
65-79% 65
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 10,9 PACS bidez lotuta). % 19,3 ezkongabeak ziren, % 7,4 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,8
Ezkongabea% 19,3
Izatezko bikotean% 11,8
PACS bidez lotuta% 10,9
Alarguna% 7,4
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,3), erdi-mailako lanbideak (% 21,5), goi-mailako langileak (% 15,2), enplegatuak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,3) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[9]

Udalerria
% 15
% 21
% 14
% 30
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 591 etxebizitza zeuden. Horietatik 550 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 31 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (513), eta apartamentuak gutxi ziren (71). Egoitza nagusietatik 430 beren jabearen bizilekuak ziren, 111 alokairuan zeuden, 40 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[10]

591etxebizitza
550egoitza nagusi
513etxe
71apartamentu

Etxebizitza multzoa

550
Egoitza nagusia (550)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (31)

Etxe mota

513
71
Etxea (513)Apartamentua (71)

Jabetza egoera

430
111
Jabeak (430)Alokairuan (111)HLM (40)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (148).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik57
1919-194535
1946-197049
1971-1990106
1991-2005108
2006-2020148

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (290). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (253 etxebizitzatan). 479 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 204 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 329tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela27
3 gela64
4 gela158
5 gela edo gehiago290

Berogailu mota

75
253
162
Gas sarea (18)Fuel-olioa (75)Elektrizitatea (253)Gas botila (42)Bestelakoak (162)

Aparkalekua eta ibilgailuak

479aparkalekua
204ibilgailu 1
329ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 800 biztanleetatik 672 aktibo ziren (% 84,0), horietako 626 lanean (% 78,2) eta 47 langabezian (aktiboen % 7,0).

80015-64 urteko biztanle
% 84,0aktibo
% 78,2lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,2
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 74,9
Gizonak% 84,9
Emakumeak% 83,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 10,2
Batxilergoa% 6,1
Goi-mailako +2% 4,0
Goi-mailako +3/4% 4,2
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

127 ez-aktibotik 58 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,7), 38 erretiraturik zeuden (% 29,9) eta 31 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,4).

Ez-aktiboak

% 46
% 30
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 24
% 32
% 23
% 11
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 219 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 626 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

219enplegu udalerrian
% 74,9soldatapeko
% 25,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.410 eurokoa zen.

28.410 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 53 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[13]

2000. urtean Bésayes udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 672 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1990ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Rochefort-Samson_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]