Edukira joan

Bessans

Bessans
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia
BarrutiSaint-Jean-de-Maurienneko barrutia
Kantonamenducanton of Lanslebourg-Mont-Cenis
Izen ofizialaBessans
Posta kodea73480
Geografia
Koordenatuak45°19′12″N 6°59′37″E / 45.32°N 6.9936°E / 45.32; 6.9936
Mapa
Azalera128,08 km²
Altitudea1.750 m, 1.673 m, 3.754 m eta 2.616 m
MugakideakBalme, Novalesa, Usseglio, Bonneval-sur-Arc, Val-d'Isère eta Val-Cenis
Demografia
Biztanleria341 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 181 (%51,4) (%48,6) 171 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
mairie-bessans.fr

Bessans Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 341 biztanle zituen 128,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Balme, Novalesa, Usseglio, Bonneval-sur-Arc, Val-d'Isère eta Val-Cenis.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BessansBessans
Població amb 114 habitants (2000)Bonneval (7,0 km)
Població amb 450 habitants (2000)Lanslevillard (7,2 km)
Població amb 1691 habitants (2000)Val-d'Isère (14,3 km)
Població amb 428 habitants (2000)Termignon (14,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 5,3 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 836 mm-koa da, urtarrilean 8,2 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 4,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 847,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 31,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -31 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 171 gizon, 181 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.76
0.00
 
85-89
 
0.00
5.85
 
80-84
 
2.76
5.85
 
75-79
 
7.73
2.92
 
70-74
 
7.73
11.11
 
65-69
 
2.76
5.85
 
60-64
 
5.52
8.77
 
55-59
 
8.29
6.43
 
50-54
 
14.92
6.43
 
45-49
 
3.31
0.00
 
40-44
 
0.00
3.51
 
35-39
 
2.76
12.87
 
30-34
 
12.71
5.85
 
25-29
 
6.08
6.43
 
20-24
 
0.00
3.51
 
15-19
 
3.31
0.00
 
10-14
 
16.02
4.09
 
5-9
 
0.00
10.53
 
0-4
 
3.31
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bessans udalerrian 340 biztanle zeuden eta 176 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

340biztanle
176elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
104familia
Udalerria
% 19
% 26
% 14
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 104 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (45). Guraso bakarreko 25 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 61 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

45
33
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,5), eskulangileak (% 17,0), erdi-mailako lanbideak (% 17,0), nekazariak (% 9,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,5) Savoia departamenduko batez bestekoaren (% 31,2) gainetik dago. 16 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,1).[9]

Udalerria
% 9
% 9
% 17
% 9
% 17
% 34
Savoia
% 11
% 18
% 15
% 14
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 954 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (742), 178 egoitza nagusiekin alderatuta eta 34 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (646), etxeak baino gehiago (307). Egoitza nagusietatik 123 beren jabearen bizilekuak ziren, 43 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

954etxebizitza
178egoitza nagusi
307etxe
646apartamentu

Etxebizitza multzoa

178
742
Egoitza nagusia (178)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (742)Hutsik (34)

Etxe mota

307
646
Etxea (307)Apartamentua (646)

Jabetza egoera

123
43
Jabeak (123)Alokairuan (43)HLM (5)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (48).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik13
1919-19456
1946-197046
1971-199048
1991-200544
2006-202019

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (63). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (87 etxebizitzatan). 119 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 92 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 65tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela26
3 gela44
4 gela35
5 gela edo gehiago63

Berogailu mota

34
87
54
Fuel-olioa (34)Elektrizitatea (87)Gas botila (2)Bestelakoak (54)

Aparkalekua eta ibilgailuak

119aparkalekua
92ibilgailu 1
65ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 196 biztanleetatik 173 aktibo ziren (% 88,3), horietako 171 lanean (% 87,2) eta 2 langabezian (aktiboen % 1,2).

19615-64 urteko biztanle
% 88,3aktibo
% 87,2lanean
% 1,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 66,7
25-54 urte% 95,6
55-64 urte% 83,6
Gizonak% 89,0
Emakumeak% 88,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 2,2
Batxilergoa% 2,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 1,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

23 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,5), 6 erretiraturik zeuden (% 26,1) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,4).

Ez-aktiboak

% 43
% 26
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 13
% 38
% 13
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 140 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 171 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

140enplegu udalerrian
% 57,9soldatapeko
% 42,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.790 eurokoa zen.

27.790 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 63 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 6 igeltseroak, 5 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 5 kirol-dendak ziren.[13]

2000. urtean Bessans udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.287 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1984ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bessans-Clim », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]