Châtenois (Alsazia)

Châtenois
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Rhin Beherea
Barruti	Sélestateko barrutia
Izen ofiziala	Châtenois
Posta kodea	67730
Geografia
Koordenatuak	48°16′19″N 7°24′03″E
Azalera	14,57 km²
Altitudea	179 m, 525 m eta 221 m
Mugakideak	Kintzheim, Neubois, Scherwiller, Sélestat eta La Vancelle
Demografia
Biztanleria	4.294 (2023ko urtarrilaren 1a)
2.154 (%50,5)   (%49,5) 2.111
Dentsitatea	295 bizt/km²
mairie-chatenois.fr

Châtenois Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.294 biztanle zituen 14,6 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Kintzheim, Neubois, Scherwiller, Sélestat eta La Vancelle.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Châtenois

Kintzheim (1,7 km)

Scherwiller (2,5 km)

Orschwiller (3,4 km)

Sélestat (4,3 km)

Dieffenthal (4,7 km)

Saint-Hippolyte (4,7 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago)). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 678 mm-koa da, urtarrilean 0,8 euri-egun eta uztailean 9,6 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sélestat udalerrian dago, 5,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 621,1 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 2.111 gizon, 2.154 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.24   95+   0.23 0.24   90-94   1.39 2.08   85-89   1.16 1.61   80-84   2.27 4.22   75-79   3.20 6.06   70-74   5.01 6.96   65-69   5.43 6.54   60-64   8.87 6.54   55-59   6.41 6.58   50-54   8.03 6.87   45-49   6.50 7.86   40-44   6.78 6.87   35-39   8.40 4.88   30-34   6.73 4.17   25-29   2.51 3.32   20-24   3.90 4.31   15-19   5.11 7.91   10-14   7.99 6.73   5-9   6.36 6.02   0-4   3.71
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	29	14	−1	14	6	12	27	0	12	−3	−7	3	−2	−6	−8	−5	−7	−5
Jaiotzak	53	48	34	44	49	41	55	40	43	34	32	32	37	35	33	25	32	39
Heriotzak	24	34	35	30	43	29	28	40	31	37	39	29	39	41	41	30	39	44

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Châtenois udalerrian 4.175 biztanle zeuden eta 1.824 elkarbizitza unitate, hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).

4.175biztanle

1.824elkarbizitza-unitate

2,29lagun elkarbizitza-unitateko

1.278familia

Udalerria

% 29

% 33

% 29

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.278 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (596). Guraso bakarreko 145 familietatik 120etan ama zen guraso bakarra. 667 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 266k seme-alaba bakarra zuten etxean, 256k bi, eta 90k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 536 bikoteetatik 80tan (% 14,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

596

536

145

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean667

Seme-alaba bat266

Bi seme-alaba256

Hiru seme-alaba70

Lau edo gehiago20

15 urte edo gehiago zituzten 3.556 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,4). 80 urte edo gehiagoko 231 biztanleetatik 196 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 35 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 6

25-39% 11

40-54% 11

55-64% 18

65-79% 20

80 +% 34

Bikotean bizi da

15-24% 12

25-39% 72

40-54% 78

55-64% 72

65-79% 75

80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 8,7 PACS bidez lotuta). % 22,3 ezkongabeak ziren, % 6,1 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.

Ezkonduta% 48,0

Ezkongabea% 22,3

Izatezko bikotean% 9,7

PACS bidez lotuta% 8,7

Alarguna% 6,1

Dibortziatuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,7), erdi-mailako lanbideak (% 22,5), eskulangileak (% 15,1), goi-mailako langileak (% 12,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,7) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).

Udalerria

% 12

% 23

% 12

% 15

% 30

Rhin Beherea

% 14

% 17

% 15

% 16

% 28

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	536	% 29,4
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	596	% 32,7
Guraso bakarrekoak	145	% 7,9
Kide bakarrekoak	526	% 28,8
Bestelakoak	20	% 1,1
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	596	% 46,6
Seme-alabadun bikoteak	536	% 41,9
Guraso bakarrekoak	145	% 11,3
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	667	% 52,2
Seme-alaba bat	266	% 20,8
Bi seme-alaba	256	% 20,0
Hiru seme-alaba	70	% 5,5
Lau seme-alaba edo gehiago	20	% 1,6
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.706	% 48,0
Izatezko bikotean	345	% 9,7
PACS bidez lotuta	308	% 8,7
Ezkongabea	792	% 22,3
Alarguna	216	% 6,1
Dibortziatuta	189	% 5,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	20	% 1,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	90	% 4,9
Goi-mailako langileak	226	% 12,4
Erdi-mailako lanbideak	411	% 22,5
Enplegatuak	221	% 12,1
Eskulangileak	276	% 15,1
Erretiratuak	541	% 29,7
Bestelakoak	40	% 2,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.001 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.820 egoitza nagusi ziren, 30 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 151 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.391), eta apartamentuak gutxi ziren (601). Egoitza nagusietatik 1.302 beren jabearen bizilekuak ziren, 481 alokairuan zeuden, 82 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 37 doan lagata.

2.001etxebizitza

1.820egoitza nagusi

1.391etxe

601apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.820

Egoitza nagusia (1.820)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (30)Hutsik (151)

Etxe mota

1.391

601

Etxea (1.391)Apartamentua (601)

Jabetza egoera

1.302

481

Jabeak (1.302)Alokairuan (481)HLM (82)Doan lagata (37)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (397).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik167

1919-1945129

1946-1970336

1971-1990361

1991-2005397

2006-2020385

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (988). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (848 etxebizitzatan). 1.568 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 810 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 894tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela16

2 gela145

3 gela329

4 gela342

5 gela edo gehiago988

Berogailu mota

848

182

446

336

Gas sarea (848)Fuel-olioa (182)Elektrizitatea (446)Gas botila (8)Bestelakoak (336)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.568aparkalekua

810ibilgailu 1

894ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	1.820	% 91,0
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	30	% 1,5
Hutsik	151	% 7,5
Etxe mota
Etxeak	1.391	% 69,5
Apartamentuak	601	% 30,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	16	% 0,9
2 gela	145	% 8,0
3 gela	329	% 18,1
4 gela	342	% 18,8
5 gela edo gehiago	988	% 54,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	167	% 9,2
1919-1945	129	% 7,1
1946-1970	336	% 18,5
1971-1990	361	% 19,8
1991-2005	397	% 21,8
2006-2020	385	% 21,2
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.302	% 71,5
Alokairuan	481	% 26,4
HLM	82	% 4,5
Doan lagata	37	% 2,0
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	848	% 46,6
Fuel-olioa	182	% 10,0
Elektrizitatea	446	% 24,5
Gas botila	8	% 0,4
Bestelakoak	336	% 18,5
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.568	% 86,2
Ibilgailu bat	810	% 44,5
Bi ibilgailu edo gehiago	894	% 49,1
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.685 biztanleetatik 2.106 aktibo ziren (% 78,4), horietako 1.969 lanean (% 73,3) eta 137 langabezian (aktiboen % 6,5).

2.68515-64 urteko biztanle

% 78,4aktibo

% 73,3lanean

% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,3

25-54 urte% 92,7

55-64 urte% 60,8

Gizonak% 81,1

Emakumeak% 75,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,9

BEPC, brebeta% 18,2

CAP-BEP% 7,1

Batxilergoa% 7,3

Goi-mailako +2% 5,5

Goi-mailako +3/4% 3,2

Goi-mailako +5% 2,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

579 ez-aktibotik 209 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,1), 164 erretiraturik zeuden (% 28,3) eta 206 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,6).

Ez-aktiboak

% 36

% 28

% 36

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 21

% 32

% 21

% 19

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.510 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.969 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

1.510enplegu udalerrian

% 87,5soldatapeko

% 12,5ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.560 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

29.560 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.890 €

% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,0

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 22,9

18-29 urte% 19,0

30-39 urte% 14,3

40-49 urte% 15,4

50-64 urte% 11,4

65-74 urte% 8,8

75 urte eta gehiago% 8,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,2

Errentariak% 29,9

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 74,7

Pentsio/erretiroak% 26,7

Ondarea, bestelakoak% 10,6

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 16,4

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 68,1, ez-soldatapekoen errenta % 4,5, langabezia-sariak % 2,2.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 192 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 29 eraikuntza enpresak ziren, 47 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 22 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 51 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 13 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 14 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.

2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m² baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.

2000. urtean Châtenois udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 168 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Châtenois udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 457 ikaslekin.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q21440
• Multimedia: Châtenois (Bas-Rhin) / Q21440