Edukira joan

Cherokee konderria (Oklahoma)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cherokee konderria
Cherokee County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Oklahoma
Kodea40021
HiriburuaTahlequah
Cherokee konderria (Oklahoma) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Cherokee konderria (Oklahoma)
Cherokee konderria (Oklahoma)

Cherokee konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak35°55′N 95°00′W / 35.91°N 95°W / 35.91; -95
Biztanleria47.078 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		2.010,59 km2
1.940,96 km2 (%96.54)
69,63 km2 (%3.46)
Dentsitatea24,26 bizt/km2
Datu gehigarriak

Cherokee konderria (ingelesez: Cherokee County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tahlequah da. Azken erroldaren arabera 47.078 biztanle zituen 2.011 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cherokee konderriak 2.010,58 kilometro koadro ditu. Horietatik 69,63 ura dira. Beste 1.940,96 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,37 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Cherokee konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 15,5 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (27,1 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 33,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,2 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −2,7 °C). Urteko prezipitazioa 1221 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (156 mm) eta lehorrena otsaila (63 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,2 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (15,3 °C) baino 0,7 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2016 eta 2024). Urterik beroena 2012 izan zen (17,3 °C) eta hotzena 1979 (14,0 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 1994 berokuntza-gradu-egun eta 982 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Cherokee konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9.2 12.0 16.7 21.7 25.8 30.3 33.1 32.9 28.7 22.7 16.0 10.5 21.6
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.2 5.8 10.5 15.3 19.9 24.5 27.1 26.6 22.4 16.1 9.9 4.8 15.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2.7 -0.4 4.3 8.9 13.9 18.8 21.0 20.3 16.0 9.5 3.8 -0.9 9.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 63 98 128 156 120 101 94 110 112 98 78 1221
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (15,3 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+1,0+0,4+0,1+0,1+0,1+0,3−0,1−0,6−0,2+0,2+0,9
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 30 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (15,3 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 47.078 biztanle zeuden. Biztanleen % 38,2 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 61,8 landa-eremuetan. Batez besteko adina 37,0 urtekoa zen, 35,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 37,9 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 23,6 18 urtetik beherakoak ziren eta % 17,2 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 95,1 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 93,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea15.00020.00025.00030.00035.00040.00045.00050.00019001920194019601980200020202040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 22.944 gizon, 24.134 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.25
 
85+
 
2.10
1.74
 
80-84
 
2.33
2.92
 
75-79
 
3.41
4.39
 
70-74
 
4.94
5.73
 
65-69
 
5.53
6.33
 
60-64
 
6.52
6.18
 
55-59
 
6.39
5.26
 
50-54
 
5.49
5.33
 
45-49
 
5.48
5.77
 
40-44
 
5.44
6.38
 
35-39
 
5.90
6.15
 
30-34
 
5.90
6.29
 
25-29
 
5.96
8.26
 
20-24
 
8.07
7.91
 
15-19
 
7.75
7.18
 
10-14
 
6.92
6.83
 
5-9
 
6.16
6.09
 
0-4
 
5.72
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 47.078 biztanle zeuden. Herritarren % 7,3 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 46,4 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 43,0[oh 3]; % 1,2 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,1; % 0,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,7; % 15,3 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 14,2; % 36,1 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 33,4; eta % 0,3 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 4][5]

Arraza/etnia Oklahomako mapa
Etnizitatea
2000
95,9 %
2010
93,7 %
6,3 %
2020
92,7 %
7,3 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
56,4 %
7,6 %
32,4 %
2010
53,6 %
9,1 %
35,4 %
2020
46,4 %
15,3 %
36,1 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 68,5 estatu berean jaiotakoak, % 27,4 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 3,5 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 38,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 61,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 63,3, biztanleria osoaren % 2,2); ondoren Asian (% 19,0, % 0,7), Europan (% 9,9, % 0,3), Afrikan (% 3,6, % 0,1) eta Ipar Amerikan (% 3,4, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Oklahomako mapa
Jaioterria
68,5 %
27,4 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
38,7 %
61,3 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
63,3 %
19,0 %
9,9 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 22.033 etxebizitza zeuden, horietatik % 81,8 okupatuta eta % 18,2 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 64,6 jabeek okupatutakoak ziren eta % 35,4 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 18.023 etxegune zeuden guztira, horietatik % 65,3 familia-etxeguneak ziren eta % 34,7 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 70,0 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 30,0 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 82,1 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 17,9 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 1.890 pertsona (biztanleria osoaren % 4,0); horietatik 109 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 996 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

22.033etxebizitza
18.023okupatuak
1.890talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Oklahomako mapa

11.637
6.386
4.010
Jabetzan (11.637) Alokairuan (6.386) Hutsik (4.010)

Etxegune motak

8.249
1.109
2.420
5.125
1.120
Ezkondutako bikotea (8.249) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (1.109) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (2.420) Bakarrik bizi (5.125) Beste norbaitekin (1.120)

Talde-bizilekuetako biztanleria

996
785
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (109) Unibertsitateko egoitzak (996) Beste (785)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 89,2k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 29,2k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 10,2k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19081.03951.9%91345.6%48
191296243.7%1.09449.7%147
19161.37942.4%1.59449.0%282
19202.52456.5%1.85941.6%86
19242.62249.8%2.45446.6%185
19282.96354.5%2.44645.0%29
19322.27532.9%4.63367.1%0
19362.91742.3%3.96657.4%21
19404.12851.0%3.95248.8%18
19443.33649.3%3.41550.5%12
19482.78539.6%4.24960.4%0
19523.32650.7%3.23449.3%0
19563.27752.3%2.99147.7%0
19603.57157.1%2.68742.9%0
19643.46743.8%4.44956.2%0
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19683.97147.3%2.55430.4%1.866
19727.08069.4%2.89928.4%227
19764.44342.1%6.00656.9%115
19805.59449.5%5.21546.1%499
19847.61458.5%5.30740.8%94
19885.83847.0%6.48352.2%103
19924.97732.9%6.79445.0%3.340
19965.04636.8%6.81749.8%1.833
20006.91847.8%7.25650.2%294
20049.56952.6%8.62347.4%0
20089.18656.1%7.19443.9%0
20128.16257.1%6.14442.9%0
20169.99460.6%5.45633.1%1.040
202011.22363.4%6.02734.0%464
202411.63765.3%5.82632.7%360

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 53.218 $ zen ( Oklahomako mapa), eta familiena, 67.638 $. Per capita errenta 29.253 $ zen. Biztanleriaren % 18,2 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 7,5k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 4,3k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

53.218 $etxegunearen errenta mediana
67.638 $familiaren errenta mediana
29.253 $biztanleko errenta
% 18,2pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,5
% 6,2
% 6,6
% 10,3
% 12,7
% 9,2
< 10.000 $ — % 7,5 (1.406) 10.000-14.999 $ — % 4,6 (863) 15.000-19.999 $ — % 4,0 (743) 20.000-24.999 $ — % 5,4 (1.007) 25.000-29.999 $ — % 6,2 (1.161) 30.000-34.999 $ — % 5,0 (928) 35.000-39.999 $ — % 4,1 (766) 40.000-44.999 $ — % 5,7 (1.061) 45.000-49.999 $ — % 5,0 (933) 50.000-59.999 $ — % 6,6 (1.228) 60.000-74.999 $ — % 10,3 (1.930) 75.000-99.999 $ — % 12,7 (2.372) 100.000-124.999 $ — % 9,2 (1.713) 125.000-149.999 $ — % 4,0 (748) 150.000-199.999 $ — % 5,5 (1.033) ≥ 200.000 $ — % 4,3 (806)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cherokee_konderria_(Oklahoma)&oldid=11831507"(e)tik eskuratuta