Cros (Puy-de-Dôme)

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 88 gizon, 76 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Cros
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Barruti	Issoireko barrutia
Kantonamendu	canton of La Tour-d'Auvergne
Izen ofiziala	Cros
Posta kodea	63810
Geografia
Koordenatuak	45°28′26″N 2°36′06″E / 45.4739°N 2.6017°E
Azalera	19,62 km²
Altitudea	798 m, 675 m, 923 m eta 806 m
Mugakideak	Champs-sur-Tarentaine-Marchal, Lanobre, Bagnols, Saint-Donat eta Trémouille-Saint-Loup
Demografia
Biztanleria	171 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	9 bizt/km²
	cros-la-tartiere.fr

Cros (frantsesez eta ofizialki: Cros) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 171 biztanle zituen 19,6 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Champs-sur-Tarentaine-Marchal, Lanobre, Bagnols, Saint-Donat eta Trémouille-Saint-Loup.

Mapa — Cros eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Cros

Trémouille-Saint-Loup (3,6 km)

Bagnols (3,8 km)

Labessette (5,2 km)

Lanobre (6,6 km)

Larodde (7,0 km)

Beaulieu (7,1 km)

Monestier-Port-Dieu (7,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,9 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1205 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tauves udalerrian dago, 7,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1315,5 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,7 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

2007an Cros udalerrian erroldatutako biztanleak 185 ziren. Familiak 86 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 30 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−1	−2	0	3	−3	0	−2	−5	−1	−1	0	−1	−3	0	−3	0	1
Jaiotzak	1	0	3	3	0	2	0	0	2	0	1	0	0	1	0	2	1
Heriotzak	2	2	3	0	3	2	2	5	3	1	1	1	3	1	3	2	0

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Cros udalerrian 171 biztanle zeuden eta 93 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 34 kide bakarrekoak ziren, 39 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.^[9]

171biztanle

93elkarbizitza-unitate

1,84lagun elkarbizitza-unitateko

59familia

10Bikotea seme-alabekin

39Bikotea seme-alabarik gabe etxean

10Guraso bakarrekoak

34Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 59 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (39). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 44 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

39

10

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	10
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	39
Guraso bakarrekoak	10
Kide bakarrekoak	34
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	39
Seme-alabadun bikoteak	10
Guraso bakarrekoak	10
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	44
Seme-alaba bat	5
Bi seme-alaba	10
Hiru seme-alaba	0
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	67
Izatezko bikotean	23
PACS bidez lotuta	14
Ezkongabea	27
Alarguna	11
Dibortziatuta	10
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	10
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	15
Goi-mailako langileak	0
Erdi-mailako lanbideak	15
Enplegatuak	0
Eskulangileak	10
Erretiratuak	39
Bestelakoak	5
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 213 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (108), 90 egoitza nagusiekin alderatuta eta 16 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (207), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 73 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.^[10]

213etxebizitza

90egoitza nagusi

207etxe

6apartamentu

Etxebizitza multzoa

90

108

Egoitza nagusia (90)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (108)Hutsik (16)

Etxe mota

207

Etxea (207)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

73

9

Jabeak (73)Alokairuan (9)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35

1919-194517

1946-19708

1971-19909

1991-20058

2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (39). 56 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 69 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 43 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 40tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela1

2 gela8

3 gela18

4 gela25

5 gela edo gehiago39

Berogailu mota

21

11

56

Gas sarea (1)Fuel-olioa (21)Elektrizitatea (11)Gas botila (1)Bestelakoak (56)

Aparkalekua eta ibilgailuak

69aparkalekua

43ibilgailu 1

40ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	90	% 42,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	108	% 50,7
Hutsik	16	% 7,5
Etxe mota
Etxeak	207	% 97,2
Apartamentuak	6	% 2,8
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1	% 1,1
2 gela	8	% 8,9
3 gela	18	% 20,0
4 gela	25	% 27,8
5 gela edo gehiago	39	% 43,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	35	% 38,9
1919-1945	17	% 18,9
1946-1970	8	% 8,9
1971-1990	9	% 10,0
1991-2005	8	% 8,9
2006-2020	7	% 7,8
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	73	% 81,1
Alokairuan	9	% 10,0
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	9	% 10,0
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	1	% 1,1
Fuel-olioa	21	% 23,3
Elektrizitatea	11	% 12,2
Gas botila	1	% 1,1
Bestelakoak	56	% 62,2
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	69	% 76,7
Ibilgailu bat	43	% 47,8
Bi ibilgailu edo gehiago	40	% 44,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 92 biztanleetatik 77 aktibo ziren (% 83,7), horietako 69 lanean (% 75,0) eta 9 langabezian (aktiboen % 11,7).

9215-64 urteko biztanle

% 83,7aktibo

% 75,0lanean

% 11,7langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,6), 8 erretiraturik zeuden (% 57,1) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,4).

Ez-aktiboak

% 29

% 57

% 21

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 22 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 69 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

22enplegu udalerrian

% 40,9soldatapeko

% 59,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.640 eurokoa zen.

23.640 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 21,0

18-29 urte% 21,2

30-39 urte% 14,2

40-49 urte% 14,2

50-64 urte% 12,3

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 8,5

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,3

Errentariak% 31,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 68,7

Pentsio/erretiroak% 30,0

Ondarea, bestelakoak% 11,9

Gizarte-prestazioak% 4,7

Zuzeneko zergak−% 15,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.^[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.^[13]

2000. urtean Cros udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 605 hektarea erabiltzen.^[14]

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1948ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tauves », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q543239
Multimedia: Cros (Puy-de-Dôme) / Q543239

[6] Estazioko erregistroak 1948ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM63426001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tauves », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-11] 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[14] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[15] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[16] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[11]

[12]

[13]

[14]