Edukira joan

Dompaire

Dompaire
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
BarrutiÉpinaleko barrutia
Kantonamenducanton of Dompaire
Izen ofizialaDompaire
Posta kodea88270
Geografia
Koordenatuak48°13′18″N 6°13′20″E / 48.2217°N 6.2222°E / 48.2217; 6.2222
Mapa
Azalera16,63 km²
Altitudea278 m, 387 m eta 321 m
MugakideakMadonne-et-Lamerey, Maroncourt, Racécourt, Ville-sur-Illon, Les Ableuvenettes, Begnécourt, Bouzemont, Gelvécourt-et-Adompt eta Hagécourt
Demografia
Biztanleria1.077 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 605 (%56,2) (%43,8) 471 alt_right
Dentsitatea65 bizt/km²
dompaire.fr

Dompaire Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.077 biztanle zituen 16,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Madonne-et-Lamerey, Maroncourt, Racécourt, Ville-sur-Illon, Les Ableuvenettes, Begnécourt, Bouzemont, Gelvécourt-et-Adompt eta Hagécourt.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DompaireDompaire
Població amb 56 habitants (2000)Bouzemont (3,1 km)
Població amb 348 habitants (2000)Hennecourt (4,6 km)
Població amb 147 habitants (2000)Racécourt (5,1 km)
Població amb 81 habitants (2000)Bazegney (5,1 km)
Població amb 141 habitants (2000)Gorhey (5,2 km)
Població amb 168 habitants (2000)Begnécourt (5,3 km)
Població amb 121 habitants (2000)Hagécourt (5,7 km)
Població amb 127 habitants (2000)Bocquegney (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 933 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 9,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dommartin-aux-Bois udalerrian dago, 8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 908,9 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,5 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 931 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (101 mm) eta lehorrena apirila (59 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,1 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (11,3 °C) eta hotzena 1963 (8,0 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Dompaire)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.6 2.3 5.6 9.1 13.3 16.9 18.9 18.2 13.8 9.8 5.3 2.5 9.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 86 72 70 59 79 66 69 72 73 91 92 101 931
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,2+0,7+0,8+1,0+1,4+1,1+1,1−0,30,0+0,8+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea400600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 471 gizon, 605 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.06
 
90-94
 
4.30
2.12
 
85-89
 
2.48
1.06
 
80-84
 
4.30
3.18
 
75-79
 
2.64
5.52
 
70-74
 
4.30
5.52
 
65-69
 
2.64
2.12
 
60-64
 
5.95
9.55
 
55-59
 
5.12
5.52
 
50-54
 
10.91
1.91
 
45-49
 
7.44
12.10
 
40-44
 
7.27
4.88
 
35-39
 
6.28
4.88
 
30-34
 
3.97
9.34
 
25-29
 
3.14
6.37
 
20-24
 
4.13
4.03
 
15-19
 
7.27
7.01
 
10-14
 
11.07
8.70
 
5-9
 
2.31
5.10
 
0-4
 
4.46
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Dompaire udalerrian 1.022 biztanle zeuden eta 485 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

1.022biztanle
485elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
287familia
Udalerria
% 21
% 25
% 14
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 287 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (119). Guraso bakarreko 66 familietatik 51etan ama zen guraso bakarra. 124 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 60k seme-alaba bakarra zuten etxean, 87k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[8]

119
103
66
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean124
Seme-alaba bat60
Bi seme-alaba87
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 907 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,2). 80 urte edo gehiagoko 77 biztanleetatik 43 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 34 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 18
40-54% 14
55-64% 28
65-79% 35
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 63
40-54% 72
55-64% 68
65-79% 51
80 +% 18

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 32,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,0 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 28,1 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 32,5
Ezkongabea% 28,1
Izatezko bikotean% 12,0
Alarguna% 11,1
PACS bidez lotuta% 8,6
Dibortziatuta% 7,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,2), eskulangileak (% 21,4), erdi-mailako lanbideak (% 20,6), enplegatuak (% 18,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,2) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[8]

Udalerria
% 8
% 21
% 19
% 21
% 27
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 548 etxebizitza zeuden. Horietatik 483 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 53 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (383), eta apartamentuak gutxi ziren (164). Egoitza nagusietatik 308 beren jabearen bizilekuak ziren, 167 alokairuan zeuden, 27 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[9]

548etxebizitza
483egoitza nagusi
383etxe
164apartamentu

Etxebizitza multzoa

483
53
Egoitza nagusia (483)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (53)

Etxe mota

383
164
Etxea (383)Apartamentua (164)

Jabetza egoera

308
167
Jabeak (308)Alokairuan (167)HLM (27)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (113).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik109
1919-194557
1946-197059
1971-1990113
1991-200573
2006-202067

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (269). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (172 etxebizitzatan). 331 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 236 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 211tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela31
3 gela80
4 gela99
5 gela edo gehiago269

Berogailu mota

120
172
168
Gas sarea (3)Fuel-olioa (120)Elektrizitatea (172)Gas botila (19)Bestelakoak (168)

Aparkalekua eta ibilgailuak

331aparkalekua
236ibilgailu 1
211ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 669 biztanleetatik 533 aktibo ziren (% 79,7), horietako 486 lanean (% 72,6) eta 47 langabezian (aktiboen % 8,8).

66915-64 urteko biztanle
% 79,7aktibo
% 72,6lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,3
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 64,0
Gizonak% 81,9
Emakumeak% 77,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,5
BEPC, brebeta% 19,0
CAP-BEP% 12,0
Batxilergoa% 7,7
Goi-mailako +2% 3,4
Goi-mailako +3/4% 3,4
Goi-mailako +5% 2,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

136 ez-aktibotik 67 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 49,3), 37 erretiraturik zeuden (% 27,2) eta 32 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,5).

Ez-aktiboak

% 49
% 27
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 29
% 28
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 327 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 486 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

327enplegu udalerrian
% 85,6soldatapeko
% 14,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.220 eurokoa zen.

25.220 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 53 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak, 2 argiketariak, 5 ile apaindegiak eta 2 albaitariak.[11]

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 altzari dendak eta 1 lore-denda zen.[12]

2000. urtean Dompaire udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Dompaire udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 348 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dommartin-aux-Bois_sapc », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]