Edukira joan

Dompierre-sur-Besbre

Dompierre-sur-Besbre
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaDompierre-sur-Besbre
Source-Libre
Posta kodea03290
Geografia
Koordenatuak46°31′20″N 3°40′52″E / 46.5222°N 3.6811°E / 46.5222; 3.6811
Mapa
Azalera45,63 km²
Altitudea207 m, 271 m eta 229 m
MugakideakBeaulon, Diou, Saint-Pourçain-sur-Besbre, Thiel-sur-Acolin eta Saint-Aubin-sur-Loire
Demografia
Biztanleria2.959 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.515 (%51,2) (%48,8) 1.445 alt_right
Dentsitatea65 bizt/km²
dompierre-sur-besbre.fr

Dompierre-sur-Besbre Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.959 biztanle zituen 45,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beaulon, Diou, Saint-Pourçain-sur-Besbre, Thiel-sur-Acolin eta Saint-Aubin-sur-Loire.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Dompierre-sur-BesbreDompierre-sur-Besbre
Població amb 1514 habitants (2000)Diou (4,8 km)
Població amb 1606 habitants (2000)Beaulon (8,9 km)
Població amb 540 habitants (2000)Vaumas (9,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 4,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 830 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Diou_(Allier) udalerrian dago, 2,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 818,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500100015002000250030003500400045001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.445 gizon, 1.515 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.35
 
95+
 
0.66
0.69
 
90-94
 
4.62
4.15
 
85-89
 
5.28
4.50
 
80-84
 
5.94
5.88
 
75-79
 
5.61
6.92
 
70-74
 
9.90
9.69
 
65-69
 
8.58
9.69
 
60-64
 
7.26
7.96
 
55-59
 
7.26
6.92
 
50-54
 
6.60
5.88
 
45-49
 
3.30
3.46
 
40-44
 
6.93
3.46
 
35-39
 
3.96
4.15
 
30-34
 
3.30
3.11
 
25-29
 
2.97
4.15
 
20-24
 
1.32
5.19
 
15-19
 
6.93
4.84
 
10-14
 
3.96
5.19
 
5-9
 
3.63
3.81
 
0-4
 
1.98
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Dompierre-sur-Besbre udalerrian 2.873 biztanle zeuden eta 1.456 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

2.873biztanle
1.456elkarbizitza-unitate
1,97lagun elkarbizitza-unitateko
859familia
Udalerria
% 19
% 34
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 859 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (490). Guraso bakarreko 95 familietatik 80etan ama zen guraso bakarra. 570 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 105k seme-alaba bakarra zuten etxean, 134k bi, eta 50k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 274 bikoteetatik 40tan (% 14,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

490
274
95
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean570
Seme-alaba bat105
Bi seme-alaba134
Hiru seme-alaba35
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 2.569 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,0). 80 urte edo gehiagoko 359 biztanleetatik 287 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 72 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 14
40-54% 16
55-64% 25
65-79% 27
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 68
40-54% 70
55-64% 71
65-79% 71
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,2 izatezko bikotean eta % 4,3 PACS bidez lotuta). % 21,7 ezkongabeak ziren, % 10,9 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,9
Ezkongabea% 21,7
Alarguna% 10,9
Izatezko bikotean% 10,2
Dibortziatuta% 7,0
PACS bidez lotuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,5), eskulangileak (% 18,2), enplegatuak (% 14,4), bestelakoak (% 5,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,5) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 14
% 18
% 47
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.780 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.451 egoitza nagusi ziren, 81 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 248 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.382), eta apartamentuak gutxi ziren (379). Egoitza nagusietatik 885 beren jabearen bizilekuak ziren, 541 alokairuan zeuden, 274 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.[10]

1.780etxebizitza
1.451egoitza nagusi
1.382etxe
379apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.451
248
Egoitza nagusia (1.451)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (81)Hutsik (248)

Etxe mota

1.382
379
Etxea (1.382)Apartamentua (379)

Jabetza egoera

885
541
274
Jabeak (885)Alokairuan (541)HLM (274)Doan lagata (25)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (427).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik173
1919-1945161
1946-1970380
1971-1990427
1991-2005174
2006-2020133

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (605). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (509 etxebizitzatan). 1.055 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 669 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 558tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela15
2 gela60
3 gela275
4 gela496
5 gela edo gehiago605

Berogailu mota

509
240
438
248
Gas sarea (509)Fuel-olioa (240)Elektrizitatea (438)Gas botila (15)Bestelakoak (248)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.055aparkalekua
669ibilgailu 1
558ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.568 biztanleetatik 1.127 aktibo ziren (% 71,9), horietako 1.015 lanean (% 64,7) eta 113 langabezian (aktiboen % 10,0).

1.56815-64 urteko biztanle
% 71,9aktibo
% 64,7lanean
% 10,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,2
25-54 urte% 89,8
55-64 urte% 48,3
Gizonak% 74,4
Emakumeak% 69,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,0
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 10,5
Batxilergoa% 8,4
Goi-mailako +2% 4,5
Goi-mailako +3/4% 4,7
Goi-mailako +5% 4,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

440 ez-aktibotik 113 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,7), 168 erretiraturik zeuden (% 38,2) eta 159 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,1).

Ez-aktiboak

% 26
% 38
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 35
% 37
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.689 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.015 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.689enplegu udalerrian
% 89,4soldatapeko
% 10,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.090 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.090 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €
% 13,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 177 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 42 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 11 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 54 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 6 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 3 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Dompierre-sur-Besbre udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.200 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Dompierre-sur-Besbre udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 360 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1967ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Diou », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]