Edukira joan

Ellis konderria (Oklahoma)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ellis konderria
Ellis County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Oklahoma
Kodea40045
HiriburuaArnett
Ellis konderria (Oklahoma) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Ellis konderria (Oklahoma)
Ellis konderria (Oklahoma)

Ellis konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak36°13′N 99°45′W / 36.21°N 99.75°W / 36.21; -99.75
Biztanleria3.749 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		3.190,56 km2
3.189,61 km2 (%99.97)
0,95 km2 (%0.03)
Dentsitatea1,18 bizt/km2
Datu gehigarriak

Ellis konderria (ingelesez: Ellis County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Arnett da. Azken erroldaren arabera 3.749 biztanle zituen 3.190 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ellis konderriak 3.190,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,95 ura dira. Beste 3.189,61 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,3 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Ellis konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 14,5 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (27,1 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 34,3 °C) eta hotzena urtarrila (2,2 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −5,0 °C). Urteko prezipitazioa 621 mm-koa da; hilabeterik euritsuena ekaina da (93 mm) eta lehorrena urtarrila (19 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,7 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (14,1 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2006, 2012, 2016 eta 2024). Urterik beroena 2024 izan zen (16,4 °C) eta hotzena 1895 (12,8 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2301 berokuntza-gradu-egun eta 933 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Ellis konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9.5 11.6 16.9 21.6 26.5 31.5 34.3 33.5 29.1 22.5 15.5 9.7 21.8
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.2 4.2 9.3 13.9 19.3 24.4 27.1 26.3 21.8 15.0 8.1 2.8 14.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.0 -3.2 1.7 6.2 12.1 17.4 20.0 19.1 14.4 7.5 0.7 -4.1 7.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 19 21 43 57 85 93 65 75 49 62 26 27 621
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (14,1 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+1,1+1,2+0,4+0,8+0,7+0,6+0,3−0,1+0,3+0,5+1,2
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 30 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (14,1 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 3.749 biztanle zeuden. Biztanleria osoa landa-eremuan bizi zen. Batez besteko adina 44,2 urtekoa zen, 43,7 urtekoa gizonezkoen artean eta 44,6 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 22,9 18 urtetik beherakoak ziren eta % 23,7 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 97,0 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 95,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.00014.00016.00019001920194019601980200020202040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 1.846 gizon, 1.903 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.17
 
85+
 
3.84
3.63
 
80-84
 
2.47
2.93
 
75-79
 
4.78
5.85
 
70-74
 
5.62
7.80
 
65-69
 
8.25
8.13
 
60-64
 
7.88
7.15
 
55-59
 
7.04
5.20
 
50-54
 
4.31
5.74
 
45-49
 
5.20
5.85
 
40-44
 
7.04
5.25
 
35-39
 
6.41
4.60
 
30-34
 
4.99
5.63
 
25-29
 
4.57
4.50
 
20-24
 
3.21
6.18
 
15-19
 
6.31
7.96
 
10-14
 
6.62
6.55
 
5-9
 
6.10
4.88
 
0-4
 
5.36
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 3.749 biztanle zeuden. Herritarren % 9,1 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 92,3 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 84,0[oh 3]; % 0,5 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4; % 5,2 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,7; % 1,7 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,5; eta % 0,1 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1.[oh 4][5]

Arraza/etnia Oklahomako mapa
Etnizitatea
2000
97,4 %
2010
94,0 %
6,0 %
2020
90,9 %
9,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
96,3 %
2010
96,4 %
2020
92,6 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 65,3 estatu berean jaiotakoak, % 30,4 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 3,7 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 22,1 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 77,9 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 77,2, biztanleria osoaren % 2,9); ondoren Asian (% 22,8, % 0,8).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Oklahomako mapa
Jaioterria
65,3 %
30,4 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
22,1 %
77,9 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
77,2 %
22,8 %
Latinoamerika Asia

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 2.128 etxebizitza zeuden, horietatik % 74,3 okupatuta eta % 25,7 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 79,5 jabeek okupatutakoak ziren eta % 20,5 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 1.581 etxegune zeuden guztira, horietatik % 65,7 familia-etxeguneak ziren eta % 34,3 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 80,6 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 19,4 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 90,6 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 9,4 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 51 pertsona (biztanleria osoaren % 1,4); horietatik 6 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]

2.128etxebizitza
1.581okupatuak
51talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Oklahomako mapa

1.257
324
547
Jabetzan (1.257) Alokairuan (324) Hutsik (547)

Etxegune motak

837
140
491
Ezkondutako bikotea (837) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (62) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (140) Bakarrik bizi (491) Beste norbaitekin (51)

Talde-bizilekuetako biztanleria

6
45
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (6) Beste (45)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 90,9k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 21,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 4,2k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19081.37948.0%1.26043.8%235
19121.37349.2%91832.9%502
191698338.4%96037.5%620
19201.78659.3%84528.1%381
19241.49948.7%87928.6%700
19281.95362.8%1.12236.1%35
19321.08928.0%2.79572.0%0
19361.32434.4%2.49364.8%30
19402.16256.4%1.65743.2%17
19441.93963.6%1.10436.2%8
19481.52251.7%1.42048.3%0
19522.58378.3%71721.7%0
19561.91667.6%92032.4%0
19602.08574.6%70925.4%0
19641.45256.5%1.12043.5%0
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19681.60162.5%53320.8%426
19722.05977.8%47317.9%116
19761.42952.0%1.25645.7%61
19801.90874.8%56122.0%81
19841.88176.5%56222.8%17
19881.42263.4%78635.0%36
19921.07246.5%59425.7%641
19961.09054.6%61931.0%287
20001.51375.2%46823.2%32
20041.68581.0%39519.0%0
20081.62785.2%28214.8%0
20121.57587.5%22612.5%0
20161.61188.2%1558.5%61
20201.68890.1%1628.6%23
20241.58587.5%19710.9%30

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 61.016 $ zen ( Oklahomako mapa), eta familiena, 74.094 $. Per capita errenta 30.184 $ zen. Biztanleriaren % 13,0 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 5,5k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 1,8k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

61.016 $etxegunearen errenta mediana
74.094 $familiaren errenta mediana
30.184 $biztanleko errenta
% 13,0pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,3
% 9,7
% 12,3
% 16,5
% 7,7
% 7,0
< 10.000 $ — % 5,5 (81) 10.000-14.999 $ — % 2,8 (41) 15.000-19.999 $ — % 3,7 (54) 20.000-24.999 $ — % 5,3 (78) 25.000-29.999 $ — % 4,9 (73) 30.000-34.999 $ — % 6,3 (93) 35.000-39.999 $ — % 2,8 (41) 40.000-44.999 $ — % 5,1 (76) 45.000-49.999 $ — % 3,1 (46) 50.000-59.999 $ — % 9,7 (143) 60.000-74.999 $ — % 12,3 (182) 75.000-99.999 $ — % 16,5 (244) 100.000-124.999 $ — % 7,7 (114) 125.000-149.999 $ — % 5,5 (82) 150.000-199.999 $ — % 7,0 (104) ≥ 200.000 $ — % 1,8 (26)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ellis_konderria_(Oklahoma)&oldid=11831523"(e)tik eskuratuta