Edukira joan

Enval

Enval
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiRiomeko barrutia
Kantonamenducanton of Riom-Ouest
Izen ofizialaEnval
Posta kodea63530
Geografia
Koordenatuak45°53′57″N 3°02′59″E / 45.8992°N 3.0497°E / 45.8992; 3.0497
Mapa
Azalera4,87 km²
Altitudea480 m, 378 m, 720 m eta 499 m
MugakideakChâtel-Guyon, Charbonnières-les-Varennes, Malauzat, Mozac, Riom eta Volvic
Demografia
Biztanleria1.596 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 817 (%52,4) (%47,6) 742 alt_right
Dentsitatea328 bizt/km²
enval.fr

Enval (frantsesez eta ofizialki: Enval) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.596 biztanle zituen 4,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châtel-Guyon, Charbonnières-les-Varennes, Malauzat, Mozac, Riom eta Volvic.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EnvalEnval
Població amb 4606 habitants (2000)Volvic (3,0 km)
Població amb 6224 habitants (2000)Châtel-Guyon (3,0 km)
Població amb 1196 habitants (2000)Marsat (3,5 km)
Població amb 3510 habitants (2000)Mozac (3,6 km)
Població amb 1107 habitants (2000)Loubeyrat (5,0 km)
Població amb 18040 habitants (2000)Riom (5,1 km)
Població amb 967 habitants (2000)Malauzat (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 881 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sayat udalerrian dago, 6,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 776,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,9 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 742 gizon, 817 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.02
 
85-89
 
2.45
2.02
 
80-84
 
3.67
0.67
 
75-79
 
1.84
4.72
 
70-74
 
3.06
8.09
 
65-69
 
6.12
12.26
 
60-64
 
11.14
8.09
 
55-59
 
9.79
0.67
 
50-54
 
4.90
6.74
 
45-49
 
4.28
8.76
 
40-44
 
7.96
12.94
 
35-39
 
13.59
8.09
 
30-34
 
5.51
0.67
 
25-29
 
0.61
2.02
 
20-24
 
1.84
2.70
 
15-19
 
1.84
4.04
 
10-14
 
6.73
9.43
 
5-9
 
7.96
6.06
 
0-4
 
6.73
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Enval udalerrian 1.434 biztanle zeuden eta 665 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.434biztanle
665elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
442familia
Udalerria
% 26
% 31
% 9
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 442 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (205). Guraso bakarreko 61 familietatik 51etan ama zen guraso bakarra. 220 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 97k seme-alaba bakarra zuten etxean, 106k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 176 bikoteetatik 15tan (% 8,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

205
176
61
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean220
Seme-alaba bat97
Bi seme-alaba106
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.319 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,8). 80 urte edo gehiagoko 85 biztanleetatik 52 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 33 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 14
40-54% 14
55-64% 20
65-79% 21
80 +% 27
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 79
40-54% 73
55-64% 75
65-79% 69
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 12,7 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,8
Ezkongabea% 20,9
PACS bidez lotuta% 12,7
Izatezko bikotean% 10,8
Alarguna% 6,8
Dibortziatuta% 6,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,0), erdi-mailako lanbideak (% 20,6), goi-mailako langileak (% 16,1), enplegatuak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,0) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 16
% 21
% 12
% 8
% 31
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 722 etxebizitza zeuden. Horietatik 663 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 47 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (673), eta apartamentuak gutxi ziren (43). Egoitza nagusietatik 549 beren jabearen bizilekuak ziren, 103 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

722etxebizitza
663egoitza nagusi
673etxe
43apartamentu

Etxebizitza multzoa

663
Egoitza nagusia (663)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (47)

Etxe mota

673
Etxea (673)Apartamentua (43)

Jabetza egoera

549
103
Jabeak (549)Alokairuan (103)HLM (6)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (227).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik47
1919-194535
1946-197083
1971-1990227
1991-2005104
2006-2020154

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (388). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (280 etxebizitzatan). 570 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 257 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 389tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela23
3 gela70
4 gela181
5 gela edo gehiago388

Berogailu mota

280
264
89
Gas sarea (280)Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (264)Gas botila (4)Bestelakoak (89)

Aparkalekua eta ibilgailuak

570aparkalekua
257ibilgailu 1
389ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 965 biztanleetatik 739 aktibo ziren (% 76,6), horietako 697 lanean (% 72,2) eta 42 langabezian (aktiboen % 5,7).

96515-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 72,2lanean
% 5,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,7
25-54 urte% 93,5
55-64 urte% 56,0
Gizonak% 77,4
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,9
BEPC, brebeta% 6,2
CAP-BEP% 7,6
Batxilergoa% 6,7
Goi-mailako +2% 2,3
Goi-mailako +3/4% 2,8
Goi-mailako +5% 5,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

225 ez-aktibotik 64 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,4), 88 erretiraturik zeuden (% 39,1) eta 74 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,9).

Ez-aktiboak

% 28
% 39
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 29
% 32
% 21
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 829 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 697 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

829enplegu udalerrian
% 88,5soldatapeko
% 11,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.440 eurokoa zen.

30.440 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 53 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 11 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 tintoreria.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 okindegi zen eta 1 zapata-denda zen.[13]

2000. urtean Enval udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1993ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sayat_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]