Ferratoki
Ferratoki[1] edo ferratze estira zaldiak, astoak edo baita behiak ere, animali hauek ferratzen edo sendatzen diren bitartean eusteko balio duen egitura bat da.
Ferratokiaren osagaiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ferratokiak osagai hauek izaten ditu:[2]
- ferratokiaren atzeko hankaleku: atzealdean ferratzeko astoa daraman zura, aberearen hanka edo belauna biltzeko erabiltzen dena.[2]
- ferratokiaren aurreko hankaleku: aurrealdean ferratzeko astoa daraman zura, aberearen hanka edo
belauna biltzeko erabiltzen dena.[2]
- ferratokiaren aurreko uhala: ferratzeko astoak aurrean daukan zingila edo petrala.[2]
- ferratokiaren burua jasotzeko polea: ferratzeko astoak daukan txirrika, abereraren burua jasotzeko eta tinkatzeko erabiltzen dena.[2]
- ferratokiaren buruko katea: ferratzeko astoan larruzko bi gerriko esekita dauzkan katea.
- ferratokiaren dornu: ferratzeko astoaren erroiloa.[2]
- ferratokiaren tripako zura: atzealdean dagoen zurezko petrala, ferratzeko astoak daramana.[2]
- ferratokiko txintxa: abereari besazpietatik eta errapeondotik tinkatzeko pasatzen zaizkion lokarriak.[2]
Euskal Herrian
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskal Herrian, Europako beste toki askotan bezala, ohikoa zen herrietan ferratze estira egotea, eskuarki harriz eta egurrez egindako egitura bat, non animaliak lotzen ziren ferratzailearen lana errazteko[3]. 1970eko hamarkadara arte landa paisaiako elementu ohikoak ziren.
Bat gordetzen da egoera onean Ibarruri-Elexalden (Muxika, Bizkaia), eta nahiko modernoa da izatez 1960eko hamarkada amaierakoa baita: gertu Zugastietan lan egiten zuen ferratzailea Bilbora joan zen lanera, eta Mendatako ferratzailearen lana errazteko, Ibarrurin ferratokia eraikitzea erabaki zuten. Erabilpenik gabe geratu zen ondoren, baina 2003an berritu zuten[4].
Munduan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainiako herri landatar askotan ikus daitezke halakoak, harrizko lau zutoin bertikalez osatuak. Avilako probintzian eta Salamancako probintzian halako ugari daude oso kontserbazio egoera onean, baina jada erabiltzen ez direnak.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «OEH - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2021-12-08).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Garmendia Larrañaga, Juan. (2003). Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. , 78 or. ISBN 84-7703-466-4..
- ↑ jmintsausti. «39. Marexalak» dantzan.eus (kontsulta data: 2021-12-08). [Betiko hautsitako esteka]
- ↑ Informazio panela. (2021-10-26). Ibarruriko Ferratokia. (kontsulta data: 2021-12-08).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q3051195
Multimedia: Cattle crushes / Q3051195