Filipinen banaketa administratiboa

Wikipedia, Entziklopedia askea

Filipinak, Bangsamoro eskualde autonomoa izan ezik, estatu unitario gisa gobernaturik daude. 17 eskualdetan banaturik daude, eta eskualde horiek 81 probintzia, 146 hiri, 1.488 udalerri eta 42.036 barangaytan.[1]

Lehendakariak eskualdeak sortzeko, ezezteko eta mugatzeko eskumena du, eta gehienetan tokiko gobernuarekin adostuz egindako aldaketak izaten dira. Eskualde autonomoek, ordea, erreferendumean onetsi behar dute lehendakariak erabakitakoa, baliozkoa izan dadin. Banaketa sistema ezberdinak erabiltzen dira beste eginkizun batzuetarako, hala nola, eskualde legislatiboak hauteskundeetarako eta eskualde judizialak.

Eskualdeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Filipinetako probintziak eta eskualdeak.
Eskualdea Hiri nagusia Eremua[2]
(km²)
Biztanleria
(2020ko
zenbatespena)
[2]
Dentsitatea[2]
(bizt/km²)
Bicol
V eskualdea
Legazpi 17.290 6.133.836 354,8
Cagayan ibarra
II eskualdea
Tuguegarao 26.388 3.657.741 138,6
Calabarzon
IV-A eskualdea
Calamba 15.595 16.057.299 1.030
Caraga
XIII eskualdea
Butuan 18.603 2.753.109 148,0
Cordillera
CAR
Baguio 18.188 1.807.738 99,39
Davao
XI eskualdea
Davao 18.809 5.290.869 281,3
Ekialdeko Bisayak
VIII eskualdea
Tacloban 20.836 4.742.337 227,6
Erdialdeko Luzon
III eskualdea
San Fernando 21.228 12.313.718 580,1
Erdialdeko Bisayak
VII eskualdea
Cebu Hiria 14.285 7.957.046 557,0
Hiriburu Nazionalaren Eskualdea
NCR
Manila 599 13.804.656 23.060
Ilocos
I eskualdea
San Fernando 12.304 5.270.807 428,4
Iparraldeko Mindanao
X eskualdea
Cagayan de Oro 17.487 5.017.051 286,9
Mendebaldeko Bisayak
VI eskualdea
Iloilo 20.042 7.904.899 394,4
Mimaropa
IV-B eskualdea
Calapan 26.707 3.174.859 118,9
Bangsamoro
BARMM
Cotabato 12.470 4.183.316 335,5
Soccsksargen
XII eskualdea
Koronadal 17.990 4.919.936 273,5
Zamboangako penintsula
IX eskualdea
Pagadian 14.590 3.782.761 259,3
Filipinak Manila 300.000 108.771.978 362,6


Probintziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sailk.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
--
Probintzia Hiriburua Eskualde Biztanleria
(2007)
Eremua (km²) Bizt. dentsitatea
(bizt/km²)
Abra Bangued CEA 230,953 4,198.2 55
Agusan del Norte Cabadbaran[3] XIII eskualdea 612,405 3,546.9 172.7
Agusan del Sur Prosperidad XIII eskualdea 609,447 9,989.5 61
Aklan Kalibo VI eskualdea 495,122 1,821.4 271.8
Albay Legazpi Hiria V eskualdea 1,190,823 2,565.8 464.1
Antique San Jose VI eskualdea 515,265 2,729.2 188.8
Apayao Kabugao[4] CEA 103,633 4,351.2 23.8
Aurora Baler III eskualdea 187,802 3,147.3 59.7
Basilan Isabela Hiria MMAE 496,505 2,217.8 223.9
Bataan Balanga Hiria III eskualdea 662,153 1,373.0 482.3
Batanes Basco II eskualdea 15,974 219.0 72.9
Batangas Batangas Hiria IV-A eskualdea 2,245,869 3,119.7 719.9
Benguet La Trinidad CEA 674,459 2,827.0 238.6
Biliran Naval VIII eskualdea 150,031 536.0 279.9
Bohol Tagbilaran Hiria VII eskualdea 1,230,110 4,821.0 255.2
Bukidnon Malaybalay Hiria X eskualdea 1,190,284 10,498.6 113.4
Bulacan Malolos Hiria III eskualdea 2,826,936 2,774.9 1018.7
Cagayan Tuguegarao Hiria II eskualdea 1,072,571 9,295.8 115.4
Camarines Norte Daet V eskualdea 513,785 2,320.1 221.4
Camarines Sur Pili V eskualdea 1,693,821 5,465.3 309.9
Camiguin Mambajao X eskualdea 81,293 238.0 341.6
Capiz Roxas Hiria VI eskualdea 701,664 2,594.6 270.4
Catanduanes Virac V eskualdea 232,757 1,492.2 156
Cavite Imus[5] IV-A eskualdea 2,856,765 1,512.4 1888.9
Cebu Cebu Hiria VII eskualdea 3,848,730 5,331.1 724.7
Compostela Ibarra Nabunturan XI eskualdea 637,366 4,479.8 142.3
Cotabato Kidapawan Hiria XII eskualdea 1,121,974 9,008.9 124.5
Davao del Norte Tagum Hiria XI eskualdea 847,440 3,427.0 247.3
Davao del Sur Digos Hiria XI eskualdea 2,185,743 6,667.1 327.8
Davao Oriental Mati XI eskualdea 486,104 5,670.1 85.7
Dinagat Uharteak San Jose XIII eskualdea 120,813 1,036.3 116.6
Ekialdeko Samar Borongan VIII eskualdea 405,114 4,640.7 87.3
Guimaras Jordan VI eskualdea 151,238 604.6 250.1
Ifugao Lagawe CEA 180,711 2,628.2 68.8
Ilocos Norte Laoag Hiria I eskualdea 547,284 3,504.3 156.2
Ilocos Sur Vigan Hiria I eskualdea 632,255 2,596.0 243.5
Iloilo Iloilo Hiria VI eskualdea 2,110,588 4,899.4 430.8
Isabela Ilagan II eskualdea 1,401,495 13,778.8 101.7
Kalinga Tabuk CEA 182,326 3,231.3 56.4
La Union San Fernando Hiria I eskualdea 720,972 1,504.0 479.4
Laguna Santa Cruz IV-A eskualdea 2,473,530 1,823.6 1356.4
Lanao del Norte Tubod X eskualdea 846,329 3,824.8 221.3
Lanao del Sur Marawi Hiria MMAE 1,138,544 12,051.9 94.5
Leyte Tacloban Hiria VIII eskualdea 1,722,036 6,515.1 264.3
Maguindanao Shariff Aguak MMAE 1,532,868 7,318.0 209.5
Marinduque Boac IV-B eskualdea 229,636 952.6 241.1
Masbate Masbate Hiria V eskualdea 768,939 4,151.8 185.2
Misamis Occidental Oroquieta Hiria X eskualdea 531,680 2,055.2 258.7
Misamis Oriental Cagayan de Oro Hiria X eskualdea 1,302,851 3,515.7 370.6
Mendi Probintzia Bontoc CEA 148,661 2,157.4 68.9
Negros Occidental Bacolod Hiria VI eskualdea 2,869,766 7,965.2 360.3
Negros Oriental Dumaguete Hiria VII eskualdea 1,231,904 5,385.5 228.7
Iparraldeko Samar Catarman VIII eskualdea 549,759 3,692.9 148.9
Nueva Ecija Palayan Hiria[6] III eskualdea 1,853,853 5,751.3 322.3
Bizkaia Berria Bayombong II eskualdea 397,837 4,378.8 90.9
Mindoro Occidental Mamburao IV-B eskualdea 421,592 5,865.7 71.9
Mindoro Oriental Calapan Hiria IV-B eskualdea 735,769 4,238.4 173.6
Palawan Puerto Princesa Hiria IV-B eskualdea 892,660 17,030.8 52.4
Pampanga San Fernando Hiria III eskualdea 2,226,444 2,045.0 1088.7
Pangasinan Lingayen I eskualdea 2,645,395 5,451.0 485.3
Quezon Lucena Hiria IV-A eskualdea 1,882,900 8,926.0 210.9
Quirino Cabarroguis II eskualdea 163,610 3,486.2 46.9
Rizal Pasig Hiria IV-A eskualdea 2,284,046 1,175.8 1942.5
Romblon Romblon IV-B eskualdea 279,774 1,533.5 182.4
Samar Catbalogan VIII eskualdea 695,149 6,048.0 114.9
Sarangani Alabel XII eskualdea 475,514 3,601.3 132
Siquijor Siquijor VII eskualdea 87,695 337.5 259.8
Sorsogon Sorsogon Hiria V eskualdea 709,673 2,119.0 334.9
Hego Cotabato Koronadal Hiria XII eskualdea 1,296,797 4,428.8 292.8
Hegoaldeko Leyte Maasin Hiria VIII eskualdea 390,847 1,797.2 217.5
Sultan Kudarat Isulan XII eskualdea 675,644 5,251.3 128.7
Sulu Jolo MMAE 849,670 2,135.3 397.9
Surigao del Norte Surigao Hiria XIII eskualdea 409,468 1,972.9 207.5
Surigao del Sur Tandag XIII eskualdea 541,347 4,925.2 109.9
Tarlac Tarlac Hiria III eskualdea 1,243,449 2,736.6 454.4
Tawi-Tawi Bongao[7] MMAE 450,346 3,426.6 131.4
Zambales Iba III eskualdea 720,355 3,714.4 193.9
Zamboanga del Norte Dipolog Hiria IX eskualdea 907,238 7,301.0 124.3
Zamboanga del Sur Pagadian Hiria IX eskualdea 1,688,685 5,914.2 285.5
Zamboanga Sibugay Ipil IX eskualdea 546,186 3,607.8 151.4
Manila Metropolia Manila (Eskualde gunea) HNE 11,553,427 616.3 18746.4

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Provincial Summary: Number of Provinces, Cities, Municipalities and Barangays, by Region as of September 30, 2016. Philippine Statistics Authority, web.archive.org Noiz kontsultatua: 2021-1-28.
  2. a b c Philippines: Administrative Division. citypopulation.de Noiz kontsultatua: 2021-1-28.
  3. Cabadbaran da probinztiako hiriburu ofiziala, republic ACt 8811 dela-eta. Hala ere, probintzia gobernuaren egoitza ez da oraindik lekuz aldatu Butuan Hiritik.
  4. Probintziak beste gobernu gune bat mantentzen du Luna hirian. Philippine Information Agency - Apayao gov't center established in Luna[Betiko hautsitako esteka]
  5. Probintzia gobernua Imus hirian dago, nahiz eta egoitza nagusia Trece Martires Hirian egon. Official Website of the Province of Cavite - Socio-economic Profile.
  6. Probintzi gobernuak oraindik ere zerbitzu batzuk aurreko hiriburuan, Cabanatuan Hirian, mantentzen ditu.
  7. The Estatistika Koordinazio Nazionalaren Kontseiluak Bongao eta Panglima Sugala hartzen ditu hiriburutzat. Hala erem gobernuaren egoitza nagusia Bongaon dago.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]