Edukira joan

Fontanès (Loira)

Fontanès
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
BarrutiSaint-Étienneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Héand
Izen ofizialaFontanès
Posta kodea42140
Geografia
Koordenatuak45°32′48″N 4°26′14″E / 45.5467°N 4.4372°E / 45.5467; 4.4372
Mapa
Azalera6,63 km²
Altitudea633 m, 900 m eta 788 m
MugakideakChevrières, La Gimond, Grammond, Saint-Christo-en-Jarez, Saint-Héand eta Sorbiers
Demografia
Biztanleria690 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 326 (%47,6) (%52,4) 359 alt_right
Dentsitatea104 bizt/km²
fontanes-42.fr

Fontanès Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 690 biztanle zituen 6,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chevrières, La Gimond, Grammond, Saint-Christo-en-Jarez, Saint-Héand eta Sorbiers.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FontanèsFontanès
Població amb 799 habitants (2000)Grammond (2,3 km)
Població amb 241 habitants (2000)La Gimond (2,5 km)
Població amb 613 habitants (2000)Marcenod (4,7 km)
Població amb 606 habitants (2000)Valfleury (5,1 km)
Població amb 3729 habitants (2000)Saint-Héand (5,3 km)
Població amb 1386 habitants (2000)Aveizieux (5,5 km)
Població amb 1013 habitants (2000)Chevrières (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,7 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 914 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Grammond udalerrian dago, 2,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 832,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 359 gizon, 326 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.53
0.00
 
85-89
 
1.53
2.79
 
80-84
 
1.53
2.79
 
75-79
 
3.07
2.79
 
70-74
 
1.53
6.96
 
65-69
 
7.67
1.39
 
60-64
 
4.60
2.79
 
55-59
 
4.60
14.76
 
50-54
 
11.96
9.47
 
45-49
 
7.36
6.69
 
40-44
 
5.83
1.39
 
35-39
 
3.07
6.69
 
30-34
 
4.60
8.08
 
25-29
 
10.43
10.58
 
20-24
 
3.07
8.08
 
15-19
 
8.59
5.29
 
10-14
 
7.36
5.29
 
5-9
 
5.83
4.18
 
0-4
 
5.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fontanès udalerrian 690 biztanle zeuden eta 263 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,62 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 40,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

690biztanle
263elkarbizitza-unitate
2,62lagun elkarbizitza-unitateko
192familia
Udalerria
% 41
% 29
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 192 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (107). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 90 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 53k bi, eta 18k hiru edo gehiago.[9]

75
107
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean90
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba53
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 555 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 29,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 87,5).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 3
40-54% 8
55-64% 27
65-79% 25
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 88
40-54% 85
55-64% 72
65-79% 74
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 7,7 PACS bidez lotuta). % 23,8 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 3,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 50,5
Ezkongabea% 23,8
Izatezko bikotean% 9,7
PACS bidez lotuta% 7,7
Alarguna% 4,9
Dibortziatuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 31,9), erretiratuak (% 27,0), enplegatuak (% 11,4), eskulangileak (% 11,4). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 31,9) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 15,0) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,5).[9]

Udalerria
% 9
% 32
% 11
% 11
% 27
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 295 etxebizitza zeuden. Horietatik 269 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (256), eta apartamentuak gutxi ziren (38). Egoitza nagusietatik 221 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 12 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

295etxebizitza
269egoitza nagusi
256etxe
38apartamentu

Etxebizitza multzoa

269
Egoitza nagusia (269)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (16)

Etxe mota

256
38
Etxea (256)Apartamentua (38)

Jabetza egoera

221
45
Jabeak (221)Alokairuan (45)HLM (12)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (67).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik67
1919-194520
1946-197017
1971-199059
1991-200559
2006-202047

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (152). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (100 etxebizitzatan). 228 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 103 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 159tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela12
3 gela27
4 gela78
5 gela edo gehiago152

Berogailu mota

100
75
75
Gas sarea (1)Fuel-olioa (100)Elektrizitatea (75)Gas botila (18)Bestelakoak (75)

Aparkalekua eta ibilgailuak

228aparkalekua
103ibilgailu 1
159ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 432 biztanleetatik 341 aktibo ziren (% 78,9), horietako 323 lanean (% 74,8) eta 18 langabezian (aktiboen % 5,3).

43215-64 urteko biztanle
% 78,9aktibo
% 74,8lanean
% 5,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,6
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 54,1
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 77,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 5,6
Batxilergoa% 10,8
Goi-mailako +2% 1,7
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

91 ez-aktibotik 44 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,4), 29 erretiraturik zeuden (% 31,9) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,8).

Ez-aktiboak

% 48
% 32
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 33
% 20
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 65 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 323 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

65enplegu udalerrian
% 47,7soldatapeko
% 52,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.170 eurokoa zen.

28.170 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.800 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 zurginak, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Fontanès udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Grammond_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]