Hammurabi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Hammurabi
Milkau Oberer Teil der Stele mit dem Text von Hammurapis Gesetzescode 369-2.png
Babiloniako errege

1792 K. a. - 1750 K. a.
Sin-Muballit - Samsu-Iluna
Barrutia: Babilonia
Bizitza
Jaiotza Babiloniar InperioaK. a. 1810 aldean
Herrialdea Babiloniar Inperioa
Heriotza Babiloniar InperioaK. a. 1750 aldean
Familia
Aita Sin-Muballit
Seme-alabak
Hezkuntza
Hizkuntzak Akadiera
Jarduerak
Jarduerak subiranoa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Babylonian religiona

Hammurabi[1] (akkadieraz: 𒄩𒄠𒈬𒊏𒁉, Ḫa-am-mu-ra-bi; Babilonia, K. a. 1810 aldean - Babilonia, K. a. 1750 aldean) Babiloniar Inperioko seigarren erregea izan zen K. a. 1792-K. a. 1750 bitartean.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sin-Muballit Babiloniako bosgarren erregearen semea zen, eta haren erresuma oinordetu zuen K. a. 1792an. Babiloniako lehenbiziko egiazko inperioa sortu zuen: Akkad eta Sumeria konkistatu zituen, eta Larsa, Mari eta Asiria auzo-herrialdei nagusitu zitzaien. Hamurabiren inperioak Persiar golkotik Diyarbakirrera eta Zagrosetik ekialdeko basamortuetara bitarteko lurrak hartu zituen. Inperioa osatzerakoan gerraz baino areago diplomaziaz baliatu zen. Administrazioa Babiloniara bildu zuen eta legeak legedietan bildu zituen. Marduk, Babiloniako jainkoa, ezarri zuen mesopotamiarren jainko nagusi. Herentzia bidezko monarkia ezarri zuen. Hura hilik, Samsu-Iluna haren semeak hartu zuen erregetza.

Hammurabiren Kodea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Hammurabiren Kodea»

Hammurabi ezaguna da historiako lege bilduma lehenbizikoetako bat promulgatu zuelako: Hammurabiren Kodea. Epai bilduma bat da, eta epaileentzako orientabidea izan nahi du, tokian tokiko ohiturak baztertu gabe, hala ere. Hiru gizaki maila bereizten dira bertan: libreak, mendekoak eta esklaboak. Talioiaren legea da oinarri. Familia eskubideari dagokionez (emaztearen legezko nortasuna, ezkontza haustea, herentzia, etab.), halako oreka bat gertatzen da gizonezkoen eta emakumezkoen artean. Merkatarien aginpidea sendo bermaturik dago. Kodearen berritasuna legezko printzipioak argi adierazi izanean datza, eta berdintasuna du helburu nagusia. Erabateko eragina izan zuen antzinateko Ekialde Hurbileko legedietan. Bestalde, bertan erabilitako idazkera literatura eredu klasiko bilakatu zen urte luzetan.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Aurrekoa
Sin-Muballit
Babiloniako erregea
K. a. 1792-K. a. 1750
Ondorengoa
Samsu-Iluna
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hammurabi Aldatu lotura Wikidatan