Hauteskunde-barruti
Hauteskunde-barrutia, hautesbarrutia edo legegintza-barruti hauteskundeetan hautetsi beharreko jarleku guztietatik kopuru jakin bat esleitzen zaion lurralde-zatia da.[1]
Hautesbarruti bat kidego legegile baterako kideak aukeratzeko ezarritako lurralde-azpibanaketa zehaztua da. Oro har, barruti barruan bizi diren hautesle eta bertan egindako hauteskunde batean bozkatu ahal dute. Barruti bakar batetik, kide bakarra edo hainbat kide edota aukera bat hauta daitezke, hauteskundearen eta herrialdearen arabera. Gehiengokoa duen ordezkaritza-sistema baten bidez, bigarren itzulikoa bidez, hauteskunde-sistema proportzionalekoa bidez edo beste bozketa-metodo baten bidez hauta daitezke kideak. Kideak zuzeneko hautaketa baten bidez hauta daitezke, sufragio unibertsalaren, zeharkako hautaketaren edo beste sufragio-moduren baten bidez. Demografiaren dinamika naturaletik eratorrita, barrutiak aldatu egiten dira denborarekin: hazi, beheratu, elkartu, zatitu, berriak sortu edo desagertu egiten dira. Aldaketa hori dela eta, beharrezkoa da hauteskunde-barrutietako biztanleriaren oreka aldian-aldian berrikustea.
Hauteskunde-barrutiak definitzea ez da erraza; izan ere, hainbat alderdi sozial, ekonomiko, lege, alderdi metodologiko eta tekniko konplexu hartu behar dira kontuan, nahi gabe hauteskunde-ekitaterik eza eragin dezaketen joerak saihesteko.
Xavier Torrens Bartzelonako Unibertsitateko politologoak adierazi duen bezala, «ez dira nahastu behar barruti baten tamaina eta lurralde-hedadura edo bolumen demografikoa. Barruti baten tamaina edo magnitudea barruti horri esleitutako eserleku kopuruari deitzen zaio. Barrutiak, magnitudearen arabera, uninominal eta plurinominal gisa sailka daitezke»[2]
Hautesbarruti motak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Barruti uninominalak diputatu bakar batek aukeratzen dituenak dira. Australia, Estatu Batuak (Kongresu federala eta estatuko legegintzaldiak), Kanada, Erresuma Batua, Frantzia (hauteskundeetako bigarren itzulia) eta Indiako hauteskunde legegileetarako erabilia. Gehiengokoa duten hauteskunde-sistemekin bat etorri ohi dira.
- Barruti plurinominalak «bi eserleku edo gehiago aukeratzen dituztenak dira. Bigarren mota honetako aldaera bat barruti bakarra da, non Estatuko lurralde osoko hautesleak hauteskunde-barruti bakartzat hartzen diren (Israelek eta Holandak barruti bakarra dute, Europako Parlamenturako hauteskundeetan herrialde gehienek bezala, horien artean Espainiak )».[2] Bat etorri ohi dira hauteskunde-sistema proportzionalekin. Izan ere, barruti bati esleitutako eserleku kopurua zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa izango da boto kopuruaren eta eserleku kopuruaren arteko proportzionaltasuna.[2]
Herrialde batzuetan, bi barruti-maila gainjartzen dira (bi baino gehiago egon daitezkeen arren): lurralde osoko barrutiak biltzen dituena (normalean, uninominalak) eta barruti bakarra (plurinominalak); beraz, eserlekuen banaketa ondoz ondoko bi fasetan eta bi instantzia desberdinetan egiten dira. Sistema horri ordezkaritza proportzional pertsonalizatua deritzo, eta, Xavier Torrensen arabera, ez da hauteskunde-sistema mistotzat hartu behar, «benetan eserlekuak proportzionalki banatzen direnean». Irudikapen proportzionaleko sistema pertsonalizatu hori Alemaniak, Islandiak, Danimarkak, Suediak, Austriak, Greziak, Belgikak, Norvegiak eta Italiak dute[2].

Alemanian hautesleak bi boto ematen dituzte boto-orrian (Stimmzetel). Lehenengoa (Erststimme) herrialdeko 229 barruti uninominaletako batean dagoen pertsona bakarreko hautagaitza baterako da; bigarrena (Zweitstimme) Landeko zerrenda itxi eta blokeatu baterako da. Bigarren boto horrek zehazten du Bundestageko alderdi bakoitzari hauteskunde-formula jakin baten arabera dagokion eserleku-ehunekoa. Alderdiak barruti uninominalen mailan (Verteter des Wahlkreises) barruti nazional bakarrean baino eserleku gutxiago lortu baditu, ehuneko hori lortu arte gehitzen zaizkio. Hala ere, eserleku gehiago lortzen baditu, gorde egiten ditu, eta horrek azaltzen du Bundestageko eserleku kopurua hauteskunde bakoitzean aldatzea. Xavier Torrensek dioen bezala, «alderdi guztien proportzio globalari eutsi behar zaio, eta, horregatik, alderdiak konpentsatu behar dira, harik eta Alemaniako Parlamentuak alderdi bakoitzari dagokion botoen ehunekoa eserlekuetan islatzea lortu arte». Bestalde, Bundestagen sartzeko lege-oztopoa nahiko handia da, %5 (edo gutxienez hiru eserleku lortu izana lehen botoan, hau da, Grundmandatsklausel edo Erststimme)[2].
Hautesbarrutien magnitudearen ondorioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrutiek dituzten ondorioak zehazteko oso garrantzitsua da horien garrantzia kontuan hartzea, hau da, hautesbarruti bakoitzean aukeratzen diren ordezkarien kopurua. Hauteskunde-sistema eratzen duten beste elementuek hauteskunde-emaitzetan izan dezaketen eragina alde batera uzten badugu, hauteskunde-barrutien magnitude desberdinek honako ondorio hau sortzen dute: barrutia zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa da proportzionaltasuna. Aitzitik, hautesbarruti pentanominaletan eta are txikiagoetan egindako hautaketa gehiengoduna da (gehiengoak ezartzen dituzten hauteskunde-sistemen motakoa). Hauteskunde-barrutien tamaina-aldaketek, ondorioz, hauteskunde-sistemaren mota aldatzea ekar dezakete[3].
Hauteskunde-barrutiaren tamainak hautesleen eta hautatuen arteko harremanarekin ere badu zerikusia, hurbiltasun handiago edo txikiagoari dagokionez, bata eta bestea gehiago edo gutxiago ezagutzeari dagokionez. Horrela, botoari esanahi pertsonala eman dakioke, hau da, pertsona batenganako konfiantza, edo alderdi politiko baten aldeko boto ideologikoa, haren eskaintza ideologiko eta pragmatikoa, alderdien edo taldeen zerrenden kasuan. Horrela, barruti motak eragina du alderdi politikoen egituran eta alderdi politikoek ordezkaritza politikoan duten esanahian.
Barrutien banaketa geografikoaren ondorioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Politikoki oso eztabaidatua dagoen arazo bat hauteskunde-barrutien banaketa geografikoa da[3]. Hauteskunde-lurralde bat barrutitan banatzea ikuspegi ezberdinetatik egin daiteke, eta banaketa historikoki, administratiboki edo geografiko egin daiteke, eta irizpide hauek oso garrantzitsuak dira, beste magnitudeek kontuan hartuta. Hauteskundeen historian, hala ere, adibide ugari daude, eta adibide horiek erakusten dute hautesbarrutien arteko banaketa arrazoi politikoen emaitza dela. Oro har, ordezkaritza politikoan alborapenak eragiten dituzten faktoreak ezagutzeko, garrantzitsuena da hauteskunde-lurraldea hauteskunde-barrutitan banatzean «ordezkaritza-gako» bat dagoen jakitea. Kontua da, beraz, jakitea ea barruti guztietan erlazio bera dagoen hautesle- edo biztanle-kopuruaren eta eserlekuen artean. Boto-kopuru jakin batengatik eserleku bat ematea aurreikusten duten zenbaketa-prozedurak, estatu mailako eserlekuen berdinketarekin proportzionala den ordezkaritza-sistemak eta barruti bakarreko sistemak baino ez dira immuneak hauteskunde-barrutien zatiketan oinarrituta sortzen diren desberdintasunekiko.
Ordezkaritza politikoan bereizteko modu aktiboak eta pasiboak bereizi behar dira. Forma aktiboa, adibidez, barruti bakoitzerako eserleku kopuru jakin bat ezartzen duten xedapenetan aurkitzen dugu, baita xedapen konstituzionaletan ere. Araudi horrek, askotan, ordezkaritza-alborapena eragiten du herrialdeko biztanle gutxien duten eskualdeetan (hots, landa eremuak) dauden barruti txikien alde. Garapen demografikorako egokitzapen gisa barrutien banaketa berri bat ez egiteari dagokio modu pasiboa.
Eskuarki barruti uninominala oinarri duten hauteskunde-sistema maioritarioetan, barruti-batzordeak (Boundary Commissions), biztanleriaren eta hauteskunde-barrutien arteko korrespondentzia egokia zaintzen dutenak eta, beharrezkoa bada, barrutien trazadura berria beren gain dutenak, erakunde garrantzitsu bihurtu dira konstituzioan onartezinak diren hauteskundeak bermatzeko, betiere autonomia osoa eta inpartzialtasun-irizpideak ezartzeko ahalmenak badituzte.
Gerrymandering
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ordezkaritza-gakoa manipulatzearen ondorioei barrutien magnitude desberdinek eragindako ondorioak gehitzen bazaizkie, orduan, aldaketa handiak gerta daitezke ordezkaritza politikoan.

Gerrymanderinga XIX. mendetik aurrera politika zientzian egin izan den hauteskundeetako azpijokoa da, hauteskundeetan nahi den emaitza lortzeko asmoz, lurralde bateko hautes-eremu batzuen elkarketa edo banaketaren bidez. Hauteskunde-geometria manipulatuaren formari gerrymandering esaten zaio. Gerryk Bostonen bere neurriko barruti bat murriztea lortu zuen, salamandra baten antzekoa. Gerrymanderingak berekin dakar hauteskunde-barrutien mugak nahita konpontzea, halabeharrez ez bada ere, hautagai baten edo alderdi baten hautesleen sakabanatze geografikoaren arabera, ordezkaritza-gakoa nahitaez manipulatu behar izan gabe deritzo.
Hauteskunde-sistema gehiengoak eta proportzionalak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bat etorri ohi dira, baina ez beti, alde batetik, barruti uninominal eta formula maioritarioak, eta, bestetik, barruti plurinominal eta formula proportzionalak. Barruti uninominalen alde, ordezkariak hautesleengana gehiago hurbiltzea eta erantzukizun politiko handiagoa izatea argudiatzen da, berrautaketa ziurtatzeko eta hautesleek hautagaiak hobeto aintzatesteko. Barruti bateko biztanleria-dentsitateak ere eragina du gertutasunean. Bere kontra, gerrymandering-a bultzatzen duela baieztatzen da. Barruti plurinominalei dagokienez, kontrako argudioak ematen dira.
Barruti bati zenbat eta eserleku gehiago esleitu, orduan eta zehaztasun handiagoa egongo da hauteskunde-sistemaren proportzionaltasunean, sistemako gainerako elementuek berdin dirauten bitartean. Douglas W. Raek ohartarazten digu oro har arreta gehiegi jartzen dela hauteskunde-formulen ondorioetan, eta oso garrantzi gutxi ematen zaiela barrutien magnitudeei. Barrutiaren tamainarekin batera, eragina duten beste aldagai batzuk dira pisu eraginkorra duten alderdi lehiakideen kopurua eta ordezkaritza-batzarraren tamaina, horrek baldintzatzen baitu barrutien artean esleitu beharreko eserleku kopurua. Ordezkarien biltzarraren tamainak behera egiten duenean, desproportzionaltasun-mailak gora egiteko joera du. Hauteskunde-sistema baten desproportzionaltasuna areagotu egin daiteke barruti batzuei beste barruti batzuei baino eserleku gehiago dagozkienean. Hori gertatzen da, oro har, landa-eremuen gainordezkaritza dagoenean, hiriguneen kaltetan. Proportzionaltasuna hobeto islatuko da barrutien arteko jarlekuen banaketa biztanleriaren arabera egiten denean, eta ez lurralde-irizpideen arabera[4].
Gutxiengoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrutien magnitude handi bat faktore garrantzitsua da gutxiengoen inklusioan.
Badakigu aniztasunak (eta barruti-magnitude txikiagoko beste hautu batzuek) gutxiengoen ordezkaritza mugatzen dutela. John Stuart Millek ordezkaritza proportzionala (PR) eta VUTa babestu zituen XIX. mendearen erdialdean, hain zuzen ere, gabezia horri erantzuteko.
Barruti-magnitude txikiagoekin, herrialde osoan sakabanatuta dauden gutxiengo demografikoak sartzeko modu bakarra alderdiak barnera behartzea da. Hauek dira biztanleria-talde batzuk:
- Emakumeak: genero-kuota batzuek barruti uninominaletan aurkezten dituzten hautagaien artean sexuen proportzio jakin bat izatera behartu ditzakete erregistratutako alderdiak. Urte anitzeko barrutiak erabiltzen direnean, alderdien zerrenda murriztuak edo genero-oreka dutenak behartu daitezke. Genero-kuotak barne-politika bat ere izan daitezke, Erresuma Batuan Alderdi Laboristak 1995etik erabiltzen duena bezalakoa. Kremailera-zerrendak deitzen zaie.
- Talde etnikoak:
- Singapurren mota honetako sistema bat erabiltzen da, taldeko kide bat (gutxienez) gainerakoen arraza desberdinekoa izatea eskatzen duena. Hori da zenbakiz nagusi den taldearen ordezkaritza-barrutien sistema (Taldeko Ordezkaritzaren Hautesbarrutia - GRC)
- Ameriketako Estatu Batuetan, Gorte Gorenak ebatzi zuen barrutiak eremuko populazio minoritarioarekiko proportzionala den gehiengoa-gutxiengo barruti kopuru bat sortzeko trazatu beharko liratekeela. Baldintza inplizitua da hori, ez esplizitua, zonifikazioan oinarritua.
- Zeelanda Berrian, maoriar hautesleak[5][6][7] mende bat baino gehiagoz beren parlamentariak aukeratzen dituzte; AEBko soluzioaren aurka, maoriar hautesleak hautesle generikoei gainjartzen zaizkie. Hautesle-kategoria berezia da, eta Zeelanda Berriko Parlamentuko maorien ordezkariei gordetako aulkiak ematen dizkie. Zeelanda Berriko eremu guztiak hautesle orokorrek eta maoriek dituzte, eta Estatu Batuetan ez bezala, etnien arteko bereizketa esplizitua da[8].
Barrutietako magnitude handiek hainbat gizarte-sektore eta talde minoritario hautatzeko aukerak handitzen dituzte. Hala ere, ez da ordezkaritza proportzionalaren sinonimoa. "Bozka orokor bidezko bozketa" erabiltzeak eragotzi egiten du barrutiko kide anitzen ordezkaritza mistoa eta orekatua izatea.
Barrutian zerrenda bakoitzeko ordezkaritza proportzionala erabiltzen denean, zerrenda itxien araberako ordezkaritza proportzionala metodo batek alderdi bakoitzeko buruzagiei ematen dio, (ez boto-emaileei), hautagaiak alderdiaren zerrendan antolatzeko ahalmena. Kasu honetan, magnitude handiko barruti batek gutxiengoei laguntzen die, baldin eta edozein alderdiren aldeko makinaria erabakitzen badu.
Bozketa orokorra erabiltzen ez den barruti plurinominal batean, berezko bultzada dago alderdi bat gutxiengoen boto-emaileei irekitzeko, baldin eta esanguratsuak izateko hainbeste kopuru edukita ere, hauteskunde-sistemak sortutako lehiakortasuna dela- eta.
Hautesbarrutiak Euskal Herrian
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Euskal Autonomia Erkidegoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Izan ere, EAEEren 26.2 artikuluaren arabera, "hauteskunde-barrutia Lurralde Historikoa da". Gertatzen dena da, testu bereko 2.2 artikuluaren arabera, "Lurralde Historikoak" deiturikoak bat datozela Euskadiko probintziekin, "egungo mugetan"[9]. Hauteskunde-politikako aukera horren alde, bat egiten dute probintziak ordezkaritzaren antolamenduan duen garrantziarekin eta lurralde historikoek euskal barne-ordenan duten garrantziarekin.
Izan ere, lurralde horiek, lurraldearekin identifikatzeaz gain, berariazko tratamendua dute beren nortasun historiko sendoaren ondorioz, eta horrek esan nahi du errespetatu egiten dituztela beren araubide juridiko propioa, eskubide historikoen titulartasuna eta esleitzen zaizkien finantza- eta zerga-eskumenak"[10]

Bizkaia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bizkaia egun Espainiako Kongresua eta Senatuaren 52 hauteskunde-barrutietako bat da. 8 diputatu eta 4 senatari hautatzen ditu. Hauteskunde-barrutia izen bereko herrialdearekin bat egiten du[11].
Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan hiru hauteskunde-barrutietako bat ere bada, 25 legebiltzarkide hautatzen dituena.
Bizkaiko Batzar Nagusietarako batzarkidei aukeratzeko, hautesbarruti bereziak daude: Enkarterriak, Uribe, Busturia-Markina, Arratia-Ibaialdeak, Durango eta Bilbo.
Araba
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Araba egun Espainiako Kongresua eta Senatuaren 52 hauteskunde-barrutietako bat da. 4 diputatu eta 4 senatari hautatzen ditu. Hauteskunde-barrutia izen bereko lurraldearekin bat egiten du[12].
Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan hiru hauteskunde-barrutietako bat ere bada, 25 legebiltzarkide hautatzen dituena.
Arabako Batzar Nagusietarako batzarkidei aukeratzeko, hautesbarruti bereziak daude: Aiara; Agurain, Añana, Kanpezu eta Laguardia.

Gipuzkoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Araba egun Espainiako Kongresua eta Senatuaren 52 hauteskunde-barrutietako bat da. 6 diputatu eta 4 senatari hautatzen ditu. Hauteskunde-barrutia izen bereko lurraldearekin bat egiten du[13].
Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan hiru hauteskunde-barrutietako bat ere bada, 25 legebiltzarkide hautatzen dituena.
Gipuzkoako batzarkidei aukeratzeko, hautesbarruti bereziak daude: Deba-Urola, Donostialdea, Bidasoa-Oiartzun eta Oria.

Nafarroa Garaia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nafarroa Garaia egun Espainiako Kongresua eta Senatuaren 52 hauteskunde-barrutietako bat da. 5 diputatu eta 4 senatari hautatzen ditu. Hauteskunde-barrutia izen bereko lurralde historikoarekin bat egiten du[14].
Parlamentua berrogeita hamar hautetsik osatutako biltzar legegilea da; hautetsiei foru parlamentari deitzen zaie eta hautesbarruti bakarra dago.[15]
Iparralde
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Pirinio Atlantikoetako Departamendurako Kontseilurako hauteskundeetan kantoietan banatzen dira hautesbarrutiak.
Akitania Berriko Eskualde Kontseilua Akitania Berria Frantziako eskualdeko biltzar eztabaidariari emandako izena da. Iparralde ia osoa (Pirinio-Atlantikoak departamentua) 23 biltzarkide aukeratzen ditu.

Frantziako Nazio Biltzarrerako hauteskundeetarako, laugarren, bostgarren eta seigarren hautesbarrutiak Iparraldeari dagokio.
Hautesbarrutiak munduan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diputatuen Kongresurako hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainiak 52 barruti ditu beheko ganberako diputatuak hautatzeko: 50 probintzialak eta 2 Ceuta eta Melilla hiri autonomoetakoak. Hauteskunde-barrutien arteko diputatuen banaketa Hauteskunde Araubide Orokorrari buruzko 5/1985 Lege Organikoak (LOREG) arautzen du, eta honako honetan datza[16]:
- Probintzia-barruti bakoitzak gutxienez bi diputatu izango ditu; Ceutak eta Melillak, berriz, diputatu bana.
Gainerako diputatuak, ganberako 350 izatera iritsi arte, probintzia bakoitzeko erroldutako biztanleriaren arabera banatzen dira.
Senatua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainiako Senaturako 52 barruti daude senatariak hautatzeko: 50 probintzialak eta 2 Ceuta eta Melilla hiri autonomoetakoak. Hauteskunde-barrutien arteko diputatuen banaketa Hauteskunde Araubide Orokorrari buruzko 5/1985 Lege Organikoak (LOREG) arautzen du. 4 senatari hautatzen dira probintzia bakoitzan.
Europako Parlamenturako hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Europako Parlamenturako hauteskundeetan, Espainiak barruti nazional bakarra du.
Hauteskunde autonomikoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eskuarki probintzia-barrutiak dira, edo udal-barrutiak, Ceuta eta Melilla hiri autonomoen kasuan, salbuespenak badaude ere. Hala, Kanarietan eta Balear Uharteetan, uharte bakoitza barruti independente bat da. Murtziako eta Asturiasko probintzia bakarreko autonomietan barrutiak eratu dira lurraldea banatuz. Adibidez, Asturiasko Ekialdeko hauteskunde-barrutia, Asturiasko Printzerriko Hauteskunde Legearen bidez sortua, Asturiasko Ekialdeko udalerrietan bizi direnek osatzen dute. Batzar Orokorreko 5 eserleku ditu esleituta gaur egun. Inguruko biztanle-kopuru nahiko txikia Batzar Nagusiko ordezkaritzatik kanpo ez geratzeko sortu zen, hiri-eremuetako botoek bultzatuta.
Frantzia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Frantziako hauteskunde-barrutiak dira Frantziako hauteskunde ezberdinak antolatzen diren lurralde-banaketak. Hautesbarruti ezberdinak daude.
Herriko eta elkargoko kontseilariak hautatzen dira herriko eremuan (edo barrutian, Parisen, Lyonen eta Marseillan).
Departamenduko kontseilariak (2015aren aitzineko kontseilari nagusiak) kantonamenduaren barnean hautatzen dira.
Lyongo metropoliko metropoli-kontseilariak Lyongo metropoli barrutien hautesbarrutietan hautatzen dira. Lurralde kolektibitate horrek departamenduko kontseilua ordezkatzen du eta, gainera, zuzenbide komuneko metropoli baten funtzioak betetzen ditu.
Lurralde kontseilariak (Martinikan eta Guyanan, hau da, Itsasoz haraindiko Frantzia) lurralde barrutietan hautatuak dira.

Eskualdeko kontseilariak eskualdeetan hautatuak dira, baina hautagai-zerrendek departamenduko sailak dituzte.
Nazio Biltzarrerako hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nazio Biltzarreko diputatuak barruti legegileetan hautatzen dira. 577 hautesbarrutiak daude 2012ko erreformaren ondoren eta Itsasoz haraindiko Frantzia barneratzen da.
Senaturako senatariak senatu-barrutietan aukeratzen dira, Frantzian itsasoz haraindiko departamenduei eta kolektiboei dagozkienak.
Europako Parlamenturako hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Europako Parlamenturako hauteskundeetan, Frantziak barruti nazional bakarra dauka[17]. 2004 eta 2019 artean, eskualde bat edo gehiago biltzen zituzten zortzi barruti handitan hautatuak izan ziren.
Kanada
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanadan, hauteskunde-barrutiak biztanleriaren arabera zehazten dira, eta (Ontario) edo ez (Quebec) izan daitezke maila federalean eta probintzialean.
Txile
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauteskunde-helburuetarako, Txileko lurraldea 19 barrutitan banatzen da, eta barruti horiek, berriz, 60 barrutitan. Barrutiak batez ere herrialdeko eskualdeei dagozkie, biztanle gehien dituzten sei eskualdeetan izan ezik, horiek bitan banatuta baitaude. Barruti bakoitzak bi senatari aukeratzen ditu eta barruti bakoitzak bi diputatu; guztira 38 senatari eta 120 diputatu.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Hauteskundeen hiztegia] [2012]
- 1 2 3 4 5 Torrens, Xavier. (1996). ««Elecciones y sistemas electorales»» Manual de Ciencia Política. (Madril: Tecnos): 469-505. ISBN 978-84-309-8785-6..
- 1 2 «CIRCUNSCRIPCIONES ELECTORALES» www.iidh.ed.cr (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ (Gaztelaniaz) Oliver Araujo, Joan. (2011). «Los Sistemas electorales autonómicos» Col·lecció: Con (textos) A (Bartzelona: Institut d'Estudis Autonòmics (Catalunya)) 15: 189-494. ISBN 9788439387930..
- ↑ (Maorieraz) «Pūnaha kōwhiringa Māori | Te Ara Encyclopedia of New Zealand» teara.govt.nz (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ «Change in the 20th century | NZ History» nzhistory.govt.nz (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ Txantiloi:En-nz «Number of Electorates and Electoral Populations: 2013 Census» archive.stats.govt.nz (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ (Ingelesez) «About the Māori Electoral Option» Electoral Commission (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ «Autonomia Estatutua» www.euskadi.eus 2004-07-16 (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ (Gaztelaniaz) García Herrera, Miguel Ángel. (2004). «El régimen electoral de la Comunidad Autónoma del País Vasco» Cuadernos de Derecho Público 22-23: 321..
- ↑ «Las claves del sistema electoral en España | elmundo.es» www.elmundo.es (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ «Las claves del sistema electoral en España | elmundo.es» www.elmundo.es (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ «Las claves del sistema electoral en España | elmundo.es» www.elmundo.es (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ «Las claves del sistema electoral en España | elmundo.es» www.elmundo.es (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ «Parlamentuaren organoak» Parlamento de Navarra (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ Jefatura del Estado. (1985-06-20). Ley Orgánica 5/1985, de 19 de junio, del Régimen Electoral General. , 19110–19134 or. (kontsulta data: 2026-03-11).
- ↑ (Frantsesez) How to vote, FR. .