Edukira joan

Huos

Huos
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
BarrutiSaint-Gaudenseko barrutia
Kantonamenducanton of Barbazan
Izen ofizialaHuos
Posta kodea31210
Geografia
Koordenatuak43°04′42″N 0°35′46″E / 43.0783°N 0.5961°E / 43.0783; 0.5961
Mapa
Azalera4,09 km²
Altitudea435 m, 416 m, 702 m eta 450 m
MugakideakAusson, Cier-de-Rivière, Gourdan-Polignan, Labroquère, Pointis-de-Rivière eta Seilhan
Demografia
Biztanleria491 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 235 (%48) (%52) 255 alt_right
Dentsitatea120 bizt/km²

Huos (frantsesez eta ofizialki: Huos) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 491 biztanle zituen 4,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ausson, Cier-de-Rivière, Gourdan-Polignan, Labroquère, Pointis-de-Rivière eta Seilhan.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
HuosHuos
Població amb 553 habitants (2000)Ausson (0,5 km)
Població amb 2722 habitants (2000)Montréjeau (2,0 km)
Població amb 560 habitants (2000)Clarac (3,0 km)
Població amb 202 habitants (2000)Seilhan (3,5 km)
Població amb 408 habitants (2000)Ardiège (4,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 911 mm-koa da, urtarrilean 0,9 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clarac_(Garona_Garaia) udalerrian dago, 3,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 804,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,2 °C) eta hotzena urtarrila (4,0 °C). Urteko prezipitazioa 857 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (96 mm) eta lehorrena abuztua (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,18 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1972 (9,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Huos)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.8 7.7 10.0 13.7 17.2 19.2 19.2 15.7 12.0 7.2 4.7 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 62 66 90 96 68 57 55 60 66 89 73 857
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,1−0,3+0,9+0,7+1,1+1,2+0,6+1,0−0,3+0,2+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 255 gizon, 235 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
5.88
 
90-94
 
2.13
3.92
 
85-89
 
4.26
3.92
 
80-84
 
6.38
0.00
 
75-79
 
2.13
5.88
 
70-74
 
2.13
9.80
 
65-69
 
10.64
11.76
 
60-64
 
6.38
9.80
 
55-59
 
14.89
5.88
 
50-54
 
8.51
1.96
 
45-49
 
10.64
3.92
 
40-44
 
2.13
1.96
 
35-39
 
0.00
5.88
 
30-34
 
8.51
0.00
 
25-29
 
4.26
7.84
 
20-24
 
4.26
7.84
 
15-19
 
6.38
3.92
 
10-14
 
2.13
7.84
 
5-9
 
2.13
1.96
 
0-4
 
2.13
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Huos udalerrian 491 biztanle zeuden eta 234 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

491biztanle
234elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
155familia
Udalerria
% 27
% 32
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 155 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (76). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 92 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 36k seme-alaba bakarra zuten etxean, 22k bi, eta 6k hiru edo gehiago.[10]

76
64
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean92
Seme-alaba bat36
Bi seme-alaba22
Hiru seme-alaba6
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,3), enplegatuak (% 26,5), bestelakoak (% 10,7), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,3) Garona Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 22,7) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 9
% 27
% 36
% 11
Garona Garaia
% 20
% 18
% 15
% 10
% 23
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 284 etxebizitza zeuden. Horietatik 229 egoitza nagusi ziren, 19 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 36 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (270), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 179 beren jabearen bizilekuak ziren, 46 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

284etxebizitza
229egoitza nagusi
270etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

229
36
Egoitza nagusia (229)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (19)Hutsik (36)

Etxe mota

270
Etxea (270)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

179
46
Jabeak (179)Alokairuan (46)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (60).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik60
1919-194519
1946-197023
1971-199053
1991-200534
2006-202032

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (127). 95 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 193 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 87 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 130tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela14
3 gela23
4 gela57
5 gela edo gehiago127

Berogailu mota

47
67
95
Gas sarea (47)Fuel-olioa (16)Elektrizitatea (67)Gas botila (4)Bestelakoak (95)

Aparkalekua eta ibilgailuak

193aparkalekua
87ibilgailu 1
130ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 282 biztanleetatik 211 aktibo ziren (% 74,8), horietako 189 lanean (% 67,0) eta 22 langabezian (aktiboen % 10,4).

28215-64 urteko biztanle
% 74,8aktibo
% 67,0lanean
% 10,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,1
25-54 urte% 89,0
55-64 urte% 59,7
Gizonak% 77,2
Emakumeak% 73,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,5
BEPC, brebeta% 18,2
CAP-BEP% 7,1
Batxilergoa% 13,8
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 10,5
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

71 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,2), 19 erretiraturik zeuden (% 26,8) eta 31 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,7).

Ez-aktiboak

% 28
% 27
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 24
% 41
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 48 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 189 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

48enplegu udalerrian
% 77,1soldatapeko
% 22,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.830 eurokoa zen.

22.830 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[13]

2000. urtean Huos udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 243 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Clarac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]