Edukira joan

Istres

Wikipedia, Entziklopedia askea
Istres
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaRodanoren Ahoak
AlkateaFrançois Bernardini (en) Itzuli
Izen ofizialaIstres
Posta kodea13800 eta 13118
Geografia
Koordenatuak43°30′51″N 4°59′20″E / 43.5142°N 4.9889°E / 43.5142; 4.9889
Mapa
Azalera113,73 km²
Altitudea20 m, 0 m, 120 m eta 33 m
MugakideakFos-sur-Mer, Miramas, Saint-Martin-de-Crau, Saint-Mitre-les-Remparts eta Berre-l'Étang
Demografia
Biztanleria44.292 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 22.947 (%52,1) (%47,9) 21.092 alt_right
Dentsitatea389 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRadolfzell am Bodensee
istres.fr

Istres (frantsesez eta ofizialki: Istres) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 44.292 biztanle zituen 113,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fos-sur-Mer, Miramas, Saint-Martin-de-Crau, Saint-Mitre-les-Remparts eta Berre-l'Étang.

Mapa
Istres eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
IstresIstres
Població amb 7346 habitants (2000)Saint-Chamas (5,9 km)
Població amb 25257 habitants (2000)Miramas (7,6 km)
Població amb 15832 habitants (2000)Fos-sur-Mer (9,1 km)
Població amb 16968 habitants (2000)Port-de-Bouc (11,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,7 °C-koa da, 1,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 579 mm-koa da, urtarrilean 5,8 euri-egun eta uztailean 1,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 572,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 44,3 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,6 °C-koa da, 1956ko otsailaren 10an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 21.092 gizon, 22.947 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.06
 
95+
 
0.48
0.39
 
90-94
 
0.80
1.22
 
85-89
 
1.71
2.24
 
80-84
 
2.86
3.94
 
75-79
 
4.14
5.49
 
70-74
 
6.06
5.22
 
65-69
 
6.40
5.48
 
60-64
 
6.36
6.18
 
55-59
 
6.75
6.78
 
50-54
 
7.00
6.45
 
45-49
 
6.62
6.37
 
40-44
 
6.19
6.13
 
35-39
 
6.31
6.03
 
30-34
 
5.65
6.59
 
25-29
 
5.40
6.22
 
20-24
 
5.32
6.15
 
15-19
 
4.55
6.90
 
10-14
 
6.39
6.58
 
5-9
 
5.84
5.57
 
0-4
 
5.15
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Istres udalerrian 43.347 biztanle zeuden eta 20.141 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

43.347biztanle
20.141elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
12.870familia
Udalerria
% 23
% 26
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 12.870 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (5.345). Guraso bakarreko 2.795 familietatik 2.324etan ama zen guraso bakarra. 6.208 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 3.213k seme-alaba bakarra zuten etxean, 2.390k bi, eta 1.059k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 4.730 bikoteetatik 569tan (% 12,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

5.345
4.730
2.795
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean6.208
Seme-alaba bat3.213
Bi seme-alaba2.390
Hiru seme-alaba796
Lau edo gehiago263

15 urte edo gehiago zituzten 36.478 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,3). 80 urte edo gehiagoko 2.073 biztanleetatik 1.929 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 144 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 15
40-54% 16
55-64% 24
65-79% 28
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 64
40-54% 66
55-64% 68
65-79% 68
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 7,4 PACS bidez lotuta). % 26,7 ezkongabeak ziren, % 6,0 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,2
Ezkongabea% 26,7
Izatezko bikotean% 10,1
Dibortziatuta% 8,7
PACS bidez lotuta% 7,4
Alarguna% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,0), enplegatuak (% 19,5), erdi-mailako lanbideak (% 19,1), eskulangileak (% 15,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,0) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) azpitik dago. 26 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 9
% 19
% 19
% 15
% 29
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 21.340 etxebizitza zeuden. Horietatik 20.133 egoitza nagusi ziren, 399 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 809 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (11.237), etxeak baino gehiago (9.967). Egoitza nagusietatik 10.133 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.681 alokairuan zeuden, 5.205 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 319 doan lagata.[10]

21.340etxebizitza
20.133egoitza nagusi
9.967etxe
11.237apartamentu

Etxebizitza multzoa

20.133
Egoitza nagusia (20.133)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (399)Hutsik (809)

Etxe mota

9.967
11.237
Etxea (9.967)Apartamentua (11.237)

Jabetza egoera

10.133
9.681
5.205
Jabeak (10.133)Alokairuan (9.681)HLM (5.205)Doan lagata (319)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (8.240).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik437
1919-1945615
1946-19702.938
1971-19908.240
1991-20053.450
2006-20204.224

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (6.350). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (9.777 etxebizitzatan). 13.535 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 10.501 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 7.696tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela353
2 gela2.799
3 gela5.429
4 gela6.350
5 gela edo gehiago5.201

Berogailu mota

8.226
9.777
Gas sarea (8.226)Fuel-olioa (625)Elektrizitatea (9.777)Gas botila (203)Bestelakoak (1.301)

Aparkalekua eta ibilgailuak

13.535aparkalekua
10.501ibilgailu 1
7.696ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 27.669 biztanleetatik 21.276 aktibo ziren (% 76,9), horietako 19.011 lanean (% 68,7) eta 2.266 langabezian (aktiboen % 10,7).

27.66915-64 urteko biztanle
% 76,9aktibo
% 68,7lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,0
25-54 urte% 89,9
55-64 urte% 59,2
Gizonak% 80,7
Emakumeak% 73,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,7
BEPC, brebeta% 15,2
CAP-BEP% 11,9
Batxilergoa% 10,1
Goi-mailako +2% 5,8
Goi-mailako +3/4% 8,9
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

6.393 ez-aktibotik 2.072 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,4), 1.550 erretiraturik zeuden (% 24,2) eta 2.771 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,3).

Ez-aktiboak

% 32
% 24
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 30
% 32
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 15.950 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 19.011 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

15.950enplegu udalerrian
% 90,0soldatapeko
% 10,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.480 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.480 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.610 €
% 16,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 20,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.875 komertzioetatik, 15 erauzte enpresak ziren, 22 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 79 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 159 eraikuntza enpresak ziren, 557 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 46 garraio enpresak ziren, 121 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 21 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 58 finantziazio enpresak ziren, 109 higiezinen enpresak ziren, 191 zerbitzu enpresak ziren, 348 administrazio publikoko enpresak ziren eta 139 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 397 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 14 banku bulegoak, 2 funerariak, 26 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 ibilgailuen alokairu bulegoak, 7 autoeskolak, 33 igeltseroak, 20 margolariak, 14 zurginak, 28 iturginak, 24 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 55 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 79 jatetxeak, 42 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 18 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 184 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 4 120 m2 baino gehiagoko dendak, 9 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 25 okindegiak, 9 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 16 liburu dendak, 44 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 9 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 12 kirol-dendak, 4 drogeria, 7 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Istres udalerrian 83 nekazaritza-ustiategi zeuden, 5.200 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , urgentzia zentro 1 bat, 2 osasun-zentro, 15 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 15 haur-eskola eta 13 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Istres udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.584 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.068 eta lizeo teknologikoetan 479.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1920ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Istres », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Istres&oldid=11339843"(e)tik eskuratuta