Kristauaren ikasbidea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Kristauaren ikasbidea
Doctrina christiana 1700 Gaspar de Astete.jpg
Jatorria
Egilea Gaspar Astete
Argitaratze-data 1599
Jatorrizko izenburua Doctrina Christiana
Ezaugarriak
Argumentu nagusia Catholic theology (en) Itzuli

Kristauaren ikasbidea edo Astete Gaspar Astete apaizak 1599an idatzi zuen Catecismo de la Doctrina Christiana katiximaren euskarazko bertsioa izan zen. Itzultzailea Damaso Legaz iruindarra izan zen.[1] Liburuxka hau haurrei doktrina irakasteko erabiltzen zen.

Lanaren oinarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztelaniazko katixima hau, Astete, mendetan haurrei erlijioa irakasteko erabili zen bai Iberiar Penintsulan, tartean Hego Euskal Herrian, baita ere Hispanoamerikan. Gaspar Astete Jesusen Lagundiaren partaidea zen eta lehen izenburua zera zen: Doctrina cristiana y documentos de crianza. Beste katixima ezaguna Jerónimo Martínez de Ripaldakoa izan zen.

Liburuxkaren helburua modu errezean kristau batek salbatzeko jakin behar duen oinarrizko kontzeptuak biltzea da. Katixima hau Kontrarreformaren ideiak zabaltzeko erabiltzen zen. Egitura erraza zen: galderak eta erantzunak. Horri esker buruz ikasteko metodo ona zen.

Logikoa denez, denborarekin jatorrizko testuan aldaketak sartu ziren, batez ere Gabriel Menéndez de Luarcak (1742-1812) eta, geroago, Benito Sanz y Forés-ek (1828-1895).

Euskarazko bertsioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itzulpena Iruinean egin zen. 1875an José Oliver y Hurtado apezpiku izendatu zuten. Gizon hau, intelektuala eta historialaria zen. Haren iritziz haur euskaldunei doktrina euskaraz irakatsi behar zitzaien eta, horregatik, Asteteren euskarazko bertsioa agindu zuen. Itzulpena Damaso Legaz iruindarrak egin zuen, 1880an, Jose Lordaren moldiztegian. Liburuan erabilitako hizkuntza Legazena berarena zen eta horrek Iruñearen euskararen inguruko testigantza utzi digu.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]