Edukira joan

La Ferté-Gaucher

La Ferté-Gaucher
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
Departamendua Sena eta Marne
AlkateaYves Jaunaux (en) Itzuli
Izen ofizialaLa Ferté-Gaucher
La Ferté-sur-Morin
Posta kodea77320
Geografia
Koordenatuak48°46′57″N 3°18′19″E / 48.7825°N 3.3053°E / 48.7825; 3.3053
Mapa
Azalera17,32 km²
Altitudea107 m, 188 m eta 150 m
MugakideakBellot, Saint-Barthélemy, Saint-Léger, Saint-Mars-Vieux-Maisons, Saint-Martin-des-Champs, Chartronges eta Jouy-sur-Morin
Demografia
Biztanleria4.743 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.532 (%53,1) (%46,9) 2.240 alt_right
Dentsitatea274 bizt/km²
la-ferte-gaucher.org

La Ferté-Gaucher Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.743 biztanle zituen 17,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bellot, Saint-Barthélemy, Saint-Léger, Saint-Mars-Vieux-Maisons, Saint-Martin-des-Champs, Chartronges eta Jouy-sur-Morin.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La Ferté-GaucherLa Ferté-Gaucher
Població amb 469 habitants (2000)Lescherolles (3,7 km)
Població amb 267 habitants (2000)Chartronges (4,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 743 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chevru udalerrian dago, 9,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 697,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,8 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea150020002500300035004000450050001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.240 gizon, 2.532 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.79
0.22
 
90-94
 
1.97
2.68
 
85-89
 
2.96
3.12
 
80-84
 
2.76
3.35
 
75-79
 
4.15
5.13
 
70-74
 
4.94
3.12
 
65-69
 
5.73
5.13
 
60-64
 
7.74
5.80
 
55-59
 
7.50
7.37
 
50-54
 
7.11
6.92
 
45-49
 
3.95
5.80
 
40-44
 
6.12
7.81
 
35-39
 
4.34
4.46
 
30-34
 
6.91
4.02
 
25-29
 
5.33
6.47
 
20-24
 
3.16
7.37
 
15-19
 
6.52
8.26
 
10-14
 
7.54
7.14
 
5-9
 
4.94
5.80
 
0-4
 
5.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Ferté-Gaucher udalerrian 4.558 biztanle zeuden eta 2.076 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

4.558biztanle
2.076elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
1.274familia
Udalerria
% 23
% 22
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.274 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (471). Guraso bakarreko 345 familietatik 300etan ama zen guraso bakarra. 547 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 320k seme-alaba bakarra zuten etxean, 224k bi, eta 183k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 471 bikoteetatik 79tan (% 16,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

457
471
345
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean547
Seme-alaba bat320
Bi seme-alaba224
Hiru seme-alaba129
Lau edo gehiago54

15 urte edo gehiago zituzten 3.839 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,9). 80 urte edo gehiagoko 418 biztanleetatik 297 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 121 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 16
40-54% 17
55-64% 25
65-79% 32
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 59
40-54% 63
55-64% 61
65-79% 61
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,5 izatezko bikotean eta % 2,8 PACS bidez lotuta). % 32,0 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 38,2
Ezkongabea% 32,0
Izatezko bikotean% 12,5
Dibortziatuta% 7,7
Alarguna% 6,8
PACS bidez lotuta% 2,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,6), eskulangileak (% 17,3), enplegatuak (% 16,9), erdi-mailako lanbideak (% 15,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,6) Sena eta Marne departamenduko batez bestekoaren (% 24,1) gainetik dago. 30 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 16
% 17
% 17
% 30
% 9
Sena eta Marne
% 15
% 20
% 19
% 14
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.423 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.070 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 322 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.254), etxeak baino gehiago (1.138). Egoitza nagusietatik 858 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.180 alokairuan zeuden, 482 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 31 doan lagata.[10]

2.423etxebizitza
2.070egoitza nagusi
1.138etxe
1.254apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.070
322
Egoitza nagusia (2.070)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (322)

Etxe mota

1.138
1.254
Etxea (1.138)Apartamentua (1.254)

Jabetza egoera

858
1.180
482
Jabeak (858)Alokairuan (1.180)HLM (482)Doan lagata (31)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (622).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik267
1919-1945149
1946-1970622
1971-1990482
1991-2005254
2006-2020290

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (582). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (913 etxebizitzatan). 1.194 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.097 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 532tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela76
2 gela343
3 gela579
4 gela489
5 gela edo gehiago582

Berogailu mota

913
846
184
Gas sarea (913)Fuel-olioa (107)Elektrizitatea (846)Gas botila (19)Bestelakoak (184)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.194aparkalekua
1.097ibilgailu 1
532ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.722 biztanleetatik 2.022 aktibo ziren (% 74,3), horietako 1.635 lanean (% 60,1) eta 387 langabezian (aktiboen % 19,1).

2.72215-64 urteko biztanle
% 74,3aktibo
% 60,1lanean
% 19,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,8
25-54 urte% 88,4
55-64 urte% 55,6
Gizonak% 78,1
Emakumeak% 70,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 32,5
BEPC, brebeta% 19,2
CAP-BEP% 19,7
Batxilergoa% 16,2
Goi-mailako +2% 16,2
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 5,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 19,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

699 ez-aktibotik 232 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,2), 177 erretiraturik zeuden (% 25,3) eta 290 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 25
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 25
% 29
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.945 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.635 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.945enplegu udalerrian
% 88,0soldatapeko
% 12,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.460 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.460 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.480 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 253 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 70 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 18 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 17 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 40 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 77 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 7 zurginak, 3 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 11 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 32 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 4 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean La Ferté-Gaucher udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.130 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. La Ferté-Gaucher udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 647 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Chevru », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]