Edukira joan

Lacapelle-del-Fraisse

Lacapelle-del-Fraisse
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiAurillaceko barrutia
Kantonamenducanton of Montsalvy
Izen ofizialaLacapelle-del-Fraisse
Posta kodea15120
Geografia
Koordenatuak44°46′49″N 2°26′12″E / 44.7803°N 2.4367°E / 44.7803; 2.4367
Mapa
Azalera15,29 km²
Altitudea830 m, 579 m, 834 m eta 729 m
MugakideakLabesserette, Ladinhac, Lafeuillade-en-Vézie, Marcolès eta Sansac-Veinazès
Demografia
Biztanleria394 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 206 (%50,9) (%49,1) 199 alt_right
Dentsitatea26 bizt/km²
lacapelledelfraisse.fr

Lacapelle-del-Fraisse (frantsesez eta ofizialki: Lacapelle-del-Fraisse) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 394 biztanle zituen 15,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Labesserette, Ladinhac, Lafeuillade-en-Vézie, Marcolès eta Sansac-Veinazès.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Lacapelle-del-FraisseLacapelle-del-Fraisse
Població amb 265 habitants (2000)Labesserette (4,5 km)
Població amb 501 habitants (2000)Prunet (4,9 km)
Població amb 481 habitants (2000)Ladinhac (6,4 km)
Població amb 608 habitants (2000)Marcolès (6,6 km)
Població amb 333 habitants (2000)Junhac (7,5 km)
Població amb 236 habitants (2000)Leucamp (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,1 °C-koa da, 5,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1246 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sénezergues udalerrian dago, 8,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1137,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

2007an Lacapelle-del-Fraisse udalerrian erroldatutako biztanleak 287 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2402703003303603904204501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 199 gizon, 206 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.51
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
9.22
2.51
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
12.56
 
65-69
 
4.85
5.03
 
60-64
 
9.71
5.03
 
55-59
 
9.71
2.51
 
50-54
 
2.43
8.54
 
45-49
 
7.77
6.53
 
40-44
 
8.74
11.56
 
35-39
 
8.74
8.04
 
30-34
 
5.83
0.00
 
25-29
 
2.91
2.51
 
20-24
 
0.00
2.51
 
15-19
 
2.91
9.05
 
10-14
 
2.91
9.55
 
5-9
 
14.08
11.56
 
0-4
 
10.19
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lacapelle-del-Fraisse udalerrian 394 biztanle zeuden eta 152 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,59 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 40,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

394biztanle
152elkarbizitza-unitate
2,59lagun elkarbizitza-unitateko
112familia
Udalerria
% 40
% 24
% 10
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 112 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (61). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 36 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

36
61
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 27,0), erdi-mailako lanbideak (% 21,7), erretiratuak (% 19,1), nekazariak (% 13,2). Talde nagusia (eskulangileak, % 27,0) Cantal departamenduko batez bestekoaren (% 13,2) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 13,2).[9]

Udalerria
% 13
% 10
% 22
% 27
% 19
Cantal
% 12
% 15
% 13
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 196 etxebizitza zeuden. Horietatik 155 egoitza nagusi ziren, 36 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (183), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 132 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

196etxebizitza
155egoitza nagusi
183etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

155
36
Egoitza nagusia (155)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (36)Hutsik (5)

Etxe mota

183
Etxea (183)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

132
21
Jabeak (132)Alokairuan (21)HLM (2)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (40).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik22
1919-19457
1946-197021
1971-199027
1991-200526
2006-202040

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (86). 74 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 134 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 56 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 92tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela12
3 gela16
4 gela41
5 gela edo gehiago86

Berogailu mota

33
40
74
Fuel-olioa (33)Elektrizitatea (40)Gas botila (8)Bestelakoak (74)

Aparkalekua eta ibilgailuak

134aparkalekua
56ibilgailu 1
92ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 241 biztanleetatik 196 aktibo ziren (% 81,3), horietako 189 lanean (% 78,4) eta 6 langabezian (aktiboen % 3,1).

24115-64 urteko biztanle
% 81,3aktibo
% 78,4lanean
% 3,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,7
25-54 urte% 96,2
55-64 urte% 61,8
Gizonak% 83,7
Emakumeak% 78,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 2,2
Batxilergoa% 3,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 9,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 3,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

46 ez-aktibotik 26 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 56,5), 11 erretiraturik zeuden (% 23,9) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,4).

Ez-aktiboak

% 57
% 24
% 17
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 24
% 30
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 53 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 189 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

53enplegu udalerrian
% 60,4soldatapeko
% 39,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.790 eurokoa zen.

25.790 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 15 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 margolariak, 1 zurgina eta 1 jatetxe.[12]

2000. urtean Lacapelle-del-Fraisse udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.105 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1966ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sénezergues », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]