Lamarche (Vosgeak)
| Lamarche | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | arrondissement of Neufchâteau | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Lamarche | ||||||||||
| Alkatea | Daniel Vagne (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Lamarche | ||||||||||
| Posta kodea | 88320 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 48°04′07″N 5°46′54″E / 48.0686°N 5.7817°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 33,69 km² | ||||||||||
| Altitudea | 339 m, 500 m eta 406 m | ||||||||||
| Mugakideak | Breuvannes-en-Bassigny, Larivière-Arnoncourt, Isches, Martigny-les-Bains, Mont-lès-Lamarche, Morizécourt, Romain-aux-Bois, Serécourt, Tollaincourt eta Villotte | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 786 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 23 bizt/km² | ||||||||||
| lamarche88.com | |||||||||||
Lamarche Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 786 biztanle zituen 33,69 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Breuvannes-en-Bassigny, Larivière-Arnoncourt, Isches, Martigny-les-Bains, Mont-lès-Lamarche, Morizécourt, Romain-aux-Bois, Serécourt, Tollaincourt eta Villotte.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 949 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Ouen-lès-Parey udalerrian dago, 13,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 806,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 367 gizon, 448 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Lamarche udalerrian 723 biztanle zeuden eta 395 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[7]
Udalerrian 214 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (119). Guraso bakarreko 42 familietatik 31etan ama zen guraso bakarra. 125 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 42k seme-alaba bakarra zuten etxean, 31k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[7]
15 urte edo gehiago zituzten 683 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 26,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,1). 80 urte edo gehiagoko 97 biztanleetatik 60 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 37 kolektibitateren batean.[7]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 14,6 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[7]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,8), eskulangileak (% 17,2), enplegatuak (% 15,7), erdi-mailako lanbideak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,8) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,3).[7]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 566 etxebizitza zeuden. Horietatik 388 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 136 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (464), eta apartamentuak gutxi ziren (102). Egoitza nagusietatik 271 beren jabearen bizilekuak ziren, 108 alokairuan zeuden, 48 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[8]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (128).[8]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (210). 201 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 268 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 213 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 118tan bi edo gehiago.[8]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 384 biztanleetatik 275 aktibo ziren (% 71,6), horietako 229 lanean (% 59,6) eta 46 langabezian (aktiboen % 16,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
109 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,3), 36 erretiraturik zeuden (% 33,0) eta 53 bestelako ez-aktibo ziren (% 48,6).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 327 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 229 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.570 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 4,7, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 46 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak eta 1 ile apaindegia.[10]
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[11]
2000. urtean Lamarche udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.392 hektarea erabiltzen.[12]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat eta botika 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Lamarche udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 122 ikaslekin.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 2007ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St Ouen-lès-Parey_sapc », fiche climatologique. .
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

