Edukira joan

Lamarche (Vosgeak)

Lamarche
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
Barrutiarrondissement of Neufchâteau
Kantonamenducanton of Lamarche
AlkateaDaniel Vagne (en) Itzuli
Izen ofizialaLamarche
Posta kodea88320
Geografia
Koordenatuak48°04′07″N 5°46′54″E / 48.0686°N 5.7817°E / 48.0686; 5.7817
Mapa
Azalera33,69 km²
Altitudea339 m, 500 m eta 406 m
MugakideakBreuvannes-en-Bassigny, Larivière-Arnoncourt, Isches, Martigny-les-Bains, Mont-lès-Lamarche, Morizécourt, Romain-aux-Bois, Serécourt, Tollaincourt eta Villotte
Demografia
Biztanleria786 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 448 (%55) (%45) 367 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
lamarche88.com

Lamarche Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 786 biztanle zituen 33,69 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Breuvannes-en-Bassigny, Larivière-Arnoncourt, Isches, Martigny-les-Bains, Mont-lès-Lamarche, Morizécourt, Romain-aux-Bois, Serécourt, Tollaincourt eta Villotte.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LamarcheLamarche
Població amb 173 habitants (2000)Villotte (3,5 km)
Població amb 132 habitants (2000)Tollaincourt (4,5 km)
Població amb 24 habitants (2000)Rocourt (4,8 km)
Població amb 107 habitants (2000)Serécourt (4,9 km)
Població amb 129 habitants (2000)Morizécourt (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 949 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Ouen-lès-Parey udalerrian dago, 13,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 806,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001800200022001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 367 gizon, 448 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.68
0.00
 
90-94
 
0.00
3.27
 
85-89
 
3.12
7.63
 
80-84
 
7.81
8.99
 
75-79
 
10.27
8.99
 
70-74
 
8.93
7.08
 
65-69
 
5.13
5.72
 
60-64
 
15.40
7.08
 
55-59
 
8.26
5.72
 
50-54
 
2.46
3.00
 
45-49
 
3.57
4.36
 
40-44
 
0.00
7.36
 
35-39
 
6.03
7.36
 
30-34
 
3.57
4.36
 
25-29
 
2.46
4.36
 
20-24
 
1.12
1.36
 
15-19
 
4.69
3.00
 
10-14
 
4.91
7.36
 
5-9
 
8.48
3.00
 
0-4
 
1.12
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lamarche udalerrian 723 biztanle zeuden eta 395 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[7]

723biztanle
395elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
214familia
Udalerria
% 13
% 30
% 11
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 214 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (119). Guraso bakarreko 42 familietatik 31etan ama zen guraso bakarra. 125 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 42k seme-alaba bakarra zuten etxean, 31k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[7]

119
52
42
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean125
Seme-alaba bat42
Bi seme-alaba31
Hiru seme-alaba16
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 683 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 26,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,1). 80 urte edo gehiagoko 97 biztanleetatik 60 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 37 kolektibitateren batean.[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 19
40-54% 24
55-64% 30
65-79% 32
80 +% 27
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 65
40-54% 61
55-64% 62
65-79% 52
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 14,6 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 38,1
Ezkongabea% 23,6
Alarguna% 14,6
Izatezko bikotean% 12,6
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,8), eskulangileak (% 17,2), enplegatuak (% 15,7), erdi-mailako lanbideak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,8) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,3).[7]

Udalerria
% 11
% 16
% 17
% 46
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 566 etxebizitza zeuden. Horietatik 388 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 136 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (464), eta apartamentuak gutxi ziren (102). Egoitza nagusietatik 271 beren jabearen bizilekuak ziren, 108 alokairuan zeuden, 48 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[8]

566etxebizitza
388egoitza nagusi
464etxe
102apartamentu

Etxebizitza multzoa

388
136
Egoitza nagusia (388)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (42)Hutsik (136)

Etxe mota

464
102
Etxea (464)Apartamentua (102)

Jabetza egoera

271
108
48
Jabeak (271)Alokairuan (108)HLM (48)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (128).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik110
1919-194541
1946-197062
1971-1990128
1991-200524
2006-202019

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (210). 201 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 268 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 213 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 118tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela21
3 gela47
4 gela106
5 gela edo gehiago210

Berogailu mota

77
105
201
Gas sarea (2)Fuel-olioa (77)Elektrizitatea (105)Gas botila (2)Bestelakoak (201)

Aparkalekua eta ibilgailuak

268aparkalekua
213ibilgailu 1
118ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 384 biztanleetatik 275 aktibo ziren (% 71,6), horietako 229 lanean (% 59,6) eta 46 langabezian (aktiboen % 16,7).

38415-64 urteko biztanle
% 71,6aktibo
% 59,6lanean
% 16,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,3
25-54 urte% 85,1
55-64 urte% 48,5
Gizonak% 77,5
Emakumeak% 66,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 37,5
BEPC, brebeta% 17,6
CAP-BEP% 10,6
Batxilergoa% 16,2
Goi-mailako +2% 17,4
Goi-mailako +3/4% 7,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

109 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,3), 36 erretiraturik zeuden (% 33,0) eta 53 bestelako ez-aktibo ziren (% 48,6).

Ez-aktiboak

% 18
% 33
% 49
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 20
% 30
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 327 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 229 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

327enplegu udalerrian
% 80,4soldatapeko
% 19,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.570 eurokoa zen.

22.570 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 46 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak eta 1 ile apaindegia.[10]

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[11]

2000. urtean Lamarche udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.392 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat eta botika 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Lamarche udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 122 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 2007ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St Ouen-lès-Parey_sapc », fiche climatologique. .
  4. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]