Edukira joan

Leychert

Leychert
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiFoixeko barrutia
Kantonamenducanton of Lavelanet
Izen ofizialaLeychert
Posta kodea09300
Geografia
Koordenatuak42°56′40″N 1°43′46″E / 42.9444°N 1.7294°E / 42.9444; 1.7294
Mapa
Azalera5,77 km²
Altitudea516 m, 934 m eta 696 m
MugakideakCelles, L'Herm, Nalzen, Roquefixade, Roquefort-les-Cascades eta Soula
Demografia
Biztanleria114 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 52 (%45,2) (%54,8) 63 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
leychert.fr

Leychert (frantsesez eta ofizialki: Leychert) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 114 biztanle zituen 5,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Celles, L'Herm, Nalzen, Roquefixade, Roquefort-les-Cascades eta Soula.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LeychertLeychert
Població amb 144 habitants (2000)Roquefixade (2,5 km)
Població amb 201 habitants (2000)Soula (2,7 km)
Població amb 131 habitants (2000)Nalzen (3,9 km)
Població amb 99 habitants (2000)Freychenet (4,1 km)
Població amb 123 habitants (2000)Ilhat (4,3 km)
Població amb 115 habitants (2000)Celles (4,6 km)
Població amb 176 habitants (2000)L'Herm (4,6 km)
Població amb 228 habitants (2000)Ventenac (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 4,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 845 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 5,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cos_(Ariège) udalerrian dago, 13,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1004 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (18,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,8 °C). Urteko prezipitazioa 1189 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (125 mm) eta lehorrena uztaila (71 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,19 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,2 °C) baino 0,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (9,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Leychert)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.8 4.3 7.2 9.3 12.8 16.4 18.6 18.6 15.1 11.5 6.9 4.6 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 109 91 93 118 123 92 71 77 91 95 125 105 1189
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,2+1,4+1,1+1,0+0,9+0,1+0,7−0,5+0,2+0,4+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,2 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea01002003004005001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 63 gizon, 52 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
9.52
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
9.52
 
70-74
 
0.00
26.98
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
42.31
9.52
 
55-59
 
11.54
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
11.54
17.46
 
35-39
 
11.54
9.52
 
30-34
 
11.54
0.00
 
25-29
 
11.54
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
17.46
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Leychert udalerrian 114 biztanle zeuden eta 63 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,81 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 28 kide bakarrekoak ziren, 17 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 11 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

114biztanle
63elkarbizitza-unitate
1,81lagun elkarbizitza-unitateko
34familia
11Bikotea seme-alabekin
17Bikotea seme-alabarik gabe etxean
6Guraso bakarrekoak
28Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 34 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (17). 28 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

17
11
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 77 etxebizitza zeuden. Horietatik 60 egoitza nagusi ziren, 15 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (72), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 44 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

77etxebizitza
60egoitza nagusi
72etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

60
15
Egoitza nagusia (60)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (15)Hutsik (2)

Etxe mota

72
Etxea (72)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

44
13
Jabeak (44)Alokairuan (13)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik13
1919-19456
1946-197014
1971-19906
1991-20059
2006-20209

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (27). 39 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 45 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 33 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 26tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela16
4 gela13
5 gela edo gehiago27

Berogailu mota

15
39
Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (15)Gas botila (3)Bestelakoak (39)

Aparkalekua eta ibilgailuak

45aparkalekua
33ibilgailu 1
26ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 73 biztanleetatik 55 aktibo ziren (% 75,3), horietako 52 lanean (% 71,2) eta 3 langabezian (aktiboen % 5,5).

7315-64 urteko biztanle
% 75,3aktibo
% 71,2lanean
% 5,5langabezia-tasa

18 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 7 erretiraturik zeuden (% 38,9) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,8).

Ez-aktiboak

% 33
% 39
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 13 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 52 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

13enplegu udalerrian
% 7,7soldatapeko
% 92,3ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (21 gizon eta 22 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.[13]

2000. urtean Leychert udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cos », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]