Edukira joan

Malay-le-Grand

Malay-le-Grand
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Yonne
BarrutiSenseko barrutia
Kantonamenducanton of Sens-Sud-Est
Izen ofizialaMalay-le-Grand
Posta kodea89100
Geografia
Koordenatuak48°10′29″N 3°20′28″E / 48.1747°N 3.3411°E / 48.1747; 3.3411
Mapa
Azalera21,8 km²
Altitudea76 m, 221 m eta 138 m
MugakideakSaligny, Les Bordes, Maillot, Malay-le-Petit, Noé, Rosoy, Sens eta Véron
Demografia
Biztanleria1.630 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 839 (%51,2) (%48,8) 801 alt_right
Dentsitatea75 bizt/km²

Malay-le-Grand Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.630 biztanle zituen 21,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saligny, Les Bordes, Maillot, Malay-le-Petit, Noé, Rosoy, Sens eta Véron.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Malay-le-GrandMalay-le-Grand
Població amb 1090 habitants (2000)Maillot (2,3 km)
Població amb 1071 habitants (2000)Rosoy (3,5 km)
Població amb 666 habitants (2000)Saligny (4,4 km)
Població amb 25844 habitants (2000)Sens (4,7 km)
Població amb 433 habitants (2000)Noé (4,8 km)
Població amb 757 habitants (2000)Étigny (5,6 km)
Població amb 1942 habitants (2000)Véron (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 677 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sens_(Yonne) udalerrian dago, 4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 644,7 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,6 °C-koa da, 1956ko otsailaren 14an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 801 gizon, 839 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.60
0.00
 
90-94
 
1.31
1.37
 
85-89
 
1.91
2.00
 
80-84
 
4.41
3.25
 
75-79
 
3.10
9.86
 
70-74
 
6.32
8.61
 
65-69
 
10.73
7.24
 
60-64
 
10.73
4.62
 
55-59
 
5.01
9.24
 
50-54
 
7.51
7.74
 
45-49
 
9.30
5.87
 
40-44
 
6.20
7.12
 
35-39
 
5.60
5.87
 
30-34
 
4.89
2.00
 
25-29
 
1.91
1.37
 
20-24
 
3.81
3.25
 
15-19
 
3.10
10.36
 
10-14
 
2.50
5.12
 
5-9
 
9.89
5.12
 
0-4
 
1.19
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Malay-le-Grand udalerrian 1.624 biztanle zeuden eta 754 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

1.624biztanle
754elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
528familia
Udalerria
% 24
% 39
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 528 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (291). Guraso bakarreko 58 familietatik 47etan ama zen guraso bakarra. 322 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 104k seme-alaba bakarra zuten etxean, 82k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 180 bikoteetatik 51tan (% 28,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

291
180
58
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean322
Seme-alaba bat104
Bi seme-alaba82
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.368 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,6).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 11
40-54% 8
55-64% 18
65-79% 22
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 76
40-54% 76
55-64% 78
65-79% 74
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 17,3 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 52,8
Ezkongabea% 17,3
Izatezko bikotean% 11,6
Alarguna% 8,3
Dibortziatuta% 5,3
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,8), enplegatuak (% 18,8), eskulangileak (% 12,6), erdi-mailako lanbideak (% 11,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,8) Yonne departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) gainetik dago. 16 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,1).[7]

Udalerria
% 12
% 19
% 13
% 41
Yonne
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 828 etxebizitza zeuden. Horietatik 752 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 43 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (763), eta apartamentuak gutxi ziren (61). Egoitza nagusietatik 622 beren jabearen bizilekuak ziren, 117 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[8]

828etxebizitza
752egoitza nagusi
763etxe
61apartamentu

Etxebizitza multzoa

752
Egoitza nagusia (752)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (43)

Etxe mota

763
Etxea (763)Apartamentua (61)

Jabetza egoera

622
117
Jabeak (622)Alokairuan (117)HLM (10)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (270).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik112
1919-194575
1946-1970108
1971-1990270
1991-2005119
2006-202068

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (332). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (306 etxebizitzatan). 627 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 339 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 363tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela45
3 gela135
4 gela232
5 gela edo gehiago332

Berogailu mota

306
65
216
162
Gas sarea (306)Fuel-olioa (65)Elektrizitatea (216)Gas botila (4)Bestelakoak (162)

Aparkalekua eta ibilgailuak

627aparkalekua
339ibilgailu 1
363ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 886 biztanleetatik 695 aktibo ziren (% 78,4), horietako 635 lanean (% 71,7) eta 60 langabezian (aktiboen % 8,6).

88615-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 71,7lanean
% 8,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,6
25-54 urte% 93,3
55-64 urte% 57,7
Gizonak% 79,8
Emakumeak% 77,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,3
BEPC, brebeta% 16,0
CAP-BEP% 9,7
Batxilergoa% 5,8
Goi-mailako +2% 6,9
Goi-mailako +3/4% 2,9
Goi-mailako +5% 6,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

191 ez-aktibotik 49 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,7), 86 erretiraturik zeuden (% 45,0) eta 56 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,3).

Ez-aktiboak

% 26
% 45
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 13
% 23
% 36
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 696 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 635 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

696enplegu udalerrian
% 87,1soldatapeko
% 13,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.430 eurokoa zen.

27.430 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.590 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.046 ziren, horien artean 764 aktiboak ziren eta 282 inaktiboak ziren. 764 pertsona aktiboetatik 677 lanean zeuden (366 gizon eta 311 emakume) eta 86 langabezian zeuden (35 gizon eta 51 emakume). 282 pertsona inaktiboetatik 103 erretiraturik zeuden, 91 ikasten zeuden eta 88 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[9]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Malay-le-Grand udalerrian 638 unitate fiskal zeuden, 1.536,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.942 euro zen.[10]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 88 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 arropa denda zen eta 1 altzari denda zen.[13]

2000. urtean Malay-le-Grand udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 388 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1956ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]