Edukira joan

Marcenat (Cantal)

Marcenat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
Izen ofizialaMarcenat
Posta kodea15190
Geografia
Koordenatuak45°18′25″N 2°49′36″E / 45.3069°N 2.8267°E / 45.3069; 2.8267
Mapa
Azalera51,47 km²
Altitudea760 m, 1.449 m eta 1.123 m
MugakideakCondat, Landeyrat, Lugarde, Montgreleix, Pradiers, Saint-Bonnet-de-Condat eta Anzat-le-Luguet
Demografia
Biztanleria508 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 265 (%52) (%48) 245 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
marcenat15.fr

Marcenat (okzitanieraz Marcenat, frantsesez eta ofizialki: Marcenat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 508 biztanle zituen 51,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Condat, Landeyrat, Lugarde, Montgreleix, Pradiers, Saint-Bonnet-de-Condat eta Anzat-le-Luguet.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MarcenatMarcenat
Població amb 109 habitants (2000)Landeyrat (4,5 km)
Població amb 56 habitants (2000)Montgreleix (5,5 km)
Població amb 163 habitants (2000)Lugarde (5,6 km)
Població amb 1010 habitants (2000)Condat (6,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,6 °C-koa da, 8,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1310 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1174,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 6,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (14,9 °C) eta hotzena otsaila (−0,5 °C). Urteko prezipitazioa 1296 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (135 mm) eta lehorrena uztaila (89 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (5,9 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (8,9 °C) eta hotzena 1980 (5,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Marcenat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.3 -0.5 2.3 5.0 9.1 12.9 14.9 14.6 10.7 7.5 3.1 0.7 6.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 108 94 92 113 117 97 89 93 110 118 135 131 1296
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (5,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,2+1,3+1,4+1,6+1,8+1,0+1,2−0,6−0,1+0,4+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 15 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (5,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea500100015002000250030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 245 gizon, 265 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.89
0.00
 
90-94
 
1.89
0.00
 
85-89
 
1.89
2.04
 
80-84
 
3.77
8.57
 
75-79
 
19.62
14.29
 
70-74
 
17.36
14.69
 
65-69
 
5.66
12.65
 
60-64
 
15.47
10.20
 
55-59
 
5.66
6.12
 
50-54
 
4.15
11.02
 
45-49
 
3.77
4.49
 
40-44
 
4.15
4.49
 
35-39
 
2.26
4.08
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
4.15
0.00
 
20-24
 
3.77
0.00
 
15-19
 
0.00
2.45
 
10-14
 
0.00
4.90
 
5-9
 
4.53
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Marcenat udalerrian 456 biztanle zeuden eta 261 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,75 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

456biztanle
261elkarbizitza-unitate
1,75lagun elkarbizitza-unitateko
136familia
Udalerria
% 8
% 34
% 10
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 136 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (88). Guraso bakarreko 26 familietatik 26etan ama zen guraso bakarra. 120 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

88
22
26
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,4), nekazariak (% 16,1), eskulangileak (% 11,9), enplegatuak (% 9,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,4) Cantal departamenduko batez bestekoaren (% 39,0) gainetik dago. 42 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 16,1).[10]

Udalerria
% 16
% 10
% 12
% 47
Cantal
% 12
% 15
% 13
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 504 etxebizitza zeuden. Horietatik 251 egoitza nagusi ziren, 183 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 70 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (449), eta apartamentuak gutxi ziren (54). Egoitza nagusietatik 201 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 9 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

504etxebizitza
251egoitza nagusi
449etxe
54apartamentu

Etxebizitza multzoa

251
183
70
Egoitza nagusia (251)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (183)Hutsik (70)

Etxe mota

449
54
Etxea (449)Apartamentua (54)

Jabetza egoera

201
45
Jabeak (201)Alokairuan (45)HLM (9)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (94).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik94
1919-194580
1946-197017
1971-199029
1991-200515
2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (110). 106 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 174 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 127 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 90tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela22
3 gela46
4 gela73
5 gela edo gehiago110

Berogailu mota

89
42
106
Fuel-olioa (89)Elektrizitatea (42)Gas botila (15)Bestelakoak (106)

Aparkalekua eta ibilgailuak

174aparkalekua
127ibilgailu 1
90ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 257 biztanleetatik 189 aktibo ziren (% 73,5), horietako 176 lanean (% 68,5) eta 13 langabezian (aktiboen % 6,9).

25715-64 urteko biztanle
% 73,5aktibo
% 68,5lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 62,1
25-54 urte% 92,2
55-64 urte% 57,1
Gizonak% 74,6
Emakumeak% 71,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,9
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 7,0
Batxilergoa% 9,8
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 10,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

68 ez-aktibotik 11 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 16,2), 29 erretiraturik zeuden (% 42,6) eta 29 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,6).

Ez-aktiboak

% 16
% 43
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 30
% 13
% 26
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 188 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 176 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

188enplegu udalerrian
% 63,8soldatapeko
% 36,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.170 eurokoa zen.

23.170 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 320 ziren, horien artean 240 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 240 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (132 gizon eta 95 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Marcenat udalerrian 243 unitate fiskal zeuden, 485,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.856 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 33 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa eta 1 iturgina.[15]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 2 okindegiak ziren.[16]

2000. urtean Marcenat udalerrian 55 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.552 hektarea erabiltzen.[17]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Marcenat », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  17. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]